Tuesday, August 9, 2016

बिम्ब नेपाली साप्ताहिक, मिति २०७३ साल साउन २५ गते मंगलवार

;"rgf xfd|f] clwsf/,
;'zf;g ljsf;sf] cfwf/ .
nf]stGqsf] cfwf/,
;"rgfsf] clwsf/
g]kfn ;/sf/
;"rgf tyf ;~rf/ dGqfno
;"rgf ljefu
d'Vo ;dfrf/
!$ dlxgfdf b'O{ ;o ;ft lbg xflh/
sxfF 5g gu/kflnsfsf sfo{sf/L clws[t zfxL <
…hlt eg]klg dfGb}gg\, d}n] w]/} k|of; u/] t/ sd{rf/Lx?nfO{ nfO{gdf Nofpg ;s]g . d o; s'/fdf c;kmn ePF .Ú
lbkfon l;nu9L gu/kflnsfsf] sfof{non] ut c;f/ #) ut] cfof]hgf u/]sf] ;fj{hlgs ;'g'jfO{ sfo{qmddf ;xeflux?n] sd{rf/Lx?sf] laifodf p7fPsf u'gf;fx? ;Djf]bg ug]{ qmddf sfo{sf/L clws[t /fhjxfb'/ zfxLn] dfyLsf] hjfkm lbPsf lyP . gu/kflnsfdf sd{rf/Lx? lgoldt gj:g] u/]sf] u'gf;f] cfPkl5 pgn] …d}n] w]/} k|of; u/] t/ ;lsgFÚ eGg] hjfkm lbPsf lyP . ltg} sfo{sf/L clws[t cfkm' klg !$ dlxgfdf hDdf b'O{ ;o ;ft lbg dfq} xflh/ ePsf] b]lvPsf] 5 .
@)&@ ;fn c;f/ !) b]lv gu/kflnsfdf xflh/ ePsf lyP . c;f/ ! ut] b]lv ( ut];Dd pgsf] xflh/L /lhi6/df …af6f]sf] DofbÚ eg]/ b]vfOPsf] 5 . To; otf pgL gu/kflnsfdf hDdf b'O{ ;o ;ft lbg dfq} xflh/ ePsf 5g .
kl5Nnf] ;do sfo{sf/L clws[t zfxL ut !$ ut] sfhdf uPsf 5g . sfhdf sxfF uPsf 5g eGg] pgsf] xflh/L /lhi6/ pNn]v ul/Psf] 5}g . xflh/L /lhi6/ cg';f/ pgL @# ut] cfO{tjf/ sfof{nodf xflh/ eO{;Sg' kYof]{ t/ of] ;dfrf/ tof/ kfbf{;Dd klg pgL xflh/ ePsf 5}gg\ .
sxfF 5g t sfo{sf/L clws[t zfxL < gu/kflnsfsf ;"rgf clwsf/L lai0f' hf]zL cfkm'nfO{ hfgsf/L gePsf] jtfpF5g . pgL eG5g\ …;w}+ o:t} xf], /lhi6/df n]lvPsf] sfh, labf yf]/} x'G5 t/ pxfFsf] a;fO{ w]/} nfdf] x'G5 .Ú
zfxLsf] xflh/L /lhi6/ cg';f/ gu/kflnsfsf] sfo{sf/L clws[t eP/ cfPkl5 pgL Ps ;o !# lbg sfof{nojf6 vr{ kfpg] u/L sfhdf uPsf b]lvG5g . o:t} o; cjwLdf pgL 3/ labf @( lbg, SofjL @@ lbg, kj{ labf @* lbg lnPsf 5g . pgsf]   /lhi6/df kfFr lbg g t labf, g sfh, g xflh/ s]xL klg b]lvPsf] 5}g .
gu/kflnsfsf Ps sd{rf/L eG5g\ …sfhsf] jxfgf jgfp5g, 3/ jf JolQmut sfddf cGt hfG5g .Ú lt sd{rf/Lsf cg';f/ sfh ldnfP/ hfFbf pgn] sfof{nosf] uf8L klg nu]/ hfg] u/]sf 5g . gu/kflnsfdf ePsf] ;fj{hlgs ;'g'jfO{sf qmddf sfo{sf/L clws[t zfxLn] cfkm'nfO{ sd{rf/Lx?n] ;xof]u gu/]sf] ;d]t jtfPsf lyP .
To;f] t gu/kflnsfsf sd{rf/Lx?sf] laifodf ;fj{hlgs sfo{qmddf s'/f p7\g' gf}nf] eg]  xf]O{g . !) jh] xflh/ nfpg] / !! jh] ;/sf/L kf]zfsd} gLlh Jofkf/ ug]{, tf; v]Ng], kmfF6df ge]l6g] h:tf u'gf;fx? k6s k6s p7\b} u/]sf 5g . c;f/ #! ut] lhNnf lasf; ;ldlt 8f]6Ldf ePsf] ;fj{hlgs ;'g'jfO{df 8f]6Lsf k|d'v lhNnf clwsf/L s]zjk|;fb cfrfo{n] cfkm' sd{rf/Lx?sf] nfk/jfxL /f]Vg s8f ?kdf k|:t't x'g] k|ltj4tf ;d]t JoQm u/]sf lyP t/ pgsf] k|ltj4tf klg cf]7] dfq} b]lvof] .
sd{rf/L tx nufpg g;s]sf] b'v];f] kf]Vg] sfo{sf/L clws[t zfxL cfkm} klg sfof{nod} tf; v]Ng] u/]sf u'gf;f klg jflx/ cfPsf lyP . o; laifodf ;d]t s;}sf] Wofg uPsf] 5}g .
sxfF 5g sfo{sf/L clws[t < o; laifodf pgL;+u ;Dks{ ug{ vf]Hbf pgsf] df]jfO{ndf ;Dks{ x'g ;s]g .
gu/kflnsfdf eO{/x]sf] sfo{sf/L clws[t nufot s]xL sd{rf/Lx?sf] nfk/jfxLsf laifodf ;DjlGwt ;/f]sf/jfnfx?n] Wofg lbg' h?/L 5 . hgtfsf] ;]jf ug{sf nflu vl6Psf sd{rf/Lx? hgtfk|lt lhDd]jf/ gePsf sf/0f gu/kflnsfsf] cj:yf klg bolgo aGb} uO{/x]sf] 5 .
;DkfbsLo
v} vf]nf] < ;'Sof]
laBfno txsf] k|f/lDes sIffdf k9\g] j]nfdf Pp6f slatf v'j} no ldnfP/ /dfO{nf] u/L k9\g dg nfUYof] . …s'v'/L sfF, af;L eft vf============= v} vf]nf] ;'Sof]Ú 7'N7'nf] :j/df s/fO{GYof] Tolt a]nf of] sljtf k9\bf t/ clxn] of] slatf b'Mvsf ;fy k9\g' kg]{ cj:yf cfO{nfu]sf] 5 .
xfdLn] w]/} k6s w]/} vfnsf of]hgfx? jgfof}+, w]/} vfnsf k|ltj4tfx? hgfof}+, w]/} vfnsf ;d:ofx? ;dfwfg ug]{ cfZjf;g af8\of}+ / cfkm'nfO{ kl/dfh{g u/]/ cuf8L a9\g] k|ltj4tf ;d]t JoQm u¥of}+ t/ Tof] ;j} xfdLn] cf]7] k|ltj4tf dfq} u¥of}+ . lhNnfdf eO{/x]sf] e|i6frf/ /f]Sg] k|ltj4tf JoQm u¥of}+ t/ ;fob Tof] e|i6frf/df cfkm} ;+nUg eP/ xf]nf xfdLn] e|i6frf/ df}nfpg lbPsf 5f}+ . ;fj{hlgs sfo{qmdd} kmnfgf] sfof{nodf e|i6frf/ ePsf] 5 eg]/ cfjfh p7fpFbf ;d]t xfdL Ps sfgn] ;'g]/ csf]{ sfgn] p8fpF5f}+, sxfF eof] t e|i6frf/ lgoGq0f eGbf km]/L v} vf]nf] ;'Sof] .
xfdLn] k6s k6s ;/sf/L If]qaf6 hgtfnfO{ k|jfx x'g] ;]jf ;'lawfdf r':ttf Nofpg], ;]jf ;'lawfdf b|'ttf Nofpg], ;]jf k|jfx k|lqmofnfO{ ;/n jgfpFb} n}hfg] eg]/ k|ltj4tf u¥of}+ . sd{rf/Lx?dfyL lgoGq0f / lgu/fgL ug]{ s'/f klg u¥of}+ . Tof] k|ltj4tf klg xfdLn] cf]7] g} u¥of}+ . u/]sf] k|ltj4tf k'/f x'g ;s]g . xfdLn] u/]sf] k|ltj4tf sxfF uof] eg]/ vf]Hbf km]/L klg v} vf]nf] ;'Sof] sf] cj:yf 5 .
xfdLn] k6s k6s :yfgLo:t/sf oftfoftsf ;fwgx? Jojl:yt ug]{ jfrf u¥of}+, ;jf/L cf];f/ k;f/ ug]{ ;jfndf, ef8fsf] ;jfndf, kfls{Ë ug]{ ;jfndf k6s k6s a;]/ 5nkmn u¥of}+, lg0f{o u¥of}+ . ;8sdf xf]O{g, a;kfs{df ;jf/L ;fwg kfls{Ë u/fpg] of]hgf jgfof}+ . oftfoftsf ;fwgx?nfO{ lgoldt ug{sf nflu of]hgf jgfof}+ . a[xt ?kdf 5nkmn u/]/ ;dfwfg lgsfNg] of]hgf jgfof}+ t/ lt ;j} of]hgfx? v} vf]nf] ;'Sof] .
dlb/f lgoGq0f, h'jf tf; lgoGq0f, nfu' kbfy{ lgoGq0f ug]{ h:tf y'k|} of]hgfx? jgfof}+ . tTsfn sf/jfxL u5f}{+ klg eGof}+, lhNnfdf cfkm' cfO{;s]kl5 7'nf] kl/jt{g ePsf] sf]/f] efif0f klg xfdLn] v'j} kmnfSof}+ t/ Jojxf/df x]bf{ aflx/ k|x/L clws[t al;/fVg] leq tf; v]ln/fVg] s'/f ;'Gbf klg xfdLn] jf:tf u/]gf}+ . k|x/LnfO{ yfx 5 /] h'jf sxfF v]lnb}5 eGg], clg ;dfpg hfFbf k|x/Lsf] uf8L b]Vg] lalQs} efU5g /] . rfx\of] eg] lgs} ulDe/ k|s[ltsf ck/fwsf] klg la:t[t ?kdf cWoog u/L ;kmntf xft kfg]{ k|x/Ln] h'jf sxfF v]nfO{b}5 eGg] yfx x'Fbfx'Fb} klg ;dfpg g;Sg] eg]sf] klg v} vf]nf] ;'Sof] jfx]s c? s] xf]nf / <
xfdL ;fj{hlgs sfo{qmddf Toltdfq} efif0f u/f}+ hlt xfdL u5f}{+ . hgtnfO{ cfZjf;g x}g cj sfd rflxPsf] 5 . cfkm\gf] sfd u/fpgsf nflu cfkm}n] lt/]sf] s/af6 tnj eQf kfpg] sd{rf/Lx?nfO{ 3'if lbg] afgL kl/;s]sf hgtfnfO{ slt k6s d'v{ jgfpg] < ls t ;'wf/ u/]/ b]vfpg' k¥of], xf]O{g eg] cfkm\gf] tnj vfg] a:g], lsg sf]/f ;kgf b]vfpg' k¥of] <
olb xfdLn] cfkm\gf Jojxf/ /f0ffsfnLg, sfo{z}nL /f0ffsfnLg, cfr/0fx? /f0ffsfnLgg} /fVg] xf] eg] u0ftflGqs d'n'sdf hgtfn] lt/]sf] s/af6 tnj eQf vfg] clwsf/ klg 5}g . ;S5f}+ P]g, lgod, gLlt lgb]{zgn] lbPsf] clwsf/ / lhDd]jf/L cg';f/ sfd u/ / ug{ nufp xf]Og eg] tnj vfg] k|a[lQdf la/fd nufp . hf] ;S5 Tof] cfpF5 . olb p;n] klg ;s]g eg] csf]{ cfpF5 . o:tf] c/fhstfdf slt lbg hgtfnfO{ cfZjf;g dfq} afF8]/ cfkm' 7'nf] eO{/fVg] <
yk ;dfrf/
kmi6fpFbf] gLlh laBfno Joj;fo
8f]6L afFemssfgL ufla;df /x]sf] e}/j Ps]8]dLdf xfn b'O{ ;o *$ laBfyL{x? cWoog/t 5g . @)^^ ;fndf :yfkgf ePsf] o; laBfnodf sIff * ;Ddsf] cWoog÷cWofkg eO{/x]sf] 5 . 8f]6L sfF8fdf08f}+ ufla;df /x]sf] b'uf{ dx]Zj/ af]l8{Ë :s'n @)&) ;fndf :yfkgf eof] . o; laBfnodf sIff # ;Dd k9fO{ eO{/x]sf] 5 .
@)^@÷)^# sf] hgcfGbf]ngkl5 8f]6L lhNnfdf gLlh laBfnosf] ;+Vof x\jfTt} a9]sf] 5 . @)^@÷)^# eGbf klxn] lhNnf ;b/d'sfddf rf/j6f dfq} gLlh laBfno /x]sfdf !) jif{sf] cjwLdf yk $@ gLlh laBfno :yfkgf ePsf 5g .
o; cl3 lbkfon l;nu9L gu/kflnsfleq klaq laBfno, df]lgË nfO{6 / ;'–h+Ë laBfno /x]sf lyP . o:t} 5ltjg ufla;sf] a'8/df b /fO{lhË Nof08 laBfno ;~rfngdf /x]sf lyP . xfn gu/kflnsfleq dfq} !$ gLlh laBfno /x]sf 5g . lhNnfsf b'u{d ufla;x?df ;d]t gLlh laBfno v'Ng] qmd hf/L 5 .
$^ gLlh laBfnodWo] pRr dfla txsf] k9fO{ x'g] tLg laBfno /x]sf 5g . o:t} dfla ^, lgdfla ;ft / k|fla #) /x]sf 5g .
lsg o;/L v'Nb}5g gLlh laBfno < o'jf /fhgLlt1 s]zjgfy of]uL eG5g\ …;/sf/L laBfnodf nfk/jfxL j9\of] To;}n] cleefjsx? gLlh laBfnok|lt cfslif{t x'g yfn]sf 5g .Ú ;dfhdf gLlh laBfnodf 5f]/f5f]/L k9fpg]x?sf] ;Ddfg x'g] u/]sf sf/0f klg gLlh laBfno kmi6fpg yfn]sf] of]uLsf] a'emfO{ 5 . pgL eG5g\ …s]xL JolQmx?n] gLlh laBfnonfO{ Jofkf/sf] ?kdf klg a'em]sf 5g, h' z}lIfs If]qsf] ;d:of klg xf] .
8f]6L SofDk;sf lzIf0f ;xfos ch'{g b]pjf eG5g\ …;/sf/L laBfnok|lt cleefjsx?sf] laZjf; 36\g'n] gLlh laBfnox? ylkb} uPsf 5g .Ú pgsf cg';f/ cleefjsx?df ;/sf/L laBfnodf k9fO{ x'Fb}g, h:tf] ePklg gLlh laBfnodf  u'0f:t/Lo k9fO{ x'G5 eGg] k/]sfn] gLlh laBfnok|ltsf] cfsif{0f a9]sf] xf] . lzIffdf Jofkfl/s/0f, lzIff If]qsf gLltx?df v's'nf]kgn] ubf{ klg gLlh laBfnosf] ;+Vof a9\g yfn]sf] b]pjfsf] a'emfO{ 5 .
lhNnf lzIff sfof{no 8f]6Lsf laBfno lg/LIfs ?k/fh lt?jf eg] ;/sf/L laBfnosf] z}lIfs u'0f:t/ 36]sf] eGg] ts{nfO{ :jLsf/ ub}{gg\ . pgL eG5g\ …;/sf/L laBfnosf] u'0f:t/ 36]sf sf/0f gLlh laBfno v'n]sf x'g eGg] ts{;+u d ;xdt x'g  ;Sb}g .Ú laBfnodf ;xh kx'Fr k'¥ofpgsf nflu gLlh laBfnox?n] ;xof]u ul//x]sf] pgsf] egfO{ 5 . pgn] eg] …/fhgLlts kl/jt{g;+u} lzIffdf cfPsf] v's'nf]kgn] gLlh laBfno a9\b} 5g .Ú ufpFlasf; ;ldlt, gu/kflnsfn] klg k"j{ k|fylds laBfno vf]Ng cg'dlt lbg kfpg] ePsfn] klg laBfno ;lhn} v'n]sf lt?jf jtfpF5g .
sf], sf] s], s] eGb}5g <
ax; M :yfgLo lgsfo k'gM;+/rgfsf]
g]kfnsf] ;+lawfgsf]  wf/f @)(% -#_ cg';f/ g]kfn ;/sf/n] ut r}q ! ut] :yfgLo lgsfosf] k'gM;+/rgf ;DjlGw sfo{ ug{ u7g u/]sf] ufpFkflnsf, gu/kflnsf tyf laz]if, ;+/lIft :jfoQ If]qsf] ;+Vof tyf l;df lgwf{/0f cfof]un] to u/]sf] dfkb08 / ;+Vof 8f]6Lsf] ;Gbe{df pko'Qm gePsf] laleGg If]qaf6 l6Kk0fL eO{/x]sf] 5 .
cfof]un] 8f]6L lhNnfdf hDdf ^ :yfgLo lgsfo x'g] u/L ;+Vof lgwf{/0f u/]kl5 o; laifodf a9L l6Kk0fL cfpg yfn]sf 5g . 8f]6L ax'd'vL SofDk; 8f]6Lsf k|d'v s[i0f s7fot eG5g …nf]stGqsf] dfGotf hgtfn] xft km}nfpg] lalQs} ;/sf/ e]l6of];\ eGg] xf], To;sf/0f k'gM;+/rgf ubf{ oxfFsf] e'uf]nnfO{ klg Wofg lbg' h?/L 5 .Ú pg yK5g\ …cfof]un] sf7df08f}+df a;]/ to u/]sf] vfsf b]ze/Lsf nflu ;j{dfGo x'G5 eGg] x'b}g o;df xfdLn] xfd|f] cfjZostf cg';f/ km]/ abn ug{ kfpg' k5{ .Ú
clwjQmf z+s/åLk d8} eG5g\ …cfof]un] lgwf{/0f u/]sf] ;+Vof clGtd xf]O{g, To;sf/0f 8f]6Lsf] xsdf ^ sf] ;+Vofd} a;]/ dfq} 5nkmn rnfO{g' k5{ eGg' unt xf] .Ú d8}sf cg';f/ cfof]usf] sfo{lalw cg';f/ klg tf]lsPsf] ;+Vofdf 5nkmn x'g g;Sg] cj:yf cfP a}slNks k|:tfj tof/ u/]/ cfof]unfO{ a'emfpg ;lsG5 . pgL yK5g\ …cfof]un] tf]s]sf] ;+VofnfO{ lnP/ lajfb ul//fVg'sf] s'g} cy{ x'Fb}g .Ú xfdLn] xfd|f] lhNnfsf] ;du| kl/l:yltnfO{ x]/]/ :yfgLo lgsfosf] ;+Vof / l;dfgf lgwf{/0f ug'{k5{ .Ú
lzlIfsf uLtf hf]zL 8f]6Lsf] ef}uf]lns cj:yfnfO{ x]bf ^ sf] ;+Vofn] gk'Ug] jtfpFl5g . pgL elG5g\ …xfdLn] hg;+VofnfO{ dfq} cfwf/ jgfP/ ePg, oxfFsf] ef}uf]lns cj:yfnfO{ klg x]g'{ k¥of] .Ú  hf]zLsf cg';f/ kxf8L lhNnfsf] xsdf cfof]un] tf]s]sf] dfkb08 Jojxfl/s / a}1flgs ePsf] 5}g . 8f]6Lsf] ;+Vof tyf l;df lgwf{/0f ubf{ e'uf]n, hg;+Vofsf ;fy;fy} ;fdflhs ;fF:s[lts ;DjGw / e]sLo klxrfgnfO{ klg Wofg lbO{g' kg]{ pgsf] hf]zLsf] ;'emfj 5 .
;fdflhs cleoGtf z]/jxfb'/ dNn ^ dfq} ;+Vof 8f]6Lsf nflu Hofb} Go'g ePsf] l6Kk0fL u5{g . pgL eG5g\ …^ j6f ;+Vof jgfP/ l;df+sg ug{ ;lsb} ;lsGg eGg] s'/f xf]O{g, t/ ^ dfq} jgfP/ hfg] xf] eg] lxhf] clwsf/ las]lGb|s/0fsf] vf;} cf}lrTo /xFb}g .Ú sfo{lalwn] eg] h:tf] 8f]6Ldf jGg] s'g} klg :yfgLo lgsfon] #% nfv eGbf dfyL cfGtl/s /fhZj p7fpg ;Sg] cj:yf gePsf] jtfpFb} dNnn] eg] …t/ lb3{sfnLg ?kdf :yfgLo lgsfo ;jn jgfpg] u/L clxn] g} l;df lgwf{/0fnfO{ Wofg lbg' h?/L 5 .
;fdflhs sfo{stf{ nId0f s7fot eG5g\ …of] cfof]usf] sfo{lalw, dfkb08 / ;+Vofg} Ps–cfk;df afFlemPsf 5g, To;sf/0f of] sfo{lalw klg Tolt a}1flgs b]lvb}g .Ú :yfgLo lgsfosf] ;+Vof / l;df lgwf{/0f ubf{ e'uf]n, hg;+Vof / k|fs[lts ;|f]t;+usf] pQm :yfgLo lgsfosf] ;DjGwnfO{ Wofg lbg' kg]{ s7fot jtfpF5g .
aemfËdf s'kf]if0fsf] eofax
n ;d|f6 l;+x÷aemfË
     ;fpg @$
;'b"/klZrdsf] ljs6 lxdfnL lhNnf aemfËdf s'kf]if0fsf] eofax 5 . $@ uflj; / ! gu/kflnsf /x]sf] o; lhNnfdf !! k|ltzt afnaflnsf s'kf]if0f /f]un] kLl8t 5g .
;f]daf/ ;b/d'sfd r}gk'/df cfof]hgf ul/Psf] lz3| s'kf]if0fsf] PsLs[t Joj:yfkg sfo{qmddf af]Nb} lhNnf c:ktfnsf 8fS6/ ldng l;njfnn] aemfË s'kf]if0fsf] eofax lhNnf ePsf] atfP . s'n hg;+Vofsf] !) k|ltzt eGbf dfyL s'kf]if0f ePsf] lhNnfnfO{ laZj :jf:Yo ;+u7gn] eofax ?k lbPsf] pgsf] egfO{ 5 .
lhNnfsf] ;a}eGbf ljs6 uflj; sfF8fsf afnaflnsfx? s'kf]if0f /f]uaf6 kLl8t ePsf lhNnf :jf:Yo sf] tTYof+sdf pNn]v 5 . ^ dlxgf b]lv @ aif{;Ddsf afnaflnsfx? s'kf]if0f /f]usf kLl8t ePsf 8fS6/ l;njfn atfPsf 5g . s'kf]if0fsf sf/0f $& k|ltzt afnaflnsfdf k'6\sf]kg ;d]t b]vf k/]sf] 5 .
lhNnfdf s'kf]if0f ePsf afnaflnsfx?sf] :jf:Yo ;]jfdf kx'Fr u/fO{ ;d'bfo :t/df s'kf]if0fsf] /f]syfd tyf Joj:yfkg ug{ lz3| s'kf]if0fsf] PsLs[t Joj:yfkg sfo{qmd lhNnfdf nfu' eO;s]sf] lhNnf c:ktfn aemfËsf lgldQ k|d'v tyf vf]k clws[t efg'eQm hf]zLn] atfP . pgn] eg] o; sfo{qmdn] !! k|ltzt s'kf]if0f /x]sf] aemfË lhNnfnfO{ % k|ltztdf emfg]{ nIo /x]sf] 5 .
;+3if{ ;ldltåf/f 1fkg kq a'emfO{of]
n nfn dx/f÷wgu9L
     ;fpg @#
cv08 ;'b"/klZrd ;+3if{ ;ldltn] cfkm\gf dfux? k'/f ug{ bjfj lbFb} ;/sf/nfO{ 1fkg kq a'emfPsf] 5 .
lhNnf k|zf;g sfof{no s}nfnLdfkm{t a'emfO{Psf] 1fkg kqdf cv08 ;'b"/klZrdsf] cfGbf]ngdf ePsf] If]ltsf] If]ltk"lt{ lbg' kg]{ dfu ul/Psf] 5 . 1fkg kqdf elgPsf] 5 …at{dfg ;/sf/ / dw]z÷y?x6 cfGbf]ng kIfaLr ePsf] ;xdltk|lt xfd|f] ulDe/ Wofgfsif{0f ePsf] 5 .Ú
cv08 ;'b"/klZrdsf] cfGbf]ngsf] dfunfO{ Gofof]lrt ?kdf ;Djf]bg u/L pQm cfGbf]ngdf 3fO{t] ePsf cfGbf]ngsf/Lx?sf] pkrf/ u/fpg' kg]{ dfu 1fkg kq dfkm{t ul/Psf] 5 . 1fkg kqdf yk elgPsf] 5 …cfGbf]ngsf qmddf ePsf] tf]8kmf]8, cfuhlgsf] plrt If]ltk'lt{ pknJw u/fpg xfdL hf]8bf/ dfu ub{5f}+ .Ú cfGbf]ngsf dfux? ;Djf]bg gul/P yk cfGbf]ng ug{ jfWo x'g] ;d]t 1fkg kq dfkm{t r]tfjgL lbO{Psf] 5 .
cfGbf]ngsf qmddf ePsf] If]ltsf] !) j6f lzif{sdf rrf{ ub}{ pQm If]lt If]ltk'lt{sf nflu dfu ul/Psf] 5 . g]kfnL sf+u|];, g]skf Pdfn] / Plss[t g]skf dfcf]jfbLnfO{ ;d]t jf]bfy{ lbO{Psf] pQm 1fkg kqdf cGo cfGbf]ngsf] ;Djf]bg x'Fb} ubf{ ;'k af;Lsf] P]ltxfl;s cfGbf]ngsf] ;Ddfghgs ;Djf]bg gx'g' at{dfg ;/sf/n] ;'kaf;Lx?nfO{ ckdfg u/]sf] cfkm'x?n] dx;'; u/]sf] pNn]v 5 .
vf]nfdf au]/ Ps dlxnfsf] d[To'
88]Nw'/fsf] leqLdw]; If]qdf kg]{ /+u'gvf]nfdf au]/ Ps dlxnfsf] d[To' ePsf] 5 .
;f]daf/ laxfg P3f/ ah]lt/ vf]nf tg]{ qmddf vf]nfn] aufpFbf k/z'/fd gu/kflnsf–% kl/ufFpsL #% aifL{of nIdL b]jL e§/fO{sf] d[To' ePsf] xf] .
la/fdL eP/ gu/kflnsfd} /x]sf] hf]ua'8f c:ktfndf pkrf/sf] nflu hfg] qmddf e§/fO{nfO{ vf]nfn] aufPsf] Onfsf k|x/L sfof{no hf]ua'8fn] hfgsf/L lbPsf] 5 . t/ pgL;Fu} /x]sf b'O{ dlxnfn] eg] Hofg hf]ufPsf 5g\ .
d[ts e§/fO{sf] zj au]sf] 7fpFaf6 !% ;o ld6/ tn vf]nfsf]  lsgf/df e]l6Psf] k|x/Ln] hgfPsf] 5 .
pQm vf]nfdf k'n gx'Fbf laleGg sfdsf nflu vf]nf eP/ cfjfthfjt ug]{x?n] Hofg g} hf]lvddf /fv]/ vf]nf tg{'kg]{ afWotf /x]sf]  :yfgLox? atfp5g . pQm vf]nf t/]/ ;–;fgf afnaflnsfx? ;d]t laBfno hfg] u/]sf 5g\ . clxn] eg] gofF k'n lgdf{0fflwg /x]sf] 5 .
/+ug'vf]nf tg]{ qmddf x/]s aif{ Psb'O{ hgfsf] Hofg hfg] u/]sf] kqsf/ ;d]t /x]sf :yfgLo xs{ rGbn] hfgsf/L lbP .
s}nfnL SofDk;df tfnfaGbL
s}nfnL ax'd'vL SofDk; wgu9L s}nfnLdf z'Ns a[l4sf] la/f]w ub]{ laBfyL{x?n] ;f]daf/b]lv tfnfaGbL u/]sf] 5 .
SofDk; k|zf;gn] u/]sf] z'Ns a[l4 ljBfyL{ cg's'n gePsf] eGb} laBfyL{ ;+u7g clvn qmflGtsf/Ln] ;f]daf/ laxfgb]lv n]vf zfvfdf tfnfaGbL u/]sf] clvn qmflGtsf/L s}nfnL ax'd'vL SofDk;sf ;b:o cf]d k|sfz e§n] hfgsf/L lbP . SofDk; k|zf;gn] eg] ;f] laifodf @# ut] a}7s a;L lgisif{ lgsfNg] atfPsf] 5 .
z'Ns ;dfof]hg ug{ SofDk; k|zfzgn] ;'g'afO{ gubf{ cfkm"x?n] tfnfaGbL ug'{k/]sf] ;b:o e§n] atfP . tfnfaGbLn] k9fO eg] k|efljt gePsf] pgn] atfP . cfkm"x?sf] dfu k'/f geP;Dd tfnfaGbL hf/L /xg] klg ;b:o e§n] atfP . pgn] eg] …xfdLn] k6s k6s SofDk;df s'/f p7fpbf klg SofDk; k|zf;gn] s'g} jf:tf gu/]sf]n] xfdL tfnfaGbL ug{ afWo ePsf xf}+ .Ú

lhNnf cfof]hs ;ldlt u7g
lhNnf ;Dd]ng cfof]hs ;ldlt u7g g]skf dfcf]jfbL s]Gb| 8f]6Ln] b'O{ ;o !! hgfsf] lhNnf ;Dd]ng cfof]hs ;ldlt u7g u/]sf] 5 .
g]skf dfcf]jfbL s]Gb|sf g]tf h+u la=s=-z}n]Gb|_sf] g]t[Tjdf lhNnf ;Dd]ng cfof]hs ;ldlt u7g ul/Psf] dfcf]jfbL s]Gb|n] hfgsf/L lbPsf] 5 . g]skf dfcf]jfbL s]Gb| 8f]6Lsf] b'O{ lbg;Dd hf/L Pstf e]nfkl5 pQm cfof]hs ;ldlt rog ul/Psf] xf] . g]skf qmflGtsf/L dfcf]jfbLaf6 /fdaxfb'/ yfkf …afbnÚ ;lxt cGo dfcf]jfbL 36ssf] Pstfkl5 b]ze/ Pstf e]nf ul//x]sf] 5 .
b'O{ lbg;Dd hf/L Pstf e]nfdf lajfb pTkGg ePsf] 5 . a'waf/ Ps lbgsf nflu dfq} af]nfPsf] lhNnfsf] Pstf e]nf laxLaf/sf nflu af]nfOPsf] lyof] . 8f]6L If]q g+ ! sf s]xL lhNnf :t/Lo tyf O{nfsf :t/Lo dfcf]jfbL g]tfx?n] !* a'b]+ km/s dt k]z u/]sf] g]tf e/t af]x/fn] atfP .
km/sdt dfly s'g} ;DAff]wg gePsf] / ;+of]hs kl/jt{gsf] d'4f xndf k|a]z u/fpg gdfg]sf] eGb} km/s dt k]z ug]{ dfcf]jfbL g]tfx?n] Pstf e]nf g} alx:sf/ u/]sf] atfPsf 5g . 5nkmnsf qmddf s]xL g]tfx? lrQ ga'em]/ aflx/ uPsf] g]skf dfcf]jfbL s]Gb|sf s]Gb|Lo ;Dd]nng cfof]hs ;ldlt ;b:o lqnf]rg e§n] atfP .
cfGtl/s e]nfdf 5nkmnsf nflu !* hgfn] km/s dt k|:t't u/]sf] eP klg e]nf 5f]8]/ hfg]df s]xL dfq} /x]sf] g]tf e§n] atfP .
If]q gDa/ ! nfO{ /fhg}lts, ;f+u7gLs / lasf; lgdf{0fdf km/s b[li6sf]0fn] x]/]sf], kf6L{ g]t[Tj u'6aGbL, r/d cfTdfs]Gb|Lt ePsf] eGb} cfnf]rgf ;lxt !* a'bf k]z ul/Psf] dfcf]jfbL g]tf e/t af]x/fn] atfPsf 5g .
…k|x/L d]/f] ;fyLÚ cleofg hf/L
a}t8Ldf laBfyL{x?nfO{ r]tgfd'ns k|lzIf0f lbOof] . …k|x/L d]/f] ;fyLÚ sfo{qmdn] a}t8Lsf lhNnfsf ljBfyL{x?nfO{ ;r]t u/fpg k|lzIf0f lbg yfn]sf] 5 .
gfu/Ls / k|x/L aLrsf] ;DaGw ;'dw'/ agfpgsf ;fy} ljleGg ;dodf 36\g] ck/flws 36gf Go"lgs/0f, 6«flkms 36gf Go"lgs/0f, dlxnf lx+;f, nfu' cf}ifw k|of]u tyf cGo ljs[lt Go"lgs/0f ug]{ p2]Zon] k|lzIf0f lbg yflnPsf] xf] . ;dfhdf 36\g] ljleGg ck/flws 36gfx?sf] Go"lgs/0fsf nflu ljBfyL{ Pp6f z;Qm dfWod ePsfn] ljBfyL{x?nfO{ k|lzIf0f lbOPsf] lhNnf k|x/L sfof{no a}t8Lsf k|x/L k|d'v k|x/L gfoj pk/LIfs df]xg k|;fb kf]v/]nn] hfgsf/L lbP .
s]lx lbg cl3dfq} nfu' ePsf] …k|x/L d]/f] ;fyLÚ sfo{qmd cGt{ut lhNnfsf ljleGg 7fFpx?df uP/ ;r]tgfd'ns k|lzIf0f lbO{g] pgsf] egfO{ 5 .
xltof/ vf]Hg g]kfnL ;]gfsf] 6f]nL ;'b"/klZrddf
g]kfnL ;]gfsf] ;'b"/klZrd k[tgf lbkfonaf6 x/fPsf] ;6 d]l;g ug -P;PdhL_ vf]hL ug{ g]kfnL ;]gfsf] Ps 6f]nL cfO{tjf/ ;fFem x]lnsK6/dfkm{t lbkfon k'u]sf] 5 .
;'b"/klZrd k[tgfdf ;'/Iffy{ vl6Psf] u?8bn u0fsf] Ps 6's8Lsf] xltof/ x/fPkl5 5fglagsf nflu 6f]nL lbkfon cfOk'u]sf] ;}lgs >f]tn] hgfPsf] 5 . >f]tsf cg';f/ pQm u?8bn u0fsf] 6's8Lsf] ;6d]l;g ug -P;PdhL_ Ps yfg / To;df nf]8]8 b'O{ j6f Dofulhg x/fPkl5 g]kfnL ;]gfleq v}nfa}nf dlRrPsf] 5 .
laifon] jhf/df Jofkstf kfO{;s]sf] ePklg o; laifodf k[tgfsf ;}lgs clwsf/Lx? s]xL af]Ng rflx/x]sf 5}gg\ . g]kfnL ;]gfsf] Jof/]sleq}jf6 xltof/ x/fpg] s'/fn] :yfgLojf;Lx?df klg cf;+sf pJhfPsf] 5 . xltof/  e08f/0f ug]{ sf]tsf] tfNrf v'n} e]l6Pkl5 xltof/ uGbf ubf{ P;PdhL km]nf gk/]sfn] 5fglag ;'? ePsf] ;}lgs >f]tsf] bfaL 5 . cTofw'lgs xltof/ ;lxt ;}lgs hjfg km/f/ ePsf] va/ aflx/ cfPklg ;]gfn] s'g} klg ;}lgs hjfg km/f/ gePsf] bfaL u/]sf] 5 .
;}lgs 6f]nLn] zlgaf/ b]lv 88]Nw'/f, a}t8L tyf 8f]6Lnufotsf /fhdfu{df ;jf/L ;fwg r]shfFr ul//x]sf 5g\ . ;]gf / k|x/Ln] ;'b'/klZrdsf d'Vo ;8sdf u'8\g] oftfoftsf ;fwgx?df s8f lgu/fgLsf ;fy r]s hfFr yfn]sf] 5 .
;'b"/klZrd k[tgfklt pk/yL ljgf]bs'df/ >]i7 s]xL xKtfb]lv ljb]z e|d0fdf ePsfn] xltof/ x/fPsf] laifonfO{ lnP/ s}nfnLsf] cQl/of l:yt % gDa/ aflxgLsf kfFr aflxgLklt / ;xfos/yL /fdz/0f sfsL{ 5fglagsf nflu ;'b"/klZrd k[tgf cfPsf 5g .
k[tgfsf dxf;]gfgL od ;fksf]6f ck|]zg clws[t eP/ 5fglag eO/x]sf] ;}lgs ;|f]tn] hfgsf/L lbPsf] 5 .

5f]6s/L ;dfrf/
h+unL hgfj/n] s[ifsnfO{ x}/fgL
8f]6Lsf u|fdL0f e]ux?df h+unL hgfj/n] s[ifsx?nfO{ x}/fg agfPsf 5g .
s[ifsn] nufPsf cGgafnL afFb/, ab]Fn / b'D;L h:tf hgfj/x?n] gi6 kfg]{ u/]sf] x'Fbf s[ifsx? lrlGtt ePsf 5g . 8f]6L lhNnfsf] af]u6fg, k"jL{rf}sL, klZrdrf}sL / ;fon If]qdf nufPsf] ds}jfnL gi6 ubf{ ;d:ofdf  k/]sf] :yfgLon] atfPsf 5g . 
x'nsf x'n afFb/ cfpg] sf/0fn] laxfg pHofnf] ePb]lv /ftL geP;Dd rf}sLbf/ a:g'kg]{ afWotf /x]sf] s[ifsn] u'gf;f] u/]sf 5g .
;ldIff eof]
lhNnf lasf; ;ldlt 8f]6Ln] cfly{s jif{ @)&@÷)&# sf] aflif{s ;ldIff ;DkGg u/]sf] 5 .
;f]djf/ cfof]hgf ul/–Psf] ;ldIff a}7sdf lhNnf lasf; ;ldlt, ;/sf/L sfof{no / 8f]6Ldf sfo{/t u}/;/sf/L ;+:yfx?n] aif{e/L u/]sf cfly{s tyf ef}lts k|ult k|:t't u/]sf lyP .
;ldIff a}7sdf cfkm\gf] k|ult laj/0f k|:t't ug{ lhNnf lasf; ;ldlt 8f]6Ln] ;j} u};;x?nfO{ ;"rgf u/]sf] ePklg clwsf+; u};;x? gcfPsf] lhNnf lasf; ;ldltsf cfn]k cd/jxfb'/ v8\sfn] hfgsf/L lbP . v8\sfn] lhla;nfO{ g6]g]{ u};;x?sf] laifodf 5nkmn ul/g] jtfP .
v]n ;dfrf/
km'6andf lznf:yfg lahoL
lznf:yfg o'jf Snjn] cfof]hgf u/]sf] gu/:t/Lo km'6an k|ltof]lutfdf cfof]hs l6d lahoL ePsf] 5 . x]KkL Sna km'6an 6Ld dNnf] ahf/nfO{ @ uf]nn] k/flht u/L lahoL ePsf] xf] .
ut d+unaf/ b]lv ;'? ePsf] pQm v]ndf !! 6Ldx? ;xefuL lyP . o; k'm6an k|ltof]lutfsf k|fof]hs dlgiff c6f] ;le{;, lbkfon l;nu9L gu/–kflnsf, ;8s l8lehg sfof{no, sf]if tyf n]vf lgoGq0f sfof{no, b]p/fnL dMd ;]G6/, jN8{ lehg OG6/g]zgn / vfg]kfgL pkef]Qmf dxf;+3 -km]8\jf;g_ /x]sf] lznf:yfg o'jf Snasf 6Ld SofK6]g lxSdt dnf;Ln] hfgsf/L lbP . klxnf] r/0fdf lnu l;:6daf6, bf]>f] r/0f gs cfp6 ;'k/–* af6 v]nfOPsf] lyof] . To;}u/L t]>f] r/0fdf ;]dLkmfOgn / rf}yf] r/0fdf kmfOgndf v]nfOPsf] cfof]hssf 6Ld SofK6]g dnf;Ln] atfP .  
km'6an k|ltof]lutf pb\3f6g ub}{ k|d'v cltly /x]sf k|d'v lhNnf clwsf/L s]za k|;fb cfrfo{n] v]n g} /fi6«sf] uxgf ePsf]n] v]nf8Lx?n] cf–cfkm\gf] 7fpFaf6 lgs} d]xgt u/]/ v]Ng' kg]{ atfP . pgn] eg] …v]nf8L eg]sf /fi6«sf uxgf x'g, To;}n] cg'zfl;t eP/ v]Ng' kg]{ x'G5 . v]nf8Lx?nfO{ ;xof]usf] nflu xfdL klg cfkm\gf] If]qaf6 ;xof]u ug{ k|lta4 5f}+ .
pQm km'6an k|ltof]lutfdf !) uf]n u/]kl5 cfo'if 3n]nfO{ pTs[i7 v]nf8L 3f]if0ff u/]sf] xf] . pTs[i7 lsk/df /f]lxt /fodfemL, pTs[i7 l8km]G;/df g]q P]/, cg'zfl;t v]nf8Ldf dbg af]x/f / /fOlhË Kn]P/df ga/fh /fjnn ;Ddflgt ePsf 5g .
cfO{tjf/ ;DkGg ePsf] pQm v]nfdf v]nf8Lx?nfO{ ;dfg ;df]/f]xsf k|d'v cltly tyf k"j{ ;ef;b\ xs{jxfb'/ l;+xn] k|df0f kq tyf d]8nx? k|bfg u/]sf lyP . pQm ;df/f]xdf k|yd l6dnfO{ gub !) xhf/ ?k}ofF, sk, k|df0f kq / d]8n lbO{Psf] lyof] . o:t} bf];|f] l6dnfO{ kfFr xhf/ ?k}ofF gub, sk, k|df0f kq / d]8n k|bfg ul/Psf] 5 .

ln;]:6/nfO{ x/fpFb} Dofgr]i6/ o'gfO6]8n] lhTof] pkflw
cgnfOgva/af6
lk|ldo/ lnu RoflDkog ln;]:6/nfO{ x/fpFb} Dofgr]i6/ o'gfO6]8n] sDo'lg6L l;N8sf] pkflw lht]sf] 5 .
cfOtaf/ /ftL ePsf] v]ndf o'gfO6]8n] ln;]:6/nfO{ @–! uf]n cGt/n] x/fPsf] xf] . o;;Fu} dfpl/Gxfn] pkflwsf ;fy o'gfO6]8sf] k|lzIf0f ofqf yfn]sf 5g\ .
v]ndf o'gfO6]8n] #@ cf}+ ldg]6df h];] lnguf8{sf] uf]naf6 cu|tf lnPsf] lyof] . t/, %@ cf}+ ldg]6df h]dL e8L{n] a/fa/L uf]n kmsf{P .
v]n ;lsg ;ft ldg]6 afFsL 5Fbf hfN6g Oa|flxdf]lern] Dofgr]i6/ o'gfO6]8sf nflu ljhoL uf]n u/] .
rnlrq÷dgf]/~hg
ebf} !& df tLg rnlrq dfq}
n lkmNdL vj/
ebf} !& df kfFr lkmNd l/lnh x'g] rrf{ rln/x]sf] ePklg tLg lkmNd dfq} cfpg] kSsf ePsf] 5 .
…lb ljg/Ú / …:sfp6Ú k|bz{g x'g] xNnf ul/Psf] ePklg b'a} l/lnh gx'g] ePkl5 cGo tLg lkmNd dfq} ahf/df le8\g] ePsf x'g\ . l/lnh x'g] tLg lkmNddf ;~rf/sdL{ nId0f ;'j]bLsf] bf]>f] lgb]{zg /x]sf] …nfnhf]8LÚ, lgd{n zdf{åf/f lgb]{lzt bf]>f] lkmNd …a|f;n]6Ú / /fhaxfb'/ ;fg] lgb]{lzt …a[GbfjgÚ /x]sf 5g .
;fdflhs ;~hfn SoflDkog clg ;fj{hlgs sd]8L 6«]n/n] tyf dgdf al;xfNg] zAb /x]sf] …Sof Ao"6LÚ af]nsf] uLtsf sf/0f ;'j]bLsf] …nfnhf]8LÚ rrf{df /x]sf] lkmNd xf] . eg] k'/fgf cleg]tf   /d]z pk|]tLsf] sdAofs elgPsf] …a|f;n]6Ú klg rrf{d} 5 .
To:t} afFb/n] clego u/]sf] eGb} k|rf/ ul/Psf] …a[GbfjgÚ klg k|lt:kwf{sf] d}bfg cfpg] ePsf] 5 . …nfnhf]8LÚ df gSsnL afa'/fdsf] ?kdf kl/lrt Hof]lt sfˆn], a'4L tfdfª, /hlg s];L nufot ;fgf]kbf{sf rlr{t snfsf/ ln8 /f]ndf 5g\ eg] …nfnhf]8LÚs} lx/f]O{g /hgL /  /d]z pk|]tL …a|f;n]6Úsf ln8 snfsf/ x'g\ .
o:t} Úa[GbfjgÚ df lzNkf kf]v/]n / lszf]/ vltj8f ln8 /f]ndf 5g\ . gf/Lsf] rf8 tLhsf] 5]sf]df Ps;fy k|lt:kwf{sf] nfuL tof/ tLg} lkmNdsf] ljhg]; s:tf] x'g]5 Tof] eg] l/lnhsf] s]lx lbgd} yfxf xf]nf .
cg'k / dlngf km]/L Ps ;fy
k|]ddf Jofsck eof] t s] eof] < cg'k / dlngf b'j} ;fy;fy} 5g . k|]ddf cnu ePkl5 oL b'On] Ps;fy rnlrqdf sfd ub}{5g\ .
gfos cg'k ljqmd zfxL / gflosf dlngf hf]zLsf] k|]ddf b/f/ cfPkl5 cj logLx? Ps;fy x'Fb}gg\ eGg] c8\sn ul/Psf] lyof] t/ kl/l:ylt km]l/Psf] 5 . ebf}df 5fof+sg x'g] Ps rnlrqdf cg'k / dlngf ;fy} sfd ug]{5g . bof/fd bfxfnn] lgb]{zg ug]{ pQm rnlrqsf] gfd kSsf ePsf] 5}g . bof/fdn] eg] …cg'k / dlngf Ps;fy rnlrqdf b]lvb}5g\ .Ú pgn] cg'k / dlngfnfO{ Ps;fy kbf{df Nofpgsf nflu vf;} ufx|f] gePsf] klg atfP .
rnlrqaf6 b'O{ hgf gfosnfO{ klg of] If]qdf leqfpg nfu]sf] pgn] hfgsf/L lbPsf 5g\ . k|]dsyfdf cfwfl/t rnlrq lgdf{0f x'g] rnlrqdf dlngf;+u} sfd ug]{ :jLsfb}{ cg'kn] eg] …k|]ddf cnu ePklg Joj;flos ;DaGw hf/L /x]sf] 5 .Ú s]xL dlxgf cufl8 cfof]lht rnlrq …b ljg/Úsf] kqsf/ ;Dd]ngdf k"j{ ld; g]kfn ;d]t /x]sL dlngfn] eg]sL lyOGf\ …d}n] cg'k;Fusf] k|]d slxn] ldl8ofnfO{ eg]sf] lyPF / a|]scksf] klg hjfkm lbg'F .Ú
t/, cg'k eg] pgsf lgs6 rnlrqsdL{x?;Fu cfˆgf] k|]d ld; g]kfn;Fu klg gl6s]sf] atfpg kl5 kb}{gg\ . k|]ddf cnu ePkl5 Ps;fy sfd ug{ snfsf/x? dfGb}gg\ .
n]v
k|wfgdGqL Ho", cfhsf] b'lgofFdf ;|f]t geP/ lasf; /f]lsGg
;'o{/fh cfrfo{
dfcf] T;]t'ªsf af/]df n]lvPsf] k':tsdf lrlgofF n]vs l;ª lh lnªn] Pp6f /f]rs ;Gbe{ pNn]v u/]sf 5g\ . !(&$ df lrlgofF g]tf b]ª l;ofcf] lkªsf] g]t[Tjdf Ps pRr:t/Lo k|ltlglw d08n ;+o'Qm /fi6« ;+3sf] d'Vofno Go'of]s{df hfg] s'/f lyof] .
k|ltlglw d08nsf] vr{sf] nflu lrlgofF ;/sf/n] cd]l/sL 8n/sf] Joj:yf ug{' kg]{ eof] . a]Olhªsf ;a} a}+sdf /x]sf] 8n/ 6S6SofpFbf klg hDdf #* xhf/ 8n/ dfq hDdf eof] . k|ltlglw d08nsf] ;Dk"0f{ ofqf vr{sf nflu /sd gk'u]sf sf/0f lrlgofF sDo'lgi6 kf6L{sf zLif{ g]tf b]ª klxnf] k6s cd]l/sf hfFbf hxfhsf] ljlzi6 >]0fLsf] l6s6df ofqf ug{ kfPgg\ .
ToxL rLg cfh ljZjs} cy{tGqsf] ldof] ag]/  pbfpFb} 5 . PS;k|]; j] / a'n]6 /]nsf] ;+;f/ e/ 7"nf] ;~hfn lgdf{0f u/]sf] 5 . rLgdf cfh nueu #,%)) ca{ 8n/sf] ljb]zL d'›f ;l~rt 5 . rLgsf] Tof] ljkGgtf;Fu} lrlgofF g]tfx¿n] cfTdljZjf; u'dfPsf] eP cfhsf] rLg ;Dej x'GYof] < ul/aL / ;|f]tsf] sdLn] lrlgofF /fhgLlts g]t[TjnfO{ lg?T;flxt u/]g, rLgn] Pskl5 csf]{ km8\sf] dfb}{ uof] .
cfTdljZjf; / OR5fzlQm s'g} klg b]zsf] ljsf;sf nflu rflxg] klxnf] zt{ xf] . /fhgLlts g]t[Tjdf dfq xf]Og cfdhgtfdf klg To:tf] cfTdljZjf; cfjZos x'G5 . To;sf lglDt /fhgLlts g]t[Tjn] ;fd'lxs pHHjn eljiosf] sNkgf ug]{ / hgtfdfem cfzf hufpg ;Sg'k5{, nIo k|flKtsf lglDt d]xgt ug{' k5{ . t/ To;df xfdL r's]sf 5f}+ eGg] s'/f k|wfgdGqL kbdf cfl;g x'g'cl3 k'iksdn bfxfnsf] efif0fn] b]vfPsf] 5 . 
dfcf]sf] gfd;Fu hf]l8Psf] …hgo'4Ú ;d]t xfFls;s]sf bfxfnn] eg] –xfd|f] ;/sf/L /fhZjn] sd{rf/Lsf] tna, eQf, d;nGb / clkm; ef8f e'Qmfg ug{ t k'Ub}g, s]sf] ljsf;sf 7"nf7"nf s'/f ug{' <
s:tf] lg/fzfhgs cleJolQm Û
pgsf] ;Daf]wgn] hgtfdf s'g} cfz e/f];f hufPg . g t cf}krfl/stfsf s]xL ljsf;] cleJolQm afx]s b]znfO{ ;d[l4tkm{ n}hfg] s'g} k|ltj4tf g} b]lvof] . a? b]zsf gofF k|wfgdGqLn] lbPsf] efif0fn] hgtfsf] cfTdljZjf; / cfsf+Iffdf 7f8f] k|xf/ uof]{ .
kof{Kt k"FhL, ;|f]t / ;fwg ePdfq b]zdf ljsf; cfof]hgf aGg ;Sg] / ljsf;sf k"jf{wf/ v8f ug{ ;lsg] bfxfnsf] efif0fsf] ;f/ xf] . xfdL;Fu kof{Kt ;|f]t ;fwg 5}g, To;}sf/0f k"jf{wf/ ljsf;sf dxTjfsf+IfL of]hgf xfd|f nflu ¿dfgL ;kgfafx]s s]xL xf]Ogg\ eGg] pgsf] cfzo 5 .
;To s] xf] eg] g]kfn nfdf] ;dob]lv ljsf; cfof]hgfsf nflu bftfdf lge{/ /Xof] . bftfsf] k};f lagf ljsf; ;Dej 5}g eGg] dfGotfn] xfd|f] dgf]lj1fgdf 8]/f hdfPsf] 5 . k};fjfnf ljb]zLn] g} g]kfndf ljsf; ul/lbG5g\ eGg] …k/lge{/tfsf] dfgl;stfÚ af6 xfdL u|l;t 5f}+ . ;fob bfxfnsf ;Nnfxsf/n] pgnfO{ ToxL s'/f eGg ;Nnfx lbP / pgn] ToxL s'/fnfO{ v/f] ¿kdf cfˆgf] efif0fdfkm{t\ cleJoQm u/] . 
kbd'Qm k|wfgdGqL s]kL cf]nLdfly k|xf/ ug]{ qmddf Ps qmflGtsf/L g]tfnfO{ To:tf] cleJolQm lsdfy{ ;'xfpFb}g lyof] . cf]nLnfO{ hjfkm kmsf{pg} kbf{ klg To:tf] cleJolQm ljifoj:t' / z}nL b'a}sf lx;fan] cg'ko'Qm 5 .
zflngtfsf ;fy k|r08n] eGg ;Sy]– ;DdfggLo k|wfgdGqL Ho', d]/f] bnsf] ;xof]udf ag]sf] ;/sf/sf] g]t[Tj ub}{ g]kfnL hgtfx¿nfO{ s]xL gf}nf nfUg] ljsf;sf ;kgf afF8\g ;kmn x'g'eof], hgtfdf ljsf;sf] pT;fx hufpg' eof], To; sfdsf] d ;Ddfg ub{5', oxfFnfO{ awfO{ lbg rfxG5' . pgsf] ts{ / k|ltj4tf o:tf] x'g;SYof]–ljsf;sf ;kgfx¿ sfof{Gjog ug]{ ;|f]t, ;fwg / ;+oGqsf] Joj:yf ug]{ s'/fdf eg] tkfO{ s]xL cndndf kg{'ePsf] xf] / tkfO{sf] ;/sf/n] NofPsf] ah]6n] g} xfd|f] ;|f]t / ;fwgsf] ;Lldttf b]vfPsf] 5 . t/ tkfO{ cndndf kg{' ePs} laGb'af6 ;fd"lxs gLltut k|of;sf ;fy ;|f]t / ;fwgsf] r'gf}tLnfO{ lrb}{ rrf{df /x]sf ljsf; cfof]hgfnfO{ cl3 a9fpg] 5' .
dxTjk"0f{ s'/f t s] xf] eg] k|r08n] ts{ u/]] h:tf] lgl/x xfdL 5}gf}+ . jf:tjdf k"jf{wf/ ljsf;sf nflu !(%) sf] bzssf] hfkfg / !(^) sf] bzssf] sf]l/ofsf] eGbf cfGtl/s k"FhL / hgzlQmsf lx;fan] clxn]sf] g]kfnsf] l:ylt Tolt g/fd|f] 5}g . j}b]lzs   /f]huf/L dfkm{t\ jif]{gL ^ ca{ 8n/eGbf a9L /]ld6\ofG; g]kfn lelqG5 . xfd|f] ;fj{hlgs C0f s'n u|fx:y pTkfbgsf]  @^ k|ltzt  dfq 5, h'g ljQLo l:y/tfs} lx;fan] klg Go"g xf] . g]kfn h:tf] ljsf;zLn b]zdf s'n u|fx:y pTkfbgsf] %)÷^) k|ltzt;Ddsf] ;fj{hlgs C0fsf] ef/nfO{ ;fdfGo txsf] ¿kdf lnOG5 . To; lx;fan] ? %))÷^)) ca{sf] cltl/Qm cfGtl/s / afXo C0f kl/rfng ug{ ;Sg] ;xh cj:yfdf xfdL 5f+} .
k"jf{wf/ nufgLn] ubf{ cNksfnLg / bL3{sfnLg b'a} lx;fan] s'n u|fx:y pTkfbgdf pNn]Vo j[l4 x'G5, h;n] ubf{ ;fj{hlgs C0fsf] cg'kft 36\5 / cltl/Qm C0fsf] nflu …lkm:sn :k];Ú pknAw x'G5 . cfly{s ljsf;sf] o:tf] ;"rqmnfO{ lqmofzLn ug]{        s'/fdf xfd|f] ljsf;sf] /0fgLlt g/fd|/L r's]sf] 5 . ljQLo cg'zf;gsf gfddf pknAw cfGtl/s k"FhLsf] clwstd\ kl/rfng ug{'sf] ;§f ljb]zL cg'bfg / C0fsf] dfv];fª\nf]df xfd|f] ljsf; kml;/x]sf] 5 . dflyNnf] tfdfsf]zL g]kfnsf] cfGtl/s nufgLdf lgdf{0f ug]{  s'/f p7\bf ljb]zL nufgL lagf oqf] cfof]hgfsf] lgdf{0f ;Dej 5}g eGb} o:tf] ;f]rnfO{ xfjfbf/Lsf] ;+1f lbg]df d'n'ssf d'w{Go JolQmTj ;d]t lyP .
jf:tjdf xfd|f nflu pko'Qm cfly{s ljsf; / k"jf{wf/ lgdf{0fsf] cfwf/e"t /0fgLlt th{'df ug]{ sfddf g} xfdL cndndf 5f}+ . 7"nf k"jf{wf/ ljsf;sf nflu uPsf] #)÷$) jif{b]lv g} xfdL bftfx¿sf] k"FhL, k|ljlw / sfo{ljlwdf lge{/ 5f}+ . of] l;nl;nfdf xfd|f ;/sf– /L lgsfosf] k|fyldstf / of]hgf th{'dfsf] z}nL klg bftfsf] k|fyldstf / sfo{z}nLaf6 k|efljt ePsf] 5 . b]zsf] cfly{s ljsf; / ljQLo Joj:yfkgdf ;+nUg /fhgLlts g]t[Tj ;d]tn] xfd|f k|fyldstfeGbf bftfsf ¿rL cg';f/sf] ljsf; /0fgLlt cg'z/0f u/]sf] gld7f] oyfy{tf xfd|f] cufl8 5 .
cfly{s ljsf;sf] ;kmn pbfx/0f dflgg] hfkfg, sf]l/of, tfOjfg / rLg h:tf k"jL{ Pl;ofsf b]zsf] tLj| cfly{s j[l4sf] d"n ;|f]t k"jf{wf/df pRr nufgL  /x]sf] lyof] . ljsf;sf] k|f/lDes r/0fdf oL b]zdf klg ;/sf/L /fhZj kof{Kt lyPg. /fhZj sdLsf] sf/0f b]vfP/ oL b]zn] klg 7"nf k"jf{wf/ cfof]hgf lgdf{0fdf v'§f sdfPsf] eP cfly{s ljsf;sf] v'l6\snf r9\g ;Dej x'g] lyPg .
k"jf{wf/ ljsf;df rflxg] xhf/f+} OlGhlgo/ g]kfndf a]/f]huf/ of cw{a]/f]huf/ 5g\ . g]kfnL lgdf{0f Joj;foL lgdf{0fsf] sfd gkfP/ lrlGtt 5g\ . xfd|f] /fhZj s} >f]taf6 ljlgof]lht k"jf{wf/ cfof]hgfsf] ah]6 ;d]t vr{ x'g ;s]sf] 5}g . jf:tjdf of] lj8Dagfsf] l:ylt xf] . gj lgjfl{\rt k|wfgdGqL bfxfnn] eg] h:tf] of] ah]6sf] ;d:of x'Fb} xf]Og . ljsf; cfof]hgfdf           /fhgLlts x:tIf]k gx'g] / yf]/} dfq Joj:yfkgdf ;'wf/ x'g] lalQs} k"jf{wf/ ljsf;sf If]qdf xfdLn] pNn]Vo km8\sf] dfg{ ;S5f}+ . xfd|f] ;/sf/L lgsfoleq g} cAan bhf{sf k|fljlws / cg'ejL cfof]hgf Joj:yfks 5g\ . s'zf;g / e4f /fhgLlts x:tIf]kn] ubf{ pgLx¿sf] ;Lk / bIftfsf] ;d'lrt pkof]u x'g ;s]sf] 5}g .
s]kL cf]nLn] k"jf{wf/ ljsf;sf] dxTjfsf+IfL ;f]r / of]hgfdf ax; ;'? u/]s} x'g\ . o;df pgnfO{ h; lbg s~h':ofFO{ ug{' x'Gg . t/ ;f]r / dxTjfsf+IfL kl/of]hgfnfO{ sfof{Gjog ug{ cfjZos ;|f]t, ;fwg / ;+oGqsf af/]df ;3g u[xsfo{ ug{ eg] s]kL cf]nL r's]sf x'g\ . ;+;bsf] ;Daf]wgdf bfxfnn] o;af/]df gofF ;/sf/sf gLltut ;f]r / sfo{qmdsf af/]df JofVof u/]/ ljsf;k|lt hgtfdf /x]sf] pT;fx / cfTdljZjf;nfO{ cem ;jn agfpg ;Sy] .
t/ pgn] ;+;b lbPsf] cleJolQmn] lg/fzfjfbL b[li6sf]0f k:s]sf] 5 . x'g t of] ljifo cfkm+}df cln k|fljlws ljifo klg xf], / bfxfnnfO{ kof{Kt la|lkmª gePsf] x'g ;S5 . cfzf u/f}+ of] cleJolQmsf] cfzo s]kL cf]nLnfO{ cf]7] hjfkm kmsf{pg] txdf dfq l;ldt lyof], g ls gofF ;/sf/sf] k"jf{wf/ ljsf;sf] /0fgLlts vfsfsf] ¿kdf . t/ gofF k|wfgdGqLn] ljsf;nfO{ To; lx;fan] g} a'em]sf] xf] eg] Tof] d'n'ssf nflu b'ef{Uo  xf] . gofF k|wfgdGqL bfxfnnfO{ hgtfn] b]Vg] / cg'e't ug]{ u/L s]xL g s]xL …8]lne/LÚ ug{' kg]{ afWotf 5 . cf]nL ;/sf/n] …;kgfÚ df ;Lldt u/]sf elgPsf k"jf{wf/ ljsf;sf dxTjfsf+IfL b]lvg] cfof]hgfnfO{ gofF ;f]r / cfTdljZjf;sf ;fy sfof{Gjogdf n}hfg] cj;/ bfxfnnfO{ 5 .
gofF ;/sf/n] k'glg{df{0fsf] sfdnfO{ yk ult lbg] 5 eg]/ e"sDkkLl8tn] cfzf u/]sf 5g\ . b'a} l5d]sL g]kfnsf] ljsf; k|of;df ;3fpg tTk/ b]lvG5g\ . ;'zf;g / ljsf;sf] gljgtd\ ;f]r ;lxt ;/sf/sf] g]t[Tjdf cfTdljZjf; x'g] xf] eg] gf} dlxgf s} cjlwdf klg ;/sf/n] Oltxf;df bl/g] sfd ug{ ;S5 . gofF k|wfgdGqL k'iksdn bfxfnsf] sfo{sfn Oltxf; d} ;lDemg' kg]{ u/L ;kmn /xf];\ . z'esfdgf Û    —;]tf]kf6L cgnfO{gjf6
df]km;n kqsfl/tf
kqsf/sf] tx 5'6\ofpg h?/L 5
rqm s'Fj/ -nufgLstf{_
/]l8of] 8f]6L (*=% d]ufxh{
tkfO+{sf] k'/f kl/ro kfpF g <
— d]/f] gfd rqm s'Fj/ xf] . d clxn] 8f]6L lhNnf ;b/d'sfd l;nu9Laf6 k|zf/0fdf /x]sf] /]l8of] 8f]6L (*=% d]ufxh{df sfo{/t 5' .
tkfO{n] lsg kqsf/Ltf k]zf /f]Hg' eof] <
— ;'?jftdf d}n] kqsf/Ltf k]zf lsg / s;/L /f]h] dnfOg} yfxf 5}g . lsgsL d Tolt a]nf sIff !@ df cWog ub{y], d]/f] 8f]6]nL snf÷;flxTodf ?lr lyof] . o;f] ul//xFbf s]lx t ug'{ k5{ eGg] d]/f] ljrf/ lyof], o;} cg'?k 8f]6Ldf Tolt a]nf lqa]0fL PkmPd ;~rfngsf] tof/Ldf lyof] . PkmPd ;~rfng k'a{ /]l8of]n] cfwf/–e't kqsfl/tf tflndsf] cof]hgf u/]sf] lyof], Tof] kqsf/Ltf tflnddf ;xefuL xF'b} ;xefuL dWoaf6 klg 5gf]6df k/] . To;kl5 kqsf/Ltfsf] df]x a9\b} uof] . d}n] klg lqa]0fL PkmPddf nufgL klg u/] . nufgL ;+u;+u} /]l8of]df sfd ub{} hfFbf /]l8of]sf] sfo{qmd ;+of]hs÷;dfrf/ afrs÷sfoqmd pTkfbssf] ?kdf :6]zgdf sfd u/] . ;fy} lqa]0fL ldl8of g]6js{ 8f]6Lsf] sfo{;ldltdf ;bZo tyf sf]iffWoIfsf] lhDd]jf/L ;dfNb} sfo{ ;Dkfbg klg u/] . kl5Nnf] ;dodf b'O{ hgf ;fyL ldn]/ /]l8of] 8f]6L (*=% d]ufxh{ ;~rfngdf NofPsf 5f}+ .
slt ;do eof] o; k]zfdf nfu]sf] <
— d kqsf/Ltf k]zfdf @)^& ;fnaf6 cfa4 5' . dnfO of] k]zfdf nfu]sf] ^ aif{ k'/f eof] .
s:tf] vfnsf] kqsfl/tf ug{ ?rfpg' x'G5 <
— d laif]z ul/ /]l8of] kqsf/Ltf ?rfp 5' / d ;fdflhs la6nfO{ ?rfpg] ub{5' . clxn] cfP/ d kqsfl/tf k]zfsf] af/]df ulx/f] cWog ul//x]sf] 5' . kqsfl/tfdf ?lr ePs} sf/0f d}n] la=P=df kqsf/Ltf laifog} cWog u/]sf] 5' lsgls dflg; h'g k]zfdf nfUof] Tof] laifoa:t'sf] af/]df hfgsf/L x'g h?/L 5 .
8f]6L h:tf] clasl;t / ;~rf/k|lt r]tgfsf] ;d]t lasf; geO;s]sf] 7fpFdf tkfO{x?n] olt w]/} nufgL u/]/ PkmPd ;~rfngdf Nofpg' ePsf] 5, s] ;f]r jgfpg' ePsf] 5 <
— xfd|f] ;f]r eg]sf] /]l8of] ;~rfng u/]/ cfly{s ?kdf nfe p7fpnf eGg] 5}g . ;dfh lgdf{0fsf nfuL ;~rf/sf] 7'nf] e'ldsf b]lvG5, s;/L eGg'x'G5 eg] oxfF ;xL ?kdf ;"rfgf ;Dk|]z0f÷;xL ;Gb]zn] klg dflg;sf] b}lgsL ?kfGt/0f x'g ;Sg] ca:yf 5 . csf]{ s'/f kl5Nnf] ;dodf kqklqsf eGbf PkmPd /]l8of] ;a} eGbf a9L k|efasf/L ;~rf/ dfWodsf] ?kdf k|of]u eO{/x]sf] 5 . ef}uf]lns las6tfsf sf/0f ufp ;dfhdf kqklqsf klg k7fpg ;lsb}g, 6]lnlehgsf] klg Aoj:yf 5}g, To;}n] cfd gfu/LsnfO{ ;~rf/sf] kx'Frdf k'¥ofpg xfdLn] /]l8of] 8f]6L ;~rfngdf NofPsf xf+} .
tkfOnfO{ s] nfU5, tkfO{x?sf] nufgL c;'n x'G5 t <
— ;a} s'/f nufgLdf hf]8\g' x'Fb}g . nufgLsf] g} s'/f ug]{ xf] eg] ldl8ofdf nufPsf] nufgL c;'n x'Fb}g eGg] sxfF 5 / < tkfOn] b]Vg' ePsf] xf]nf s'g} PkmPd /]l8of]sf] ca:yf cfly{s cj:yf gfh's 5 t/ cfly{s ?kdf lgs} dha't PkmPd /]l8of] klg 5g\ lg Û Tof] ;a} s'/f ;+:yf tyf :6]zgsf] sfo{ z}nLdf e/ k5{ .
kl5Nnf] ;dodf 8f]6Lsf] kqsfl/tfdf c:j:y k|lt:kwf{ ;'? ePsf] 5, of] /f]u PkmPdlt/ klg 5 ls 5fkf ;~rf/df dfq} xf] <
— dnfO{ t of] lsl;dsf] c:j:y k|lt:kwf{ 5 h:tf] nfUb}g / of] x'g klg xF'b}g . o;df d s] eGg rfxfG5' eg] lg/Gt/tf / u'0f:t/ lbg' kb5{ cGoyf c:j:y k|lt;k|wf{ ug'{ x'Fb}g .
tkfO{ t nfdf] ;dob]lv kqsfl/tf u/]sf] dfG5], kqsfl/tfdf w]/} ;d:ofx? 5g eGg] yfx x'Fbfx'Fb} klg ;~rf/ pBdL aGg' eof] . s] ;~rf/ pBdLn] ;~rf/sdL{x?sf] h:tf] ;d:of em]Ng' kb}{g / < 
— ;d:of gx'g] eGg] s'g} klg 7fpF / sfd x'Fb}g t/ ;d:of;+u n8\g l;Sg' kg]{ 7'nf] s'/f xf] . hf] dfG5] ;d:of / r'gf}tL;+u 8/fp5 Tof] AolQm slxn] klg cuf8L a9\g ;Sb}g . ldl8ofdf sfd ubf{ ub}{ ;~rf/ pBdL alg;s]kl5 kSs} klg ;~rf/–sdL{sf ;d:of,;~rf/sdL{n] ef]Ug' kg]{ ef]ufOsf] af/]df s]xL hfgsf/L ePsfn] ;~rf/sdL{sf lk/dfs{f a'em]/ c3f8L a8\g]5' .
df]km;n kqsfl/tfsf ;d:of ;dfwfgsf nflu g]kfn ;/sf/n] s:tf lsl;dsf sfo{qmdx? Nofpg' knf{ <
— kqsfl/tfsf ;d:of ;dfwfgsf nflu g]kfn ;/sf/n] klxn] t kqsf/sf] tx 5'6\ofpg h?/L 5 . s:tf] AolQmn] kqsf/ aGg kfpg] eGg] laifo k|i6 kfg{ h?/L 5 . To;}u/L kqsf/sf] hLjg ladf, ;'/Iff tyf kfl/>ldssf] Aoj:yf ug{ ;~rf/ dfWodsf] nfuL cfrf/;+lxtf agfpg h?/L b]lvG5 .
df]km;ndf sfd ug]{ kqsf/x?sf ;d:of ;dfwfgsf nfuL g]kfn kqsf/ dxf;+3n] slQsf] e'ldsf v]n]sf] kfpg' ePsf] 5 <
— g]kfn kqsf/ dxf;3+n] lqmofl;n kqsf/sf] nfuL cfjZos tfnLd÷k|lzIf0fsf] Aoa:yf ug{ h?/L 5 / hlt klg ld8Lofx? ;~rfngdf 5g\ o;df sfd ug]{ ;~rf/sdL{ / Aoj:yfkgsf] af/]df klg hfFr a'em ug'{ kb{5 .
tkfO cfkm} klg g]kfn k|]; o'lgog;+u cfj4 x'g'x'G5, ;~rf/sdL{x?sf a}rfl/s ;+u7gx?n] df]km;n kqsf/sf ;d:of ;dfwfgsf nfuL s:tf] e'ldsf v]n]sf] kfpg'x'G5 <
— s'g} klg dfG5] s'g} klg a}rfl/s ;+u7gdf cfa4 x'G5 g} . a}rfl/s ;+u7gx?n] cfkm\gf] ;+u7gsf df]km;n kqsf/x?sf] ;d:of ;dfwfgsf] nfuL ;s] hltsf] e'ldsf v]nL/x]sf] d}n] kfO/x]sf] 5' .
tkfOsf] ljrf/df kqsfl/tf s] xf] <
— d]/f] larf/df kqsfl/tf Pp6f ;]jfd'ns k]zf xf] .
clxn] g]kfnL kqsfl/tf If]qdf nfUg] u/]sf] csf]{ cf/f]k klg 5, ;~rf/sdL{x? df]ndf]nfO{ ug{ yfn]sf 5g, u}/sfg'gL lqmofsnfkdf ;+nUg ePsf 5g, o:tf o:t} s] eGg' x'G5 tkfO{ <
— s'g} kqsf/ o:tf xf]nfg t/ ;a} kqsf/x? o:tf] xf]nfg d eGg ;Sb}g . lsg ls c?n] ;f]r] h:tf] kqsfl/tf ;lhnf] 5}g . olb o:tf kqsf/x? 5g eg] d s] eGg rfxfG5' eg] kqsf/Ltfsf] gfddf kqsfl/tfnfO{ a]OHht ug]{ sfd gul/of]; ;fy} kqsf/x? o:tf cg}lts lqmofsnfkdf ;+nUg 5g\ eg] sfg'gsf] cuf8L pEofpg ;a}df cg'/f]w ub{5' .
tkfO{ t nfUg' ef 5}gg\ xf]nf lg o:tf s'/fdf Û
— d clxn];Dd o:tf s'g} k|sf/sf ultljwLx?df ;+nUg ePsf] 5}g / cfufdL lbgdf x'g] 5}g . ;lsof] eg] /fd|];+u sfd u/L d]xgtsf] kmn vfg] xf] . sfd ubf{ ub}{ ;lsPg, afFRg c;lhnf] eof] eg] gfnfos lqmofsnfk u/L vfg' eGbf ufp3/df hUuf hldg 5 s[lif sfo{ ul/ hLjg ofkg ug]{5' .
df]km;n kqsfl/tf If]qdf ;'wf/sf nflu tkfO{ g]kfn ;/sf/nfO{ s] ;'emfj lbg rfxfg'x'G5 <
— d}n] dfyL klg eg]sf] 5' km]/L klg eG5' kqsfl/tfsf] tx 5'6\ofpg h?/L 5 . lsg eGbf P;Pn;L gu/]sf] klg kqsf/, Kn;6' k9]sf] klg kqsf/, laP8 u/]sf] klg kqsf/ of] tl/sfn] kqsfl/tfdf u'0f:t/ cfpg g;s]sf] xf] .
cGTodf eGg] kg]{ s'g} s'/f 5'6] h:tf] nfu]sf] 5 ls <
— cGTodf kqsfl/tfsf] gfddf cg]s yl/sf lqmofsnfk gul/ z'4 kqsfl/tf ug{ clxn]sf] cfjZostf xf] / kqsf/Ltf k]zf  cfkm}df dof{lbt k]zf ePsfn] o;sf] ;Ddfg ug{ h?/L 5 . cfd gful/sn] kqsfl/tf k]zf / kqsf/ nfO{ x]g]{ b[li6sf]0fdf klg kl/jt{g cfpg h?/L 5 .
;do / larf/sf nfuL wGoafb .
— dnfO of] df}sf lbg' ePsf]df 8f]6Lsf] Ps dfq ju{df kg{ ;kmn klqsf ljDj ;fKtflxsnfO{ xflb{s wGoafb / cfufdL lbgsf] klg pQ/f]Q/ k|ultsf] sfdgf ub{5' .   —k'gMk|sfzg
lzIfs ;]jf tof/Lsf nflu pkof]uL
a:t'ut k|Zgx?
!_ =P;Pn;L kf; u/]sf k|yd k|wfgdGqL sf] x'g < –rG›zdz]/
@_ ljBfno lg/LIf0fsf] ;'?jft s'g b]zaf6 ePsf] xf] < — ;+o'Qm /fHo cd]/Lsf
#_ uf]/vf efiff k|sflzgL ;ldltn] lgsfn]sf] klxnf] k':ts s'g xf] < — uf]/vf lzIff
$_ s;sf] kfnfdf /fhsLo cfo'j]{lbs kf7zfnfsf] :yfkgf eof] < — rG›zdz]/
%_ g]kfndf k|yd dlxnf lk|G;Lkn sf] x'g < — c+u'/afaf hf]zL
^_ ljz]if lzIff s:tf lsl;dsf afnaflnsfnfO{ lbOG5 <
— zf/Ll/s, dfgl;s sdhf]/L ePsfx?nfO{ .
&_ …:j:y z/L/df :j:y dl:tissf] lgdf{0f ug{' g} lzIff xf] .Ú of] egfO s;sf] xf] < — c/:t'
*_ lzIffsf] sfo{Ifdtf d"Nofsg clen]v s;n] /fVb5 < — ljBfno lg/LIfs
(_ lxHo xflh/Lhjfkm kf7\oqmd s]sf nflu /flvG5 < — dfgl;s / af}l4s ljsf;sf nflu .
!)_ lhNnf lzIff clwsf/Lsf] Joj:yf s'g ;fndf ePsf] xf] < — lj=; @)!* ;fndf
!!_ g]kfndf of]hgfj4 ?kdf kf7\oqmdsf] lgdf{0f slxn]b]lv ePsf] xf] < — lj=; @)@* ;fndf
!@_ g]kfndf ;j{k|yd ljBfno:t/df ;/sf/ lj/f]wL k|bz{g slxn] eof] < —lj=; @))$ ;fndf
!#_ /]l8of] lzIff lzIf0f sfo{qmd s;n] ;+rfng ub{5 < — b"/lzIff s]G›
!$_ k|fylds ljBfnodf egf{ ubf{ hGdbtf{ k|df0fkq clgjfo{ ?kdf k]z ug{' kg]{ Joj:yf slxn]af6 ePsf] xf] < — lj=; @)$( kmfu'g @$ ut]
!%_ lqe'jg ljZjljBfno :yfkgf x'g' eGbf cuf8L ;/sf/L / u}/;sf/L:t/df sltj6f sn]hx? :yfkgf ePsf lyP < — ;/sf/L % j6f / u}/;/sf/L !^ j6f sn]h
!^_ g]kfndf @)!$ ;fn;Dd dxfljBfnosf] ;Vof slt lyof] < — !* j6f
!&_ P;=cf]=P; afnu|fdsf] :yfkgf slxn] ePsf] lyof] < — ;g !(%(
!*_ lqe'jg rG› sn]hdf lj1fg ljifosf] k9fO{ slxn]b]lv ;+rfng ePsf] xf] < — lj=; !(&&
@)_ ;+:s[t lzIffsf k|yd 8f/]S6/ sf] x'g < — x]d/fh kf08]
@!_ lzIff dGqfnosf] :yfkgf slxn] ePsf] xf] < — lj=; @))&
@@_ /fli6«o lzIfs lzIf0f s]G›sf] :yfkgf slxn] ePsf] xf] < — lj=; @)!! ebf} @$ ut]
@#_ lqe'jg ljZjljBfonosf k|yd s'nklt sf] x'g <
— >L % d'df a8fdxf/fgL sfGtL /fHonIdL b]jL zfx
@$_ k|fylds lzIff kl/of]hgf slxn]b]lv nfu' ePsf] xf] < — lj=; @)$! df3 !)
@%_ g]kfndf ;a{k|yd lzIff af]8{sf] u7g slxn] ul/Psf] lyof] < – la=;= !((#
@^_ pRr:t/Lo /fli6«o lzIff cfof]usf] k|lta]bg @)%% cg';f/ lzIffsf /fli6«o p2]Zox?dWo] rf}yf] p2]Zo s'g xf] <
– k|To]s JolQmdf cGt/lglxt ;fdYo{ / JolQmTjsf] lasf; ug]{ .
@&_ /fli6«o lzIff k4ltsf] of]hgf @)@* n] lgwf{/0f u/]sf] klxnf] lzIff gLlt s'g lyof] <
– lzIffdf k|fyldstfsf] lgwf{/0f .
@*_ /fli6«o Joj;flos k|lzIf0f s]G›sf] :yfkgf slxn] ePsf] lyof] < – la= ;+= @)@$
@(_ g]kfndf k|flalws tyf Joj;flxs lzIff lgb]{zgfnosf] :yfkgf slxn] eof] < – la= ;= @)#%
#)_ kfNkf gl;{ª SofDk; -!(()_ sf] :yfkgf s'g ;:yfsf] ;xof]u ePsf] xf] <
– o'gfO6]8 ld;g 6' g]kfn -UMN_
#!_ laz]if lzIff kl/ifb\sf] :yfkgf slxn] ePsf] xf] < – la=;= @)#)
#@_ k|f}9 lzIff sfo{qmd ;j{k|yd la=;+= @)!# ;fndf s'g b]zsf] ;xof]udf ;+rflnt ul/Psf]    lyof] <  – cd]l/sf
##_ lzIff lgodfjnL cg';f/ cgf}krfl/s lzIffsf] nlIft ;d'x s'g xf] <
– !% b]lv ^) aif{
#%_ lhNnf cgf}krfl/s lzIff ;ldltsf] ;b:o ;lrasf] x'g] Joj:yf 5 <
– lhNnf lzIff sfof{nosf] cgf}krfl/s lzIff sfo{qmd x]g]{ clws[t .
#^_ s'g kGraifL{o of]hgfn] ;j{k|yd v'Nnf ljZjljBfnosf] af/]df pNn]v u/]sf] lyof] <
– gjf}+ kGraifL{o of]hgf
#&_ b'/ lzIff ;ldltsf] ;b:o ;lra sf] x'g] Joj:yf 5 <  – lgb]{zs b'/ lzIff dfxfzfvf
#*_ xfn sltj6f ;|f]ts]G›x? sfod ul/Psf] 5 <   – !)%%
#(_ la ; @)@* ef› % ut] :yfkgf ePsf] ;:yf s'g xf] <   – kf7\oqmd lasf; s]G›
$)_ pkTosf aflx/sf] klxnf] P; Pn ;L k/LIff ;+rflnt ePsf] ljBfno s'g xf] <
– lqh'å xfO:s'n la/uGh -la ; @))!_
$!_ g]kfndf z}lIfs tfnLd pks]G› slt 5g <  —@(
$@_ /fli6«o lzIfs ;]jf cfof]usf] u7g slxn] ul/Psf] lyof] < – la=;= @)%^ r}q
$#_ O{nfd lhNnf lzIff sfof{nodf slt hgf ;xfos lh lz c /xg] Joj:yf 5 <
– ;xfos lh lz c gePsf] -O{nfd, ef]hk'/, vf]6fª, g'jfsf]6, kfNkf, DofbL, ?s'd, h'Dnf, 8f]6L / a}t8L u/L !) lhNnf_

;flxTo÷;[hgf
sljtf
gvf]Hg' x} dnfO{ a;Gt Ct'sf] xl/ofnLdf
d t phf8 d?e'lddf x/f{O{ ;s]5'
g;lDemg' x} dnfO{ s'g} v'lzofnLdf
d t b'Mv / cfFz'sf] ;fu/df kf] 8'la ;s]5'
gvf]Hg' x} dnfO{ k"l0f{dfsf] h'g]nL /ftdf
d t %% l8u|Lsf] 3fddf hNg k'u]5'
gvf]Hg' x} dnfO{ xhf/f}+ b'lgofFsf] le8df
d t afn'j} afn'jfsf] d?e'dLdf k'uL ;s]5'
gvf]Hg' x} dnfO{ laxfgLsf] ;':t/L kjgdf
d t ;d'G›L cfFwLdf a8f/Lg kf] k'uL ;s]5'
gvf]Hg' x} dnfO{ j/ kLknsf] 5xf/Ldf
d t ?v} gePsf] d?e"lddf kf] d8fl/g k'uL ;s]5'
gvf]Hg' x} dnfO{ hGde"ldsf] s'gf s'gfdf
d t ufpF 3/ 5f8L ;d'G› t/L k/fO alg ;s]5'
gvf]Hg' x} dnfO{ klxnfsf] ufpF 3/sf] 7]ufgfdf
d t ca k/b]zL kf] e};s]5', k/b]zL kf] e};s]5'
;fu/ af]x/f
dx]G›gu/
a};n] 7u]sf] dfG5] d
;lhn} ;x/ k;]/
/x/ a]r]sf] dfG5] d
lrGbf glrGb} cfkm}nfO{
a]Rg k'u]sf] d
x]bf{ x]b}{ h'gtf/f
lbg 9n] sf] dfG5] d
v} s;l/ kl/efiff lbp cfkm}nfO{
j};n] 7u]sf] dfG5] d
lgxfl/sf ;+u}
lgolt 8'a]sf] Oltxf;
g cfz g agaf;
ltd|f] SoGefzdf g sf]l/b} lalqm nfu]sf]
lgl/x cfs[lt d
v} s;l/ kl/efiff lbp
j};df j};n] 7u]sf] dfG5] d
x]bf{ x]b}{ h'gtf/f
lbg 9n] sf] dfG5] d
/laGb| 3fon
uhn
lgi6'/L Tof] e"sDkdf 3/} x/fP5 .
j/ lkkn;Fu} lyP j/} x/fP5 ..
cfkm" OdfGbf/ c? ;a} a]Odfgx¿,
kfgL ldl;O{ b'waf6 t/} x/fP5 ..
ljZjf; 5}g, cljZjf;sf] e/]nLdf,
yf]/} efÚsf] cfz clg e/} x/fP5 ..
x'g]nfO{ ;w}+ tLh emsds uxgfx¿,
gx'g]nfO{ jifl{\bgsf] b/} x/fP5 ..
v'§f tfG5g\ c?sf] cfkm" cl3 a9\g,
rnfvaLr ;f]emf] t'nfw/} x/fP5 ..
t'nfw/ laZjsdf{
;"rgf÷;Gb]z÷la1fkg
xflb{s ;da]bgf
g]kfnL sf+u|];sf s]G›Lo ;b:o tyf dfggLo ;f+;b la/ axfb'/ anfo/ Ho" ls ddtfdoL cfdf 8Dd/Lb]aL anfo/sf] ldlt @)&# ;fn ;fpg !( ut]sf lbg !)) aif{sf] pd]/df lgwg ePsf] o; b'Mvb\ 38Ldf d[tsk|lt efjk"0f{ >4f~hnL ck{0f ub}{ zf]s ;GtKt kl/jf/hgdf xflb{s ;dj]bgf AoQm ub{5f}+ .
rqm dNn -cWoIf_
g]skf Pdfn], 8f]6L

xflb{s ;da]bgf
g]kfnL sf+u|];sf s]G›Lo ;b:o tyf dfggLo ;f+;b la/ axfb'/ anfo/ Ho" ls ddtfdoL cfdf 8Dd/Lb]aL anfo/ sf] ldlt @)&# ;fn ;fpg !( ut]sf lbg !)) aif{sf] pd]/df ePsf] lgwgn] :tAw t'NofPsf] 5 . o; zf]ssf] 38Ldf d[t cfTdfsf] rL/ zflGtsf] sfdgf ub}{ zf]s ;GtKt kl/jf/hgdf xflb{s ;dj]bgf AoQm ub{5' .
s'df/ l;+ 6]n/
-dxflwj]zg k|ltlglw_ g]kfnL sf+u|];

-cWoIf_ g]kfn blnt ;+3, 8f]6L

Monday, August 1, 2016

बिम्ब नेपाली साप्ताहिक, मिति २०७३ साल साउन १८ गते मंगलवार ।

s'g} klg JolQmn] hft, hflt / cGt/hftLo ljjfxsf cfwf/df kl/jf/sf ;b:onfO{ alxisf/ ug]{, 3/leq k|j]z ug{ glbg], ufpF lgsfnf ug]{, To:tfaf6 hlGdPsf ;Gtfgsf] Gjf/g gug]{ h:tf e]befjk"0f{ sfo{ ug{', u/fpg' x'Fb}g . To:tf] sfo{ ug]{ JolQmnfO{ hftLo e]befj tyf 5'jf5't s;'/ / ;hfo P]g, @)^* adf]lhd tLg dlxgf b]lv tLg jif{;Dd s}b jf Ps xhf/ b]lv kRrL; xhf/ ?k}ofF;Dd hl/jfgf jf b'j} ;hfo x'g]5
g]kfn ;/sf/
;"rgf tyf ;~rf/ dGqfno
;"rgf ljefu
d'Vo ;dfrf/
lsg a9\b}5g ;DjGw laR5]b\sf 36gfx? <
cfly{s jif{ @)^(÷)& df 8f]6L lhNnf cbfntdf ;DjGw laR5]bsf kfFrj6f d'4f btf{ eP . btf{ ePsf kfFr d'4fx?df rf/ ;f]xL jif{ km};nf eP eg] Ps @)&)÷)&! ;¥of] . @)&)÷)&! df klg yk kfFr j6f d'4fx? btf{ eP . kl5Nnf] jif{jf6 ;l/ cfPsf] Ps / ;f] jif{sf kfFr u/L ^ d'4fx?dWo] b'O{ d'4f km};nf eP b'O{df ldnfkq eof] / b'O{ cfly{s jif{ @)&!÷)&@ df ;/] .
cfly{s jif{ @)&!÷)&@ df !! ;DjGw laR5]b\sf d'4fx? btf{ ePsf] 8f]6L cbfntn] hfgsf/L lbPsf] 5 . kl5Nnf] jif{jf6 ;/L cfPsf b'O{ d'4f ;lxt !! d'4fx?df cf7 ldnfkqdf 6'+luP, tLg km};nf eP eg] b'O{ cfly{s jif{ @)&@÷)&# df ;/] .
@)&@÷)&# df !$ gofF  d'4f ;DjGw laR5]b\sf nflu btf{ eP . b'O{ cl3Nnf] cfj / !$ o; jif{sf u/L hDdf !^ d'4fdf ut cfjdf !# d4f km};nf ePsf 5g . 
lsg k|To]s jif{ ;DjGw laR5]b\sf d'4fx? a9\b} uO{/x]sf 5g < clwjQmf 808L/fh cf]emf o;nfO{ b'O{ tl/sfn] JofVof  u5{g . pgL eG5g\ …;sf/fTd kf6f]jf6 x]bf{ dlxnfx?df cfPsf] r]tgfn] pgLx? cj 3/]n' lx+;f ;lx/xg' eGbf a? PSn} a:g'  /fd|f] 7fGg yfn]sf 5g . To;}n] ;DjGw laR5]b\sf] k|lqmofdf  uO{/x]sf 5g .Ú pgL yK5g …>Ldfg\–>LdtL 5'l§P/ a:g] rng t klxn] klg lyof] t/ Tof] sfg'gL lyPg, clxn] sfg'gL ?kd} x'g yfn]sf] 5 .Ú
clwjQmf cf]emf csf]{ kf6f]af6 o;nfO{ las[lQsf ?kdf klg JofVof u5{g . …;fdfGo s'/fdf klg ;DjGw laR5]b\;Dd k'Ug yflnPsf] 5, of] las[lQ klg xf]Ú cf]emf eG5g\ …;DjGw laR5]b\ ug]{ txdf k'¥ofpg] d'Vo bf]ifL t k'?if / 3/kl/jf/g} xf] t/ o;nfO{ …km];gÚ sf] ?kdf n}hfg] sfd eO{/x]sf] 5, of] /fd|f]   xf]O{g .Ú
cu'jf dlxnf tyf lzlIfsf uLtf hf]zL elG5g\ …dlxnfx?df r]tgf, cfly{s :jtGqtf / :jfanDjg a9\bf pgLx? kl/jf/sf] lx+;f / 3[0ff ;x]/ a:g' eGbf PSn} a:g] lgZsif{df k'U5g .Ú hf]zLsf cg';f/ s]xL 36gfx? >Ldfg\–>LdtL b'j}sf] cw}o{tfsf sf/0f klg x'g] u5{g . pgL elG5g\ …cfj]udf cfP/ ;DjGw laR5]b\ ul/xfNg] kl5 k5'tfpg] 36gfx? klg ePsf 5g .Ú ;DjGw laR5]b\n] ;Gtfgx?df gsf/fTds k|efj kg]{ hf]zLsf] egfO{ 5 . ;DjGw laR5]b\sf 36gfx? JolQmlkR5] km/s km/s k|s[ltsf x'g] hf]zLn] jtfO{g .
;~rf/sdL{ z+s/ yfkf k|]d lajfxnfO{ ;DjGw laR5]b\sf] d'n sf/0f dfG5g\ . pgL eG5g\ …k|]ddf k/]/ lajfx x'G5, kl5 x]bf{ ck]Iff u/] cg';f/sf] 3/ kl/jf/ x'Fb}g, clg snx ;'? x'G5 / ;DjGw laR5]b\;Dd k'U5 .Ú pgL eG5g\ …a}b]lzs /f]huf/sf sf/0f klg ;DjGw laR5]b\sf 36gf j9]sf 5g .Ú nfdf] ;do;Dd k'?ifjf6 6f9f a:g' kbf{ PSnf]kg dx;'; ug]{ / cfkm\gf cfjZostf / rfxgf k'/f ug{sf nflu k'?if;+u cnlUug] u/]sf] yfkfsf] egfO{ 5 . pgL yK5g\ …s]xL dlxnf k'?if b'j}sf JolQmut cfr/0fsf sf/0f klg snx j9\b} ;DjGw laR5]b\;Dd k'U5 .Ú 
dlxnf clwsf/sdL{ b]jsL jf]x/f elG5g\ …d'Vo sf/0f k|]d lajfxg} xf] .Ú pgsf cg';f/ slnnf] pd]/df k|]d ;DjGw /fvL lajfx ug]{ kl5 >Ldfg\–>LdtLsf lardf s'/f gldNbf ;DjGw laR5]b ug]{ u/]sf 5g . o;sf ;fy;fy} jfnlajfx, jx'lajfx klg o;sf] sf/0f x'g ;Sg] jf]x/fn] jtfO{g . …;~rf/sf] b'?kof]u ePsf sf/0f klg of] ;d:of cfPsf] 5Ú jf]x/f elG5g …kmf]g jf km];a'sd} ePsf] s'/fsfgLsf cfwf/df lajfx ug]{ / kl5 Pscsf{nfO{ /fd|f];+u a'em]kl5 ;+u} j:g g;Sg] cj:yfdf k'Ug] klg sf/0f x'g ;Sg] klg ePsf] x'g ;S5 .Ú
af]x/fs} s'/fdf ;xdlt hgfpl5g\ 88]Nw'/fdf sfo{/t kqsf/ ;Demgf kf08] klg . plg elG5g\ …kmf]g jf km];j'ssf] k|of]ujf6 k|]d ;DjGw x'g] lax] ug]{ u5{g, kl5 ;d:of cfpF5 . kl/kSj pd]/ gk'lug} lax] ug'{, cGt/hftLo lax] klg o;sf sf/0f ePsf] pgsf] a'emfO{ 5g . dlxnfx? ;zQm eP/ 3/]n' lx+;f ;xg' eGbf cnu eP/ a:g' pko'Qm 7fg]/ klg ;DjGw laR5]b\df nfUg] u/]sf] ;Demgfn] jtfO{g .
;DkfbsLo
clg s] n'sfpg] t <
clxn] ;j{q rrf{sf] laifo :yfgLo lgsfosf] k'g;{+/rgfsf] 5 . g]kfn ;/sf/n] ut r}q ! ut] g]kfnsf] ;+lawfgsf] wf/f @(%-#_ cg';f/ :yfgLo lgsfosf] k'g;+{/hgfsf] vfsf jgfpg u7g u/]sf] cfof]un] to u/]sf] dfkb08sf cfwf/df lgwf{/0f ul/Psf] ;+Vofsf] laifonfO{ lnP/ ;sf/fTds / gsf/fTds b'j} k|sf/sf l6sf l6Kk0fLx? cfpg yfn]sf 5g . ;sf/fTds eGbf gsf/fTds l6sf l6Kk0fLx? a9Lg} cfpg] u/]sf] b]lvPsf] 5 .
xfdL :yfgLo lgsfosf] k'g;{+/rgf ub}{5f}+ . o;sf] cy{ of] xf] ls hgtfnfO{ pgLx?sf cfwf/e't ;'lawfx? 3/b}nf]d} k'¥ofpg] ;+oGq lasf; ub}{5f}+ . lxhf]sf lbgx?df hgtfn] cfkm\gf] sfuhftdf x:tfIf/ u/fpgsf nflu ;/sf/ vf]Hb} lx8\g' kg]{ h'g cj:yf lyof] cj ;/sf/n] hgtfsf] 3/d} uP/ sfuhx?df x:tfIf/ ug'{ k¥of] eg]/ gofF ;+/rgf jgfO{b}5 . lxhf] 6fpsf] b'Vof] eg] l;6fdf]nsf nflu 306f}+ lx8\g' kYof]{ cj Tof] l;6fdf]n cfFugd} kfpg' k¥of] eGg] xf] . g ls k'g;{+/rgfsf gfddf clxn] glhsdf kfO{/x]sf ;]jf ;'lawfx? klg km]/L 6f9f uP/ lng' k/f]; eg]/ xfdLn] of] gf6s ug{ nfu]sf 5f}+ .
To;}n] of] k'g;{+/rgfsf] laifodf h] eof], h] eO{/x]sf] 5, h] x'g] xf] ;j} s'/f hgtfn] hfgsf/L kfpg' k5{ . ;/sf/L        sd{rf/Lx?, /fhgLlts bnsf g]tfx? jf ;~rf/sdL{x?sf nflu of] k'g;+{/rgf x'g nfu]sf] xf]O{g . of] k'g;+{/rgf hgtfnfO{ Wofgdf /fv]/ ug{ nfluPsf] xf] . h;sf nflu k'g;+{/rgf ul/b}5 pgLx?n] hfgsf/L kfpg' h?/L 5 . To;sf nflu xfdLn] …ldl8ofafhLÚ ub}{5f}+ . cgfjZos ldl8ofafhL eof] eg]/ s'ts{ k]z ul//xg'sf] s'g} cy{ 5}g . aGb sf]7fdf n's]/ xfdL k'Vof}{nL ;DklQsf] c+zj08f ul//x]sf 5}gf}+ h;nfO{ xfdLn] uf]Ko /fVg' k/f]; .
ldl8ofafhL u¥of], cgfjZos eof] jf kIfkftk"0f{ eof] eGg] s'/f a'l4hLjLx?sf] d'v{tfk"0f{ cleJolQm dfq xf]nf . s;}n] ^ :yfgLo lgsfo eGnfg\, s;}n] ;ft eGnfg\, s;}n] a9L klg eGnfg\ Tof] ;j} pgLx?sf] cfkm\gf] larf/ xf] . ^ dfq} a}wflgs efiff x'g] c? ;j} ca}wflgs efiff dflgg] xf] eg] xfdLn] s:tf] k|sf/sf] nf]stGq NofP5f}+ eGg] xf] . olb ;/sf/n] u/]sf] s'/f jf nfb]sf] ef/L xfdLn] af]Sg} kg]{ xf] eg] lxhf]sf lbgx?df lg/+s'z ;/sf/x?sf] la/f]w xfdLn] lsg u¥of}+ t < ;/sf/n] hgck]Iff cg';f/ sfd ug{ ;s]g, jfs :jtGqtf ePg, cleJolQm :jtGqtf ePg eg]/ g]kfndf s/Lj &) bzs;Dd gful/s tyf /fhgLlts clwsf/sf nflu dfq} n8fO{ ePsf] 5 . cfh xfdL gful/s tyf /fhgLlts clwsf/sf] n8fO{ k'/f ePsf] / cj cfly{s, ;fdflhs, ;fF:s[lts clwsf/sf] n8fO{ nl8/x]sf 5f}+ eGg] s'/f klg ug]{ / ;/sf/n] NofPsf] k|:tfj unt xf] eg]/ klg eGg g;Sg] xf] eg] To;sf] cy{ s] x'G5 <
To;}n] clxn]sf] cfof]un] h'g :yfgLo lgsfosf] k'g;+{/rgf ug]{ dfkb08 to u/]sf] 5 / Tof] cg';f/sf] ;+Vof lgwf{/0f u/]sf] 5, Tof] kxf8L lhNnfx?sf xsdf Tolt Jojxfl/s 5}g, ;fGble{s 5}g, o;nfO{ ;'wf/ ul/g' k5{, ;+Vof yk ul/g' k5{ eGg] s'/fnfO{ ax;sf] laifo agfO{g'nfO{ xfdLn] …ldl8ofafhLÚ sf] ;+1f lbP/ cfkm' km]/L Ps vfnsf] tfgfzfxL z}nL b]vfpg] b':k|of;df nfUg' d'v{tf jfx]s c? s]xL x'g ;Sb}g .
:yfgLo lgsfo k'g;+{/rgfsf] laifodf Jofks ax; ul/g' k5{, 5nkmn ul/g' k5{ . ;j} k|sf/sf ;Defjgfx?nfO{ v'nf 5nkmndf NofO{g' k5{ . ;j} k|sf/sf laifox?nfO{ cfwf/ jgfO{g' k5{ . o;df ;j}eGbf 7'nf] laifo hgtfsf] cfwf/e't cfjZostfnfO{ jgfO{g' k5{ . To;df s'g} klg k|sf/sf] ;f}bfafhL ul/g' x'Fb}g . of] s'/f ldl8ofafhL ug'{ s'g} unt s'/f xf]O{g . …d]/f] uf]?sf] jf¥x} 6fFsfÚ eGg] ;f]rfO{ ePsfx?nfO{ cK7]/f] nfu] s] ug'{ t .
yk ;dfrf/
;'b"/df Ps ;o %% b'3{6gfdf Ps ;o @& sf] Hofg uof]
cfly{s jif{ @)&@÷)&# df ;'b"/klZrdf~rn lasf; If]qleq ePsf Ps ;o %% ;jf/L b'3{6gfdf Ps ;o @! hgfn] Hofg u'dfPsf 5 .
If]qLo oftfoft k|x/L sfof{no cQl/of s}nfnLn] lbPsf] hfgsf/L cg';f/ o; If]qdf ePsf b'3{6gfdf *! k'?if, !* dlxnf, !# afns / ;ft jflnsfsf] Hofg uPsf] 5 . b'3{6gfdf k/L *^ k'?if, @$ dlxnf, !! afns / ^ aflnsf u/L Ps ;o @& ulDe/ 3fO{t] ePsf] / cGo Ps ;o rf/ hgf ;fdfGo 3fO{t] ePsf] sfof{non] ;fj{hlgs u/]sf] tYofFsdf pNn]v 5 .
o; cjwLdf ;jf/L b'3{6gfdf d'To' x'g]sf] ;+Vof s}nfnLdf ;j}eGbf a9L 5 . o; lhNnfdf %( hgfn] Hofg udfPsf 5g . o:t} s~rgk'/df @&, 8f]6Ldf !#, bfr'{nfdf ;ft / 88]Nw'/fdf ;ft hgfn] ;jf/L b'3{6gfdf Hofg u'dfPsf 5g . c5fddf ;ft, aemfËdf tLg, afh'/fdf b'O{ / a}t8Ldf b'O{ hgfn] ;jf/L b'3{6gfdf k/L Hofg u'dfpg' k/]sf] 5 .
rfnssf] nfk/jfxLsf sf/0f ;j}eGbf a9L b'3{6gf x'g] u/]sf] sfof{nosf k|x/L gfoj lg/LIfs s[i0f k'hf/fn] hfgsf/L lbP . pgn] eg] …rfnssf] nfk/jfxL klxnf]  sf/0f xf], o;sf ;fy;fy} tLj| ult / k}bn ofq'x?sf sf/0f klg a9L ;8s b'3{6gf x'g]  u/]sf 5g . Ifdtf eGbf a9L ofq'x? af]Sg] u/]sf sf/0f klg a9L b'3{6gfx? x'g] u/]sf 5g . ;jf/L ;fwgx?df ;dfgx? cf];f/ k;f/ u/L cf]e/nf]8 ug]{ u/]sf sf/0f klg b'3{6gf ;+Vof a9]sf] b]lvG5 .
;+Vofsf lx;fjn] ;j}eGbf a9L b'3{6gf k"j{klZrd /fhdfu{sf] lr;fkfgL dx]Gb|gu/ v08df ePsf] tYofFsdf pNn]v 5 . o; If]qdf ($ b'3{6gf ePsf 5g . o; cfly{s jif{df ;jf/L ;fwgx?nfO{ u/]sf] sf/jfxLjf6 b'O{ s/f]8 !$ nfv /fhZj ;+sng ePsf] 5 . oftfoft lgodx? pn+3g ug]{ ;jf/L rfnsx?nfO{ ul/Psf] hl/dfgfjf6 pQm /sd ;+sng ePsf] xf] .
^ :yfgLo lgsfon] k'Ub}g
n s0f{ rGb÷l;nu9L
    ;fpg !&
/fHo k'g{;+/rgf cfof]un] 8f]6L lhNnfsf nfuL tf]s]sf] :yfgLo lgsfosf] ;+Vof Go"g /x]sf]df 8f]6Lsf bnx? Ps dt ePsf 5g . ;+Vof tyf l;df lgwf{/0f cfof]un] 8f]6L lhNnfdf ^ cf]6f :yfgLo lgsfo aGg] k|:tfa u/]sf] 5 .
cfof]un] :yfgLo lasf; clwsf/Lsf] ;+of]hsTjdf :yfgLo tx k'g{;+/rgf k|flalws ;xof]u ;ldltnfO{ 8f]6L lhNnfdf ^ cf]6f :yfgLo lgsfonfO{ cfwf/ agfP/ l;dfª\sg ug]{ u/L k|lta]bg k7fpg lgb]{zg lbPsf] lyof] . :yfgLo tx k'g{;+/rgf k|flalws ;xof]u ;ldltn] ;xof]usf nfuL 8f]]6L lhNnfsf /fhg}lts bnx?;+u 5nkmn ub}{ cfPsf] 5 . ^ cf]6f :yfgLo lgsfosf] klg l;dfª\sg ug]{ / yk cfaZos /x]sf :yfgLo lgsfosf] vfsf k7fpg] jf ^ cf]6f :yfgLo lgsfo dfyL 5nkmn} gu/L Tof] eGbf w]/} :yfgLo lgsfosf af/]df Psd'i6 lg0f{o ug]{ eGg] af/] eg]  bnx? laeflht ePsf 5g .
g]kfnL sf+u|]; / /fli6«o hgdf]rf{ ^ cf]6fsf] vfsf k7fpFbf To;}nfO{ cfof]un] k|fyldstf lbg] ts{ ub{} cfPsf 5g eg] g]skf Pdfn] / dfcf]jfbL s]Gb| nufotsf & cf]6f /fhg}lts bnx? cfof]un]  lgwf{/0f u/]sf] ;+Vofdf 5nkmn gubf{ lhNnfsf] gS;f x]/]/    ul/g] l;df+sgn] 8f]6]nL hgtfnfO{ Gofo gug]{ ts{ ub}{ cfPsf 5g .
8f]6L lhNnfdf ^ cf]6f :yfgLo lgsfox? s'g} klg xfntdf Aoaxfl/s / tYok/s gePsf] x'Fbf ^ cf]6fdf l;dfª\sg u/]sf] k|:tfa k7fpbf cfof]un] eg]sf] k|:tfa pko'Qm x'G5 eGg] a'emfO{ kg]{ g]kfnL sf+u|];sf dxf;ldlt ;b:o /fdk|zfb pkfWofon] atfP . pgn] eg] …8f]6L lhNnfdf ^ cf]6f :yfgLo lgsfo s'g} klg b[i6Lsf]0faf6 aGg ;Sb}g To;}n] To;df l;dfª\sg ug{ cfaZos 5}g .Ú
8f]6L lhNnfsf] k'g;{+/rgfn] dfu]sf] laifo klg lhDd]jf/x?n] lbg cfaZos / oxfFsf] lalzi7tfnfO{ x]/]/ :yfgLo lgsfosf] ;+Vof lgwf{/0fsf nfuL csf]{ a}slNks vfsf k7fpg kg]{ g]skf Pdfn]sf cWoIf rqm dNnn] atfP . dNnn] eg] …s]xL bnx? h;/L 5nkmn d} ga:g] eGg] s'/f ;fGb{les x'Fb}g, 5nkmn ub{}{ w]/} eGbf w]/} :yfgLo lgsfo agfpg tkm{ nfu]sf 5f}F .Ú
laut b]lv g} ;+3Lotfsf] kIfdf cf]sfnt ub}{ cfPsf] kf6L{n] clxn] ;+Vof agfpg k5{ eGg] tkm{ cfkm\gf] kf6L{sf] hf]8 /x]sf] g]skf dfcf]jfbL s]Gb|sf s]Gb|Lo ;Dd]ng cfof]hs ;ldlt ;b:o lzjl;+x cf]nLn] atfP . pgn] eg] …xfdL t laut b]lv g} s]Gb|Ls[t clwsf/sf] las]lGb|t ul/g'k5{ eg]/ nfu]sf xf}F t/ cfof]un] dfu u/]sf] vfsfdf 5nkmn g} gug'{ eg]sf] bnx?n] laifosf] uDeL/tf ga'em]sf] 7x/ x'G5 .Ú
cfO{taf/ 8f]6Ldf lqmoflzn & cf]6f /fhg}lts bnx?] ( cf]6f :yfgLo lgsfo lgwf{/0f x'g' kg]{ eGb} k|]; la1KtL hf/L u/]sf 5g . g]skf Pdfn], g]skf dfcf]jfbL s]Gb|, /fli6«o k|hftGq kf6L{ g]kfn, /fli6«o k|hftGq kf6L{, ;+3Lo ;dfhjfbL kmf]/d g]kfn, gofF zQmL g]kfn / g]skf qmflGtsf/L dfcf]jfbLåf/f hf/L ;+o'Qm la1KtLdf :yfgLo lgsfosf] ;+Vof tyf l;df lgwf{/0f cfof]un] k|:tfa u/]sf] ^ cf]6f :yfgLo lgsfosf] klg vfsf ;'emfa ;lxt lbg] / ( cf]6f :yfgLo lgsfo lgwf{/0f ubf{ pko'Qm x'g] vfsf ;lxtsf] ;'emfa lbg] hgfO{Psf] 5 .
g]kfnL sf+u|];n] clxn]sf] cfof]un] lgwf{/0f u/]sf] ;+Vof sd ePsf] eGb} b]ze/ la/f]w ub}{ cfPsf] 5 . cfof]un] lgwf{/0f u/]sf] ;+Vof a9fpg' kg]{ ;a} bnx? lgZifs{df k'u]sf 5g . ;+Vof a9fpg]df Ps dt ePsf bnx?n] :yfgLo lgsfosf] ;+Vof af/] ;femf wf/0ff agfpg ;s]sf 5}gg\ .
/fli6«o hgdf]rf{sf] s'/f
8f]6L lhNnfdf cf7 cf]6f :yfgLo lgsfo x'g kg]{ eGb} /fli6«o hgdf]rf{ 8f]6Ln] :yfgLo tx k'g;{+/rgf k|flalws ;ldlt 8f]6LnfO{ 1fkgkq a'emfPsf] 5 . cfof]un] 8f]6L lhNndf lgwf{/0f u/]sf] ^ cf]6f :yfgLo ca}1flgs / cAoxfl/s ePsf] eGb} 1fkgkq a'emfPsf] xf] . Ef"uf]n / hg;+VofnfO{ cfwf/ agfpbf cf7 cf]6f :yfgLo lgsfo agfpg' kg]{ /fli6«o hgdf]rf{ 8f]6Lsf ;lra s]za gfy of]uLn] atfP . df]rf{n] 1fkgkqdf hg;+Vofsf lx;fjn] 8f]6Lsf %) cf]6f uflj;dWo] @& j6f uflj;x? j8f aGg g;Sg] cj:yfdf /x]sf] pNn]v u/]sf] 5 . gofF aGg] :yfgLo lgsfodf # xhf/ hg;+Vof dfg]/ j8f agfpbf klg If]q–@ sf !) / If]q– ! sf ;ft uflj; u/L hDdf !& uflj;x? Ps j8f g;Sg] cj:yfdf /x]sf] hgdf]rf{n] a'emfPsf] 1fkgkqdf pNn]v ul/Psf] 5 .
hg;+VofnfO{ dfq} :yfgLo lgsfosf] ;+Vof lgwf{/0f ug]{ cfwf/ jgfO{g' gx'g] 1fkg kqdf elgPsf] 5 .
5f]6s/L ;dfrf/
ef8fdf dgf]dfgL
aiff{tsf] ;"?jft eP;+u} ;8ssf] cj:yf v/fj ePsf] eGb} 8f]6Lsf] u|fdL0f ;8sdf oftfoft ;~rfng ub}{ cfPsf hLj Joj;foLx?n] ofq'x?;+u dgk/L ef8f c;'n ug{ yfn]sf 5g .
nuftf/sf] aiff{sf sf/0f sRrL ;8s 7fpF7fpFdf lalu|Psf] jxfgf u/]/ @% lsnf]ld6/;Ddsf] b'/Ldf Go'gtd\ kfFr ;o ?k}ofF;Dd ef8f lng] u/]sf 5g . lbkfon b]lv sflnsf:yfgsf] df}jf;Dd @% lsnf]ld6/sf] b'/L 5 . o; ?6df ofq'x?n] Go'gtd kfFr ;o ?k}ofF ef8f lng] u/]sf] ;~rf/sdL{ l8njxfb'/ l;+xn] jtfP .
;jf/L ;fwgx?n] dgnfUbL ef8f c;'n ul//x]sf] ePklg ;/f]sf/jfnf lgsfo eg] df}g 5 .
gofF ;ldlt jgfpg lgb]{zg
lhNnf sfof{no 8f]6Ln] 8f]6Lsf ;j} laBfnox?df Joj:yfkg ;ldlt k'gu{7g u/L k7fpg lgb]{zg u/]sf] 5 .
lzIff P]g, @)@* df ePsf] ;+;f]wgn] Joj:yfkg ;ldltsf nflu u/]sf] gofF k|fJwfg cg';f/ ;j} laBfnodf gofF ;ldlt jgfpg sfof{non] lgb]{zg lbPsf] xf] .
laBfno Joj:yfkg ;ldltsf] gofF Joj:yf cg';f/ cj Joj:yfkg ;ldlt gf} ;b:oLo x'g] 5 . gofF k|fJwfg cg';f/ laBfno Joj:yfkg ;ldltdf sDtLdf tLg hgf dlxnf x'g] ePsf 5g . lautdf Ps hgf dfq} x'g] gLltut Joj:yf /x]sf] lyof] .
v]n ;dfrf/
;'zLn eP pTs[i7 aS;/
pkTosfJofkL v'nf k'?if alS;ª k|ltof]lutfdf ;'zLn yfkf pTs[i6 v]nf8L 3f]lift ePsf 5g\ .
/fli6«o alS;ª ;+3 g]kfnåf/f cfof]lht k|ltof]lutfdf ;'zLnn] $( s]hL tf}n;d"xdf :j0f{ lht]sf 5g . kmfOgndf ;'zLnn] g]kfn cfdL{ Snasf ld;nbLk ;'gjf/nfO{ c+ssf cfwf/df k/flht u/] . pTs[i6 r'lgP jfkt ;'zLnn] !) xhf/ gub k'/:sf/ kfP .
n}grf}/l:yt /fli6«o 6]an6]lg; k|lzIf0f s]G›df ePsf] %@ s]hL kmfOgndf cfdL{sf s/0f rf}w/Ln] cfˆg} Snasf ;'bLk >]i7nfO{ x/fpb} klxnf] eP . %^ s]hLdf gS;fnsf u0f]z yfkfn] :j0f{ xft kf/] . pgn] kmfOgndf cfdL{sf d'gfn k'g du/sf] r'gf}tL ;dfKt kf/] . ^) s]hLdf gS;fnsf o'j/fh sfsL{ RoflDkog ag] . kmfOgndf pgn] gS;fns} lszf]/ zdf{nfO{ kG5fP .
^$ s]hLdf cfdL{sf df]xg 7s'/Ln] kmfOgndf nlntk'/sf cgf]h e08f/LnfO{ lg/fz kfb}{ :j0f{ lht] . To:t} ^( s]hLdf afg'h lkm6\g];sf clgz >]i7 zLif{ :yfgdf /x] . kmfOgndf pgn] sf7df8f}+ alS;ª Snasf ;'/h du/nfO{ kfvf nufP . &% s]hLdf cfdL{sf s]zj ad klxnf] ag] . pgn] kmfOgndf cfdL{s} xs{/fd ljsnfO{ x/fP .
rnlrq÷dgf]/~hg
æs[Æ sf nflu clbtL to
cg'df]n s];Lsf] gofF k|hf]S6 …s[Ú sf] nfuL gflosfdf clbtL a'9fyf]sLnfO{ to ul/Psf] lgdf{0f kIfn] hgfPsf] 5 .
cl8;gaf6 lx/f]O{g vf]lhPsf]df k/]sf #) cfj]bgdf clGtd !) 5gf]6kl5 ( k|lt:kwL{nfO{ pl5Gb} clbtL rog x'g ;kmn ePsL l5g . o'jf :6f/ cgdf]n s];Lsf] gofF k|f]h]S6 …s[Ú sf] nfuL gflosf to ePsL l5g\ . x/]s h;f] lkmNddf gofF cg'xf/;Fu sfd u/]sf cgdf]nn] of] rnlrqdf klg gofF cg'xf/ g} kfpg] ePsf 5g .
;'jf; OG6/6]Gd]G6sf] Aofg/df lgdf{0f x'g] o; rnlrqnfO{ b ;'k/ sfhf]n lkmNd:f\n] k|:t't ug]{5 . rnlrqdf ;'jf; lu/L / e"jg s];L lgdf{tf /x]sf 5g\ . sdn lu/L sfo{sf/L lgdf{tf /xg] 5g\ eg] lgb]{zgdf ;'/]G› kf}8]n /xg] 5g\ .
rlr{t Aofg/sf ;fydf clxn]sf ;'k/:6f/ gfos cgdf]n s];L;Fu sfd ug{sf nflu 5gf}6 ePsL clbtL a'9fyf]sL rlr{t df]8n x'g\ . clbtLn] xfn} dfq ef/tsf] rlr{t Do"lhs sDkgL ;f]gL Do"lhsaf6 aGg nfu]sf tLgj6f Do"lhs lel8of]df sfd ug{sf nflu ;Demf}tf ul/;s]sL l5g\ . clbtLn] ef/tsf rlr{t 6]lnlehgsf sfo{qmdsf nflu klg cfkm" 5gf]6 ePsf] atfPsL l5g\ .
ef/tsf rlr{t l8hfOg/sf l8hfOgdf ag]sf klx/gdf lj1fkg / lk|G6 P8df klg sfd ug{ nfu]sf] clbtLsf] egfO{ 5 . …s[Ú sf] cl8;g lbP/ pgL d'DaO k'u]sL l5g\ .
an]–sfqmf]hsf] …;f]ndf/L hfG5'Ú
xfF:o snfsf/ ;fu/ nD;fn -an]_ / xl/ lg/f}nf -sqmf]h_ …;f]ndf/L hfG5'===Ú af]nsf] uLtdfkm{t ufog If]qdf k|j]; u/]sf 5g\ .
xfF:o 6]ln>[+vnf e›uf]naf6 rrf{df cfPsf pgLx?n] ;f]xL kfqsf] e"ldsf lgjf{x ub}{ uLt ufP/ cfkm"x?nfO{ uLlt–clegodf ptf/]sf 5g\ . uLtsf zAb xl/ lg/f}nf cfkm}+n] n]v]sf x'g\ . uLtsf] Do'lhs lel8of] lgb]{zg klg pgs} /x]sf] 5 . ;+uLt eg] eLd la;Ln] lbPsf x'g\ . clego;Fu} uLt klg ufpg] /x/ ePsf]n] cfkm"x?n] pQm Do'lhs lel8of] ahf/df NofPsf] gj ufos åon] atfPsf 5g\ . lel8of]df an], sqmf]h;Fu} Pln;f /fO{ / oDhf]ª z]kf{ 5g\ .
;/f]h cf]nLsf] k|:t'tL /x]sf] uLtsf] Do'lhs lel8of]nfO{ ;'bLk a/fnn] 5fofFÍg u/]sf x'g\ . lel8of]df bLks Pd l;+xsf] sf]l/of]u|fkmL / /~hg Gof}kfg]sf] ;Dkfbg 5 . 
n]v
;+Vof tyf l;df lgwf{/0f cfof]usf] dfkb08 cj}1flgs tyf cJojxfl/s Ps rrf{
s]zjgfy of]uL
:yfgLo tx k'g{;+/rgf ug{sf nfuL g]kfn ;/sf/ dGqLkl/ifbn] @)&@ r}q ! ut]sf] a}7saf6 g]kfnsf] ;+ljwfgsf] wf/f @(% sf] pkwf/f -#_ adf]lhd ufFpkflnsf, gu/kflnsf tyf ljz]if, ;+/lIft jf :jfot If]qsf] ;+Vof tyf l;df lgwf{/0f cfof]u u7g u/]sf] lyof] . ;f] lg0f{o adf]lhd pQm cfof]un] s]lx ;do leq sf7df08f}+ tyf lhNnfsf :yfgLo ljsf; clwsf/Lsf] g]t[Tjdf ul7t :yfgLo lgsfo k'g{;+/rgfdf ;xof]u ug{ u7g ul/Psf] k|fljlws ;ldltsf ;b:ox?;+usf] 5nkmnkl5 lhNnfdf ;f] ;DalGw sfo{zt{ tyf sfo{ljlw ;fj{hlgs u¥of] . cfof]un] :yfgLo tx k'g{;+/rgf ug{ b]zJofkL dfkb08 tof/ kf/]sf] 5 . cfof]un] sfo{zt{ tyf sfo{ ljlw agfP/ :yfgLo tx k'g{;+/rgfsf] nfuL lgwf{/0f u/]sf] dfkb08n] hg;+VofnfO{ klxnf] k|fyldstf /fv]sf] b]lvG5 .
:yfgLo txsf] ;+/rgf /fHosf] pkl:ylt hgtfsf ljr /x]sf] 5 eGg] cfef; u/fpg jf s]lGb|s[t zf;g k2ltnfO{ ljs]lGb|s/0f u/L hgtfnfO{ ;]jf ;'ljwf / clwsf/ ;DkGg agfpgsf u7g ug'{ cfjZos x'G5 . t/, cfof]usf] sfo{zt{ tyf sfo{ljlwn] lhNnfsf] k|s[lt, ;+/rgf, ef}lts k'jf{wf/, hg3GfTj, dfgj ;'rsf+ssf] cj:yf, e'uf]n jf If]qkmndf vf;} Wofg glbPsf] b]lvG5 . cfof]usf] Wofg hgtfnfO{ ;]jf / ;'ljwf s;/L lbg ;lsG5 eGg] eGbf klg uflj;nfO{ dh{ ug]{ / vr{ hf]ufpg]lt/ a9L s]lGb|t /x]sf] 5 .
;+;f/sf clwsf+z d'n'sx?n] cfkm\gf] b]zsf gfu–l/sx?nfO{ /fHo jf ;/sf/sf] pkl:ylt :yfgLo txdf b]vfpg, gful/snfO{ /fi6«k|lt al9 eGbf al9 lhDd]jf/ tyf ;/sf/ / b]zk|lt lgi7fjfg agfpg hg;d'bfox? sf] cfjZostfnfO{ dWogh/ ub}{ ;]jf, ;'ljwf lbg tyf clwsf/ ;DkGg agfpg rfxG5 . pQm Joj:yf ldnfpg ;/sf/n] cfof]u u7g ug]{ u/]sf] kfO{G5 . cfof]un] k'g{;+/rgf ubf{ ef}uf]lns ljs6tf, cfly{s / ;fdflhs cj:yf, dfgj ;'rsf+ssf] cj:yf, hg3gTj tyf hg;+Vof nufotsf sof}+ ljifo j:t'nfO{ cfwf/ agfP/ dfkb08x? tof/ kfl/Psf] kfO{G5 . ;f] dfkb08 cg';f/ /fHosf] k'g{;+/rgf ul/Psf] x'G5 . t/ lj8Dagf xfd|f] b]zsf] k'Gf{;+/rgf ug{ ul7t cfof]un] tof/ kf/]sf] sfo{zt{ tyf sfo{ljlw hg;+VofnfO{ d'Vo cfwf/ dflg tof/ kfl/Psf] b]lvG5 . cfof]un] b'u{d If]q, kxf8L tyf ef}uf]lns ljs6tfnfO{ gh/cGbfh u/]/ dfkb08 tof/ kfl/Psf] g]kfnL hgtfn] dxz'; u/]sf 5g . dfkb08df h'g zt{x? pNn]v ul/Psf 5g, To;n] kxf8sf] sd hg;+Vof tyf 7'nf] ef}uf]lns ljs6tfnfO{ ;d]6\g ;s]g .
;+;f/sf sof}+ ljsl;t d'n'sx?n] cfkm\gf] /fHosf] 7f]; cj:yfsf] ljZn]if0f tyf d'NofËsg u/]/ ;d]t dfly pNn]lvt cfwf/nfO{ Wofgdf /fv]/ :yfgLo lgsfosf] k'g{;+/rgf u/]sf] kfO{G5 . h;n] hgtfnfO{ c;'ljwf af6 d'Qm ug{ ;lsof];\ . h:tf] ls cd]l/sfsf] km\nf]l/8f /fHosf] n]lhn]v g=kf=sf] s'n hg;+Vof clt Go'g @$ hgf dfq /x]sf] 5 . eg] Go'of]s{ l;6Lsf] *) nfv /x]sf] 5 . olb ToxfF hg;+VofnfO{ dfq cfwf/ agfO{Psf] eP n]lhn]v g=kf=sf] @$ hgf dfq ePsf] If]q gu/kflnsf x'g ;Sb}g lyof] . cd]l/sfdf s'n !($!^ gu/kflnsf /x]sf 5g . To; dWo] (@*# gu/kflnsfsf] hg;+Vof !))) eGbf sd /x]sf] 5 . cfof]usf] dfkb08n] ufFpkflnsfsf] hg;+Vof slDQdf @%))) eg]sf] 5 . t/ cd]l/sfsf () k|ltzt gu/kflnsfsf] hg;+Vof @%))) eGbf sd /x]sf] 5 . o; af6 klg cfof]usf] dfkb08 xr'jfsf] e/df cfPsf] 5 eGbf clto'lQm g xf]nf .
lxdfnL lhNnfsf] ufFpkflnsf nfuL !%))), gu/kflnsfsf nfuL @)))) tyf kxf8L lhNnfsf] ufFp kflnsf @%))), gu/kflnsf #%))) tyf ;b/d'sfd ePsf] lhNnfsf nfuL $%))) hg ;+VofnfO{ cfwf/ agfO{ dfkb08 sfod u/]sf] 5 . pQm dfkb08sf] cfwf/df b]ze/L slt :yfgLo lgsfo lgdf{0f ug{ ;lsG5 eGg] cfwf/nfO{ k|d'vtfsf ;fy sfo{fGjog ug{ hf]8 lbPsf] 5 .
pQm dfkb08n] t/fO{, kxf8 / lxdfnL lhNnfdf ufFpkflnsfsf nfuL km/skm/s hg;+Vof b]vfP/ ;fdfGotof e'uf]n jf If]qkmnnfO{ ;d]l6Psf] h:tf] b]lvPklg To:df s'g} ;Totf 5}g . lxdfn / kxf8sf] ef}uf]lns ljs6tfnfO{ gh/cGbfh u/]sf] 5 . ljutdf ul/Psf] 8f]6L lhNnfsf] k'g{;+/rgfdf ef}uf]lns If]qkmnnfO{ ljNs'n pk]Iff ul/Psf] b]lvG5 . h:tf] ls 8f]6L If]q gM ! cGt/ut kg]{ ;fgfufFp uflj;sf] s'n If]qkmn *=% ju{ ls=ld /x]sf] 5 eg] If]q gM @ cGtu{t u8\;]/fsf] s'n If]qkmn ($=* ju{ ls=ld /x]sf] 5 . ;fgfufFp uflj;sf] If]qkmnnfO{ cfwf/ agfpFbf u8\;]/fsf] s'n If]qkmndf !! j6f uflj; aGg' kg]{ lyof] . o:t} lv/;}gsf] s'n If]qkmn !@=@ ju{ ls=ld nfO{ cfwf/ dfGbf u8\;]/f If]qdf & j6f uflj; agfpg ;lsGYof] . sn]gfsf] !$=^ ju{ ls=ld= nfO{ cfwf/dfGbf ;/:jtLgu/ uflj; -*&=( ju{ ls=ld_ df ^ j6f uflj; agfpg ;lsg] cj:yf lyof] . o:t} dfGgfsfk8L *$=* ju{ ls=ld=, nIdLgu/ uflj; *&=) ju{ ls=dL= 5 . oxfF;Dd ls 8f]6Lsf] ;fljssf] gu/kflnsf -&$=( ju{ ls=ld=_ eGbf 8f]6Lsf % j6f uflj;sf] If]qkmn 7'nf] /x]sf] 5 . qmdzM u8\;]/f -($=* ju{ ls=ld_, ;/:jtL gu/ -*&=(_, nIdLgu/ -*&=)_ dfGgfsfk8L -*$=*_ tyf 3fËn -*!=@_ ju{ ls=dL= /x]sf] 5 . oL % j6f uflj;sf] s'n If]qkmn $#%=& ju{ ls=ld /x]sf] 5 . olb ;fgfufFp uflj; -*=%_ nfO{ cfwf/ agfpFbf s/La %! uflj; tyf sn]gf uflj;sf] If]qkmn -!$=^_ nfO{ cfwf/ agfpFbf @( uflj;, lv/;}g -!@=@_ cg';f/ #% uflj;, ufh/L -!@=$_ cg';f/ tyf af;'b]jL -!$=!_ cg';f/ #) uflj; agfpg' kb{Yof] . lxhf] h;/L uflj;sf] ;+/rgf tof/ kfbf{ e'uf]ndfyL cGofo ul/Psf] lyof] . 8f]6L If]q g+= ! sf] @# j6f ufla; tyf Ps gu/kflnsfsf] s'n If]qkmn %(#=@ au{lsnf]ld6/ /x]sf] 5 eg] If]q g+= @ sf @& ufla;sf] s'n If]qkmn !@$&=* ju{slnf]ld6/ /x]sf] 5 . ;f] cg';f/ If]q g+= @ df $^ ufla; / b'O{ gu/kflnsf x'g' kg]{ lyof] . l7s To;}u/L jt{dfg ufFpkflnsf, gu/kflnsfsf] ;+Vof tyf l;df lgwf{/0f cfof]usf] dfkb08 klg kxfl8 / lxdfnL lhNnfsf ;Gbe{df d'Votof kxfl8 lhNnfsf nfuL tof/ kfl/Psf] sfo{zt{ tyf sfo{ljlw ljNs'n cj}1flgs Pj+ cJojxfl/s b]lvG5 . sfo{ljlwdf ;+Vof tyf l;df lgwf{/0f ubf{ hg;+VofnfO{ k|fyldstfdf /flvPsf] 5 . h; cg';f/ sfo{ ljwLsf] wf/f #=@=# sf] b'O{df j8f lgwf{/0f ubf{ lxdfndf #))), kxf8df #&)) x'g' kg]{ elgPsf] 5 pQm dfkb08nfO{ cfwf/ dfGg] xf] eg] If]q gM @ sf !( j6f uflj; tyf If]q gM ! sf] * uflj;sf] hg;+Vof #&)) eGbf sd /x]sf] 5 . olb #&)) hg;+VofnfO{ cfwf/ agfpg] xf] eg] 8f]6Lsf %) uflj; dWo] @& j6f uflj;x? j8f aGg g;lsg] cj:yfdf hfg]5g . Toltdfq xf]O{g olb #&)) af6 &)) hg;+Vof 36fP/ #))) hg;+Vof dfg]/ j8f agfpg] xf] eg] klg If]q g M @ sf !) uflj; tyf If]q g M ! sf & j6f uflj; u/L hDdf !& uflj; Ps j8f aGg g;Sg] cj:yf cfpg] 5 . pQm uflj;x?sf] hg;+Vof qmdz M lhhf}8fdf08f}+ -!(%#_, s]bf/cv8f -!*#(_, lwsf{df08f}+ -!*()_, lthfnL -@!#$_, sfgfrf}/ -@)*^_, ufh/L -##&&_, sn]gf -@&@(_, lv|;}g -@*#^_, ;fgfufFp -@$^&_, 5kfnL -@*(^_, bxsflnsf -@#&$_, d'8]ufFp -@#^&_, rd/frf}tf/f -@*(^_, ;ftkm/L -@(^!_, u8\;]/f -@(&%_, 306]Zj/ -@&#^_, /fgfufFp -@*()_ /x]sf 5g . oL ;Dk"0f{ uflj;x? #))) eGbf sd hg;+Vof ePsf uflj; x'g . Ps j8f agfpg #&)) hg;+Vof k'¥ofpg' kg]{ afWotfn] b'O{ j6f uflj; hf]8]/ Pp6f j8f agfpg' kg]{ x'G5 .
8f]6L lhNnfsf] kxfl8 ljs6tf / sd hg;+Vofsf] s'/f dfq} xf]O{g #&)) hg;+VofnfO{ cfwf/ dfGbf clwsf+z kxfl8 lhNnfsf] cj:yf ;fdfgfGt/ /x]sf]  5 . l5d]sL lhNnf c5fddf ;d]t $$ j6f uflj; j8f aGg g;sg] cj:yfdf /x]sf 5g . h:t}  a}lhgfy sf] hg;+Vof !@&! /x]sf] 5 . efu]Zj/Lsf] !)(!, 5fKfdf08f}+sf] !@*!, wfs'sf] !*)! /x]sf] 5 . o:t} 88]Nw'/f lhNnfsf @) j6f uflj; dWo] & uflj;x?sf] ;+Vof #&)) eGbf sd /x]sf] 5 . h:df lrk'/ uflj;sf] hg;+Vof @&@$, eb|k'/sf] @!^%, ;d}hL uflj;sf] @$$^ cflb /x]sf 5g . j}t8L lhNnfsf ^@ uflj; dWo] @^ j6f uflj;x?sf] hg;+Vof cfof]un] lgwf{/0f u/]sf] hg;+Vofsf cfwf/df j8f klg aGg g;sg] cj:yf /x]sf] 5 . h:tf] x6}/fh uflj;sf] !)^% gfufh{'gsf] !(^!, >L s]bf/sf] !(^( cflb cflb /x]sf 5g . xfd|f] ;'b'/ klZrddf dfq of] ;d:of xf]O{g of] b]ze/Lsf] ;d:of xf] . dWoklZrd tyf klZrddf klg o:t} ;d:of /x]sf] 5 . h:tf] ls sfnLsf]6 lhNnfsf] dfq} pbfx/0f lng] xf] eg] klg h'ljyf uflj;sf] hg;+Vof @##(, d'u|fxfsf] @&(), /Gr'nL uflj;sf] @#&) 5 . o;} u/L & j6f uflj;sf] cj:yf klg j8f aGg g;sg] cj:yf ePsfn] cfof]usf] dfkb08 cj}1flgs /x]sf] k|:6 5 .
;+Vof tyf l;df lgwf{/0f cfof]un] sf7df08f}+df tYofÍ vf]h]/ ;f] sf] cfwf/df cj}1flgs dfkb08 ckgfPsf] b]lvG5 . cfof]usf] Wofg s'n hg;+Vofdf dfq s]lGb|t ePsf] b]lvof] t/ j8fsf] hg;+Vofsf] dfkb08 xr'jfsf] e/df  lgwf{/0f u/]sf] b]lvG5 . pQm dfkb08 b]ze/Lsf kxfl8 lhNNffx?sf] ljzfn ef}uf]lns ljs6tf / cj:yfsf] vf;} ljZn]if0f / cWog ljgf g} NofPsf] k|i6 b]lvG5 . To:fy{ hg;+VofnfO{ dfq cfwf/ agfP/ 8f]6L lhNnfdf ^ j6f eGbf a9L :yfgLo lgsfo x'g g;Sg] ts{ ug'{ ldYof s'/f xf] . cfof]un] NofPsf] sfo{zt{ tyf sfo{ljlw cg';f/ ufpFkflnsf jf gu/kflnsfdf hg;+Vof a9fpg ;lsG5 t/ 36fpg ldNb}g eGg] ts{ k]z u/]sf] 5 . 8f]6L lhNnfsf] s'n hg;+Vof @)^* sf] hgu0fgfg';f/ @!!$$^ /x]sf] 5 . pQm hg ;+VofnfO{ Ps gu/kflnsfnfO{ #&))) tyf afFsL /x]sf] !&$$$^ hg;+VofnfO{ @%))) sf b/n] afF8\bf ^=(&&*$ /xg hfG5 . o:fsf] cy{ @%))) hg;+Vofjf6 #)) dfq hg;+Vof 36fP/ ufFpkflnsf agfpbf -@$&))_ sf b/n] & j6f ufFpkflnsf tyf Ps gu/kflnsf sfod x'g hfG5 . To:fy{ pQm dfkb08n] hg;+VofnfO{ ;d]t Wofg glbPsf] b]lvG5 . dfkb08n] 8f]6Lsf] ;fljs gu/kflnsf h:sf] s'n hg;+Vof s/La @#$!^ /x]sf] 5 o; gu/kflnsfdf @@))) hg;+Vof yKg' kg]{ afWotfn] ubf{ gu/kflnsfnfO{ arfpg @@))) hg;+Vofsf] cfJfZostf /x]sf] 5 . olb @@))) hg;+Vof gu/kflnsfdf yKg] xf] eg] sl/a ^ j6f uflj;sf] hg;+Vofsf] cfjZostf kg]{ 5 . pQm hg;+Vof / e'uf]nnfO{ dh{ ubf{ ;fljs gu/kflnsfsf] j8fx?sf] cfsf/ bf}Aa/ x'g hfg] s'/f lglZRft 5 . bf]Aa/ hg;+Vof tyf ef}uf]lns ljs6tfsf sf/0f hgtfn] kfpg] ;]jf ;'ljwfdf xfGyfk x'g], 7'nf] ljjfb x'g] s'/f klg ljrf/0fLo 5 . clxn]sf] cJojxfl/s dfkb08nfO{ b]v]/ b]ze/L hg:t/df 7'nf] lj/f]w k}bf ePsf] 5 . hgtfnfO{ ;]jf ;'ljwf lbg] gfddf km]/L klg clwsf/nfO{ s]lGb|s[t ul/Psf] b]lvG5 .
hgtfnfO{ lxhf] uflj;af6 kfpg] ;]jf ;'ljwf ca j8faf6 lbO{g] eGg] s'/f pNn]v 5 . hgtfnfO{ j8faf6 ;]jf ;'ljwf lbO{g] 5 eGg] e|d l;h{gf ePsf] 5 . ;fljs uflj;df ( j8f /x]sf 5g t/ ufpFkflnsf lgdf{0f x'Fbf Pp6f l;Ëf] uflj; ! j8f /xg] 5 . uflj;leq /x]sf ( j8fnfO{ vf/]h ul/g]5 . xfdLn] dfyLg} rrf{ ul/;s]sf 5f}+ ls #&)) hg;+VofnfO{ cfwf/ dfGbf Pp6f uflj; Pp6f j8f / s'g} s'g} 7fFpdf b'O{ j6f ;Dd uflj; hf]8]/ Pp6f j8f agfpg' kg]{ afWotf l;h{gf ePsf] 5 . o:fy{ j8faf6 lbO{g] ;]jf uflj; ejgaf6 lng' kg]{ 5 . o:fn] ef}uf}lns ljs6tf / If]qkmnnfO{ k'/} pk]Iff u/]/ dfkb08 tof/ kfg'{sf] cy{ Pp6f uflj; jf b'O{ j6f uflj;nfO{ hf]8bf hxfF kfos k5{ ToxL j8f sfof{no /xg] 5 . clxn]sf] uflj; ejg jf b'j} uflj;sf] ljr jf csf]{ s'g} 7fpFaf6 ;]jf lng' kg]{ afWotf /xg] 5 . h'g;'s} sf]0faf6 x]bf{ klg 8f]6Ldf ^ j6f :yfgLo lgsfo /flvg' s'g} klg sf]0faf6 j}1flgs jf Jojxfl/s 5}g . ef}uf]lns cj:yf / l:yltnfO{ ;d]t Wofg lbP/ ;+Vof a9fpg' g} /fd|f] x'g] 5 .
df]km;n kqsfl/tf
kqsfl/tf If]q cem} Aoj;flos x'g ;s]sf] 5}g .
s[i0f cfrfo{ -;dfrf/ k|d'v_
a'na'n] Pkm=Pd= aL/]Gb|gu/, ;'v]{t
tkfO+{sf] k'/f kl/ro kfpF g <
— d s[i0f cfrfo{, la/]Gb|gu/ ;'v]{tdf a:5' . laut ^ aif{b]lv /]l8of] kqsfl/tfdf hf]l8Psf] 5' . clxn] :yfgLo a'na'n] PkmPddf ;dfrf/ k|d'vsf] ?kdf sfd ul//x]sf] 5' .
tkfO{n] lsg kqsfl/tf k]zf /f]Hg' eof] <
— ;dfhdf ePu/]sf las[lt la;+ªultx?, g/fd|f kIfx?sf la?4 cfjfh p7fpg / ;dfhdf kl5 k/]sf AolQmx?sf] cfjfh a'nGb ug{ oxL k]zfaf6 ;lsG5 eGg] nfUof] / d}n] oxL k]zf /f]Hg k'u] .
slt ;do eof] o; k]zfdf nfu]sf] <
— d}n] @)^^ ;fnb]lv o; k]zfdf cfa4 x'g yfn]sf] x' . em08} & aif{ x'g yfNof] o;} k]zdf lg/Gt/ nflu/x]sf] 5' .
s:tf] vfnsf] kqsfl/tf ug{ ?rfpg' x'G5 <
— d vf;u/L e|i6rf/ la?4sf] kqsf/Ltfdf ?lr /fV5' . lautb]vL g] ;dfhdf x'g] las[tL,la;+ªutL / g/fd|f kIfx?sf] If]qdf snd rnfp5' . lt If]qdf kxLn]b]vL g} cfkm\gf] ?lr ePsf] x'gfn] ToxL If]qdf snd rnfO/x]sf] 5 . ;dfhdf ePsf lasf; lgdf{0fdf ePsf l9nf;':tL,clgodLttf ;fdfhLs las[tL nufPtdf If]qdf d]/f] vf; ?lr /x]sf] 5 .
kqsfl/tfdf t w]/} ;d:ofx? 5g eG5g lg, s:tf vfnsf ;d:ofx? kfpg' eof] <
— xf] kqsf/Ltfdf w]/} ;d:ofx? 5g\ . ;a} eGbf klxn] t kqsfl/tf If]q Aoa;flos x'g ;ls/x]sf] 5}g . kqsfl/tfnfO{ Aoa;flos eGbf klg sfd ug]{n] /dfOnf]sf] nfuL ldl8of ;+rfnsn] l;Q}df sfd u/fpg kfpg'nfO{ 7'nf] ;Demg] rng 5 . vf;u/L g]kfndf kqsfl/tf If]qdf bIf hgzQmLsf] cefj, ePsf] hgzlQmn] klg sfd cg';f/sf] plrt kfl/>lds gkfpg' nufotsf ;d:ofx? /x]sf 5g\ .
df]km;ndf sfd ug]{ kqsf/x?sf t of] eGbf klg a9L ;d:ofx? 5g eGg] ul/G5 lg Û
— tkfOn] eGg' ePh:t} df]km;nsf] kqsfl/tfdf s]Gb|sf] eGbf w]/} ;d:of / r'gf}tLx? /x]sf 5g\ . vf;u/L :yfgLo:t/df >f]t;fwgsf] sdL t Psflt/ 5Fb}5 bIf hgzlQmsf] klg cefj /x]sf] 5 . ;+rf/dfWod t ;+rfngdf cfPsf 5g\ t/ ToxfF k|sfzg, k|zf/0f x'g] ;fdfu|Lsf] u'0f:t/Lotfdf klg k|Zg p7\g yfn]sf] 5 . vf;u/L l;ldt ahf/ / xr'jfsf e/df v'n]sf ;+rf/dfWod larsf] tfnd]n gldNg'g} df]km;nsf] kqsfl/tfsf ;d:ofx? x'g\ .
;'v]{t lhNnfdf kqsfl/tfsf] lasf; slQsf] ePsf] 5 <
— vf;ul/ ;'v]{tdf clxn] * j6f b}lgs klqsf,# j6f ;fKtflxs klqsf % j6f PkmPd /]l8of], Pp6f /]l8of] g]kfnsf] If]qLo k|zf/0f / s]xL cgnfOgx? klg ;+rfng e}/x]sf 5g\ . k|fb]lLs ;+/rgfdf b]z hf+b} ubf{ ;'v]{tnfO{ klg k|b]z g+ ^ sf] k|fb]lzs /fhwfgLsf] ?kdf x]l/Psf] 5 . To;}n] klg ;'v]{tsf] kqsfl/tf If]qdf s]xL cfzf ylkPsf] 5 . tyfkL ;'v]{tdf clxn];Dd klg kof{Kt dfqfdf pBf]u wGbfsf] lasf; x'g g;Sbf la1fkgsf] If]q Psbd} ;fF3'/f] 5 . o; If]qdf nfu]sf kqsf/x? l6Sg g;Sg] l:ylt 5 eg] kqsfl/tf If]qdf ;'4Ls/0fsf] klg cfjZostf b]lvPsf] 5 .
df]km;n kqsfl/tfsf ;d:of ;dfwfgsf nflu g]kfn ;/sf/n] s:tf lsl;dsf sfo{qmdx? Nofpg' knf{ <
— ;a} eGbf klxn] t ;/sf/n] kqsfl/tfnfO{ Aoal:yt / dof{lbt agfpg ev{/} kfl/t u/]sf] ;+rf/ gLlt / Go'gtd kfl/>lds tTsfn} nfUg'k5{ / laif]ifu/L df]km;ndf ;/sf/L la1fkgdf ul/g] lae]b cGTo ul/g' kb{5 .
kqsfl/tf k]zfdf w]/} ;dob]lv sfd ub}{ x'g'x'G5, df]km;ndf sfd ug]{ kqsf/x?sf ;d:of ;dfwfgsf nflu g]kfn kqsf/ dxf;+3n] slQsf] e'ldsf v]n]sf] kfpg' ePsf] 5 <
— kqsf/ dxf;+3 kqsf/x?sf] ;femf ;+:yf xf] . o;sf] e'ldsf cem} k|efjsf/L agfpg' k5{ .
;~rf/sdL{x?sf a}rfl/s ;+u7gx?n] df]km;n kqsf/sf ;d:of ;dfwfgsf nflu s:tf] e'ldsf v]n]sf] kfpg'x'G5 <
— tkfOn] eg] h:tf] ;+u7g cfjZos k5{ gkg]{ xf]Og, t/ lt ;+u7gx? vfnL /fhg}lts efua08fsf] nfuL dfq} eGbf klg cfkm\gf ;b:ox?nfO{ yk dof{lbt jf egf}+ pgLx?sf] sfo{Ifdtf a[l4df nfUg' kb{5 . h'g pgLx?n] clxn] ul//x]sf 5}gg\ .
tkfOsf] ljrf/df kqsfl/tf s] xf] <
— d]/f larf/df kqsfl/tf ;dfhnfO{ ;xL lbzf k|bfg ug]{ dfWod xf] . h;n] ;dfhnfO ;w} ;s/fTds lbzfdf c3L a9fp5, a9fpg'k5{ . 
slt sdfpg' eof] t kqsfl/tf k]zfjf6 <
— xf, xf sdfpg rfFxL slt sdfOof] eGg] s'/f t tkfOnfO{ klg yfxf g} xf]nf . oxL k]zf u/]/ sdfpg t d':sLn 5, h] xf]; hLjg rln/f5 .
g]kfnsf] kqsfl/tf If]q lbgk|ltlbg ab\gfldt x'Fb} uPsf] 5, kf7s ju{n] ;dfrf/sf] laZjf;gLotfk|lt k|Zg p7fpg yfn]sf 5g, ;~rf/sdL{x? klg u}/ sfg'gL lqmofsnfkdf ;+nUg ePsf 5g eGg] cf/f]k klg nfUg yfn]sf] 5, tkfO{nfO{ s] nfU5 / tkfO{sf] If]qlt/ s:tf] 5 <
— xf] tkfOn] eg]h:tf] kqsfl/tfdf nfu]/ kqsfl/tfnfO{ k|of]u u/]/ cfkm\gf] kmfObf lng] k|rng a9]sf] 5 . To;sf] k|efj ;'v]{tdf klg kSs} k/]sf] 5 . of] kqsfl/tfnfO{ b'lift kfg]{ lgot xf] . o;n] :jR5 kqsfl/tf ug]{x?nfO{ ;d]t gfs v'Drfpg' kg]{ l:ylt cfPsf] 5 .
o;df ;'wf/sf nflu s] ug{' k5{ h:tf] nfU5 <
o;sf] ;a}eGbf ;lhnf] pkfo eg]sf] kqsfl/tfsf] ;'4Ls/0f xf] . hj;Dd kqsfl/tfdf ;'4Ls/0f x'Fb}g tj;Dd o:tf] k||a[lt sfod} /xg]5 .
df]km;n kqsfl/tf If]qdf ;'wf/sf nflu tkfO{ g]kfn ;/sf/nfO{ s] ;'emfj lbg rfxfg'x'G5 <
;/sf/n] df]km;nsf ldl8ofx?sf] nfuL gLlt agfpb} la1fkg lat/0fdf ;Gt'ng sfod ug'{k5{ eg] ldl8ofnfO{ alnof] agfpg s/ gLltdf ;'wf/ ug{ cfjZos 5 .
cGTodf eGg} kg]{ s'g} s'/f 5'6] h:tf] nfu]sf] 5 ls <
— kqsfl/tf If]qnfO{ dof{lbt / Aojl:yt agfcf}+ . kqsfl/tf u/]/} afFRg ;Sg] cfwf/ lgdf{0f u/f}+ / o;sf] u'0f:t/Lotf a[l4 u/f}+ .
;do / larf/sf nflu wGoafb .
— d]/f larf/x?nfO{ :yfg lbg' ePsf]df oxf+nfO{ klg wGoafb .
lzIfs ;]jf cfof]usf nflu pkof]uL
a:t'ut k|Zgf]Q/
!= lzIff lgodfjnL cg';f/ k|wfgfWofks 5gf]6sf cfwf/x¿ slt j6f /x]sf 5g <  — ^ j6f
@= lzIff lgodfjnL cg';f/ k|wfgfWofks 5gf]6sf cfwf/x¿dWo] lzIf0f cg'ej afkt slt c+s k|bfg ul/G5 < —@% c+s
#= lzIff lgodfjnLdf cf7f}+ ;+zf]wg slxn] ul/of] <    — la=;+ @)&!÷!÷@(
$= lzIff lgodfjnLsf] cf7f}+ ;+zf]wgn] c:yfoL lzIfssf] kbfjlw slxn];Dd tf]s]sf] 5 <
— @)&% r}q d;fGt
%= lzIfs ;]jf cfof]usf] lgodfjnLdf gaf} ;+zf]wg slxn] ul/of] < — la=;+ @)&!÷!)÷@^
^= lzIfs ;]jf cfof]usf] lgodfjnL gaf+} ;+zf]wgn] cWofkg cg'dltkqsf] k/LIffsf] pQL{0ffÍ slt tf]s]sf] 5 <   — %)
&= lzIff lgodfjnLsf] cf7f} ;+zf]wgn] slt ;dokl5 pQ/ k'l:tsf w'Nofpg ;lsg] Joj:yf u/]sf] 5… <  — ^ dlxgf kl5
*= k|flj, lgdfla ;~rflnt laBfnodf slt dlxnf lzIfs /xg] Joj:yf lzIff lgodfjnLn] u/]sf]    5 <  — @ hgf
(= lzIfssf] sf;d' cGtu{t ;'k/Lj]Ifsn] clwQmd slt c+s lbg] Joj:yf lzIff lgodfjnLdf /x]sf] 5 <   – * c+s
!)= dlxnf lzIfsn] dfq slt k|sf/sf labf lng kfp5g <    — * k|sf/sf
!!= lhNnf lzIff ;ldltsf] a}7sdf u0fk"/s ;+Vof slt /x]sf] 5 < — %)Ü eGbf a9L
!@= ufpF lzIff ;ldltsf] a}7s slt ;dodf a:5 <   — # dlxgfsf] Ps k6s
!#= NCF 2063 cg';f/ 9-12 sf] txut ;Ifdtf slt tf]s]sf] 5 < — !& j6f
!$= xfn sfof{Gjogdf /x]sf] ljBfno lzIffsf] ;+/rgf s'g xf] <   — %±#±@±@
!%= NCF 2063 cg';f/ cfwf/e"t lzIffsf] txut pd]/ ;d'x s'g xf] <  — %–!# jif{
!^= :jf:Yo tyf hg;+Vof lzIffsf] ;fKtflxs kf7\oef/ slt /x]sf] 5 <  — $
!&= NCF 2063 cg';f/ sIff 6-8 sf] z}lIfs wf/ slt /x]sf 5g <  — % j6f
!*= sIff gf} sf] gof kl/dflh{t kf7\oqmd s'g z}lIfs ;q b]lv nfu' ul/Psf] 5 < — @)&# b]lv
!(= NCF 2063 cg';f/ cfwf/e"t tx 6-8 ;fKtflxs kf7\oef/ slt /x]sf] 5 < — $)
@)= NCF 2063 cg';f/ cfwf/e"t lzIffsf] p2]Zox¿ slt j6f /x]sf 5g <  — !$ j6f
@!_ lzIfs k]zfdf tlndnfO{ s:tf] ?kdf lnOPsf] 5 <   — clgjfo{
@@_ lzIfs ;]jf cfof]usf] qmdz lnlvt / df}lvs kl/Iff slt k'0ff{Í x'g] ub{5 < – !)) / @%
@#_ lgDgdfWolds lzIff pQL{0f{ k/LIff ;ldltsf] ;b:o ;lrj sf] /xg] Joj:yf 5 <
lhNnf lzIff sfof{nosf] k/LIff zfvf x]g{] clws[t
@$_ lgod !@& -s_ adf]lhd k/fdz{ ;ldltdf slt ;b:o x'G5g\ < – &
@%_ tLg jfifL{o cGtl/d of]hgf cGtu{t zfIf/tf n}lËs ;dtf ;"rsf+s slt k'¥ofpg] nIf lyof] <
– )=(
@^_ lzIfssf] a9'jf /f]Ssf ug]{ clwsf/ s;nfO{ 5 <  – lh lz c
@&_ laBfno lzIfs lstfa vfgfsf] :yfkgf slxn] ePsf] xf] <  – lj ; @)%$÷!@÷@^
@*_ j[lQ l;kmfl/; ;ldtLsf] cWoIfsf] x'g] Joa:yf 5 < – k|d'v lhNnf clwsf/L
@(_ /f=lz=k=of]= @)@* cg';f/ lgDg dfWolds txsf] cGTodf s:tf] lsl;dsf] k/LIff lng'kg]{ Joj:yf ul/Psf] lyof] < – c~rn :t/Lo
#)_ g]kfnsf] ;+ljwfg @)&@ sf] s'g wf/fdf dlxnf clwsf/ ;DaGwL xssf] Joj:yf ul/Psf] 5 <
wf/f #*
#!_ ljBfno If]q ;'wf/ of]hgf cg';f/ cfwf/e"t txsf] k|wfgfWofks x'gsf] nflu Go"gtd z}lIfs of]Uotf slt xf] <  – :gfts
#@_ zlgaf/ ljbf lbg] rng s;n] rnfPsf lyP < — eLd zdz]/
##_ ;fs{n] afn clwsf/ bzs slxn] dgfPsf] xf] <  – @))!–@)!)
#$_ lqlj= sf] :yfkgf slxn] ePsf] lyof] <    — @)!^ c;f/ !!
#%_ lzIfsn] slt k|sf/sf ljbf kfp5g < – *
#^_ g]kfnsf] cGtl/d ;+lawfg;+u ;dlGwt df}lns xssf] pkrf/ ;DalGwt xs s'g xf] <
wf/f !)&
#&_ g]kfndf cfwf/e"t lzIff k"j{ lbOg] @ jif{sf] afn ljsf; lzIffsf]pd]/ ;d'x s'g xf] <
– #—% jif{
#*_ ljBfno ;'wf/ of]hgsf] lgdf{0f ug]{ lhDd]jf/ lgsfo s'g xf] <  – ljBfno
#(_ k"j{ lgwf{/0f dg+ss cfwf/df ljBfyL{x?sf] nf] juL{s/0f ug]{ k|lsofnfO{ s] elgG5 < – u|]l8Ë
$)_ /f0ffsfnsf] cGTo cyf{t\ @))& ;fnsf] cGTodf g]kfnsf] ;fIf/tf k|ltzt slt lyof] <
– @%
$!_ laBfno If]q ;'wf/ sfo{qmdsf] d"n b]:tfa]hn] cfwf/e't tx -sIff !–*_ sf r/0f slt x'g] 5g alg pn]lvt u/]sf] 5 < – # r/0f
$@_ lzIf0fdf geO{ gx'g] s'/f s'g xf] < lzIfs, ljBfyL{, kf7\oqmd
lzIfs ;]jf cfof]u lbubz{gsf] k]haf6
;flxTo÷;[hgf
k'tnL
ckmzf]r d k'tnL x'Gy]
km'/km'/ km'/km'/ otf ptf p8y]F
hFxf dg nfUof], htf rfXof]
lgw{Ss ToxLF k'Uy]
ckmzf]r d k'tnL x'Gy]
sd;]sd of] efubf}8sf] b'lgofFaf6 st}
:jtGqtfsf] cg'e"lt ug{ t kfpy]
ckmzf]r d k'tnL x'Gy]
/ftf], lgnf], xl/of], sfnf]
/+uLla/+uL x'lnof x'GYof]
;a}sf] cfsif{0f d aGy]
dfG5]n] ;dfTy], d]/f] ;ftf]k'Tnf] p8\Yof]
dfofn] ;'D;'DofP/ xTs]nfdf /fvL
km' ub}{ km]l/ p8fOlbGy]
ckmzf]r d k'tnL x'Gy]
sd;]sd dfG5]n] dfG5] dfl//x]sf] kl/l:yltdf
k|s[ltsf] ;j{>]i7 k|f0fLsf] x[bo lhtL
gofF hLjg k|fKt u/]em}, lgl:kmqmL
p:s} jl/k/L dgnfuL 9+un] kmkm{/fpg t kfpy]
ckmzf]r d k'tnL x'Gy]
h'g km"n rfXof] Tolx a:y]
s'g} Pp6f vf; x'Gy]g
ToxLF g} d]/f] ;ayf]s x'Gy]g
Tof] km"ndf csf]{ k'tnL a:b}df
r;Ss dg b'Vy]g
Tof] cf]OnfP/ emb}{df d cwd/f] x'g] lyOg
ckmzf]r d k'tnL x'Gy]
sd;]sd d]/f] k|]d o]qtq 5/k:6 x'GYof]
Pp6}df cfslif{t e}/xg]
Psf]xf]/f] k|]dL t x'g] lyOg
ckmzf]r d k'tnL x'Gy]
;a} /fd|f
plQs} cfsif{s ;a} x'Gy]
pm /fd|f] d /fd|f], /fd|f] b]lvg s} nflu
dl/xQ] ug{' ky]{g
;a} p:t}, ;a} ;dfg x'Gy]
ckmzf]r d k'tnL x'Gy]
sd;]sd d slQsf] /fd|f] 5' elg hfGg
d}n] ;'Gb/ k|ltof]lutfdf efu t lng' ky]{g
ckmzf]r d k'tnL x'Gy]
p;n] slt km"n r':of]
s:tf s:tf km"ndf a:of]
cx s;}n] s;}sf] lrof] uy]{+g
8fxf, Oz{\of, hng x'Gy]g
sfnf] k'tnL plQs} /fd|f]
;]tf], /ftf], kx]nf] To]:t}
/+usf] lje]b s] xf] s] xf]
;a} ;dfg, c;dfg sf]lx x'Gy]g
prlgrsf] s'/f x'b} x'Gy]g
ckmzf]r d k'tnL x'Gy]
sd;]sd hftkft / /+u lje]bsf] sf/0f
s;}n] dnfO{ ckx]lnt t ug]{ lyPg
l5 l5 / b'/ b'/ t ug]{ lyPg
ckmzf]r d k'tnL x'Gy]
ckmzf]r d k'tnL x'Gy]
— dflqsf /]UdL
;"rgf÷;Gb]z÷la1fkg
:tgkfg ;DaGwLhfGg} kg]{ s'/fx?
¨ aRrfnfO{ hGd]sf] ! 306f leq :tgkfg u/fpg' kb{5 .
¨ aRrfnfO{ hGd]b]lv ^ dlxgf;Dd cfdfsf] b'wdfq v'jfpg' k5{, kfgL klg v'jfpg' kb}{g .
¨ aRrf ^ dlxgf k'/f ePkl5 yk kf]lifnf] vfgf v'jfpg' k5{ / @ jif{ jf ;f] eGbf al9;Dd aRrfnfO{ :tgkfg u/fO{ /fVg' kb{5 .
¨ aRrf hGd]kl5 s]xL lbg;Dd cfpg] afSnf], kx]+nf] lauf}tL b"w -Colostrum_ df /f]u;Fu n8\g ;Sg] k|lt/f]wfTdstTj /x]sf] x'G5 .
¨ cfdfsf] b'w aRrfsf nflu /f]u lj?4sf] klxnf] vf]k ;dfg xf] .
¨ cfdfsf] b'wdf aRrfnfO{ cfjZos kg]{ ;Dk"0f{ kf}li6s tTjx?n] el/k"0f{ x'G5 .
¨ :tgkfg u/fpg] cfdfx?nfO{ :tg / kf7]3/df SofG;/ x'g] ;Defjgf w]/} sd x'G5 .
¨ hGdfGt/ sfod /fVg :tgkfgn] ;xof]u k'¥ofpF5 .
lhNnf :jf:Yo sfof{no, 8f]6L
UMN, Doti

xflb{s ;da]bgf
g]skf Pdfn] 8f]6L O{nfsf g+= % sf O{sfnf ;+of]hs sd/]8 eLd j= anfo/sL kTgL uf]dfb]jL anfo/sf] oxL ldlt @)&# ;fn ;fpg $ ut]sf lbg $@ jif{sf] pd]/df c;fdlos lgwg ePsf] vj/n] xfdLnfO{ cToGt} ddf{xt jgfPsf] 5 . b'Mvsf] o; 38Ldf d[tsk|lt efjk"0f{ >4f~hnL ck{0f ub}{ ;f]sfs'n kl/jf/hgk|lt xflb{s ;dj]bgf k|s6 ub{5f}+ . 
g]skf Pdfn], lhNnf sld6L, 8f]6L
xflb{s ;da]bgf
g]skf Pdfn] 8f]6L lhNNnf ;lrjfno ;b:o sd/]8 lb3{l;+x af]u6Lsf k'HogLo a'jf b'nxLl;+ af]u6Lsf] oxL ldlt @)&# ;fn ;fpg !) ut]sf lbg *$ jif{sf] pd]/df c;fdlos lgwg ePsf] vj/n] xfdLnfO{ cToGt} ddf{xt jgfPsf] 5 . b'Mvsf] o; 38Ldf d[tsk|lt efjk"0f{ >4f~hnL ck{0f ub}{ ;f]sfs'n kl/jf/hgk|lt xflb{s ;dj]bgf k|s6 ub{5f}+ . 

g]skf Pdfn], lhNnf sld6L, 8f]6L