Wednesday, May 21, 2014

बिम्ब नेपाली साप्ताहिक मिति : २०७१ साल जेठ ६ गते मंगलवार

   hfthftLsf cfwf/df hftLo ;jf]{Rrtf jf 3[0ffsf cfwf/df cfwfl/t larf/sf] k|rf/ ug]{, s'g} klg JolQmnfO{ >ddf nufpg O{Gsf/ ug]{, >djf6 lgisf;g ug]{, ckdfghgs zJb k|of]u ug]{ jf u/fpgjf6 pS;fpg] sfo{ ;d]t ug'{  u/fpg' x'Fb}g . To:tf sfo{ eP u/]df sfg'gn] tf]s] adf]lhdsf] b08 ;hfo x'g]5 .
g]kfn ;/sf/
;"rgf tyf ;~rf/ dGqfno
;"rgf ljefu
d'Vo ;dfrf/
SofDk;n] klxnf] k6s jflif{sf]T;a dgfof]
;'b'/klZrsf] ;a} eGbf k'/fgf] SofDk;sf] ?kdf /x]sf] 8f]6L ax'd'vL SofDk;n] klxnf] k6s cfkm\gf] jflif{sf]T;a dgfPsf] 5 .
@)!& ;fndf 8f]6L lhNnfsf] ;b/d'sfd l;nu9Lsf] dWo]efudf :yfkgf ePsf] pQm SofDk;n] cfkm\gf] :yfkgfsfn bl]L clxn];Dddf klxnf] k6s cfkm\gf] %$ cf}+ jflif{sf]T;a dgfPsf] SofDk; k|d'v s[i0f jxfb'/ s7fotn] atfPsf 5g\ . nfdf] ;odb]lv :gfts tx ;Ddsf] cWoog÷cWofkg x'Fb} cfPsf] SofDk;df ut jif{ b]lv g]kfnL ljifosf] :gfsf]Q/ tx / o; z}lIfs jif{ b]lv ;dfhzf:q ljifodf :gfsf]Q/ txsf] cWofog sfo{ u/fpb}+ cfPsf] 5 . ;dfh;fqdf :gftsf]Q/ txsf] k9fO{ ;~rfng ug]{ ;'b'/klZrdd} o; SofDk;df dfq x'G5 .
ljleGg sfo{qmdx?sf] cfof]hgf u/L ;fKtflxs ?kdf jflif{sf]T;j dgfpg] qmddf k"j{ SofDk; k|d'v o1/fh kg]?sf] k|d'v cfltYodf SofDk; k|fË0fdf ;dfkg sfo{qmdsf] cfof]hgf ul/Psf] lyof] . sfo{qmddf 8f]6L lhNnfdf lqmoflzn /fhg}lts bnsf k|d'v tyf k|ltlglwx?, ;dfh;]jL, lzIffk|]dL, j'l4hLjL cfd cljefjx?sf] ;xeflutf /x]sf] SofDk; k|zf;gn] hfgsf/L u/fPsf] 5 . ;'b'/klZrdsf c5fd, aemfË, jfh'/f, a}t8L, 88]Nw'/f lhNnfsf ljBfyL{x?sf] d'Vo /f]hfO{df kg]{ u/]sf] 8f]6L SofDk;df s]lx jif{ otf ljBfyL{sf] ;+Vof 36\b} uPsf] / z}lIfs:t/ v:sb} uPsf]df >f]t ;fwgsf] sdLsf sf/0f ePsf] eGg] wf/0ff clwsf+z ;xefuLx?sf] cf;o /x]sf]  lyof] . klxn]sf] h:t} ca:yfdf k'¥ofpg] / SofDk;sf] :t/ pGtgL lt/ ;a}n] Wofg lbg' kg]{df clwsf+; aQmfx?n] wf/0ff /fv]sf lyP .
;fKtflxs ?kdf aflif{sf]T;a dgfpg] qmddf ljleGg txdf cWoog ul//x]sf ljBfyL{x?ljr ljleGg k|ltof]uLtfx?sf] cfof]hgf ul/Psf] lyof] eg]  k|ltof]uLtf–x?df k|yd, l4tLo x'g] ljBfyL{x?nfO{ k'/:sf/sf] Joj:yf ;d]t lyof] . o:t} 8f]6L SofDk;df nfdf] ;do b]lv  sfo{/t sd{rf/Lx?nfO{ bf];Nnf / k|+zzf kq k|bfg ul/Psf] lyof] . o;/L ;Ddflgt x'g]x?df k'j{ SofDk; k|d'v o1/fh kg]?, ljho k|sfz dx/f, d'Vo n]vf clws[t lji0f' >]i7, ;x k|fWofks g]q k|;fb kg]?, ?b| k|;fb hf]zL, sfof{no ;xof]uL s[i0f jxfb'/ dnf;L, pbo l;F ;fFpb, / SofDk; :yfkgftfsf ef}lts ;+/rgf / z}lIfs ;fdfu|Lx?df 7'nf] ;xof]u k'¥ofPsf 8f]6L lhNnfsf cl;i6]G6 :jlu{o k'ik/fh >]i7sf] tkm{jf6 lbkfon l;nu9L gu/kflnsf–@ j:g] pgsL gftLgL lbkf >]i7nfO{ ;Ddfg ul/Psf] xf] . o:t} :gftstxdf pTs[i6 x'g] dfgljls / lzIff tkm{sf Ps 5fq Ps 5fq u/L rf/ hgfnfO{ ;Ddfg ul/Psf] klg SofDk;n] hfgsf/L u/fPsf] 5 .
lqe'jg laZjlaBfnosf] cf+lus SofDk;sf] ?kdf @)!& ;fnd} :yfkgf ePsf] 8f]6L SofDk;sf] ca:yf gfh's /x]sf]n] ca ;a} If]qn] SoDk;sf] pGgtL / ljsf;sf nfuL nfuL kg'{ kg]{ clwsf+z aQmfx?sf]  wf/0ff /x]sf] lyof] . #% jif{sf] nfdf] ;dokl5 cfkm' ;Ddflgt ePsf]df ;xk|fWofks g]q k|;fb kg]?n] ;a}nfO{ wGojfb dfq lbPgg\ 8f]6L SofDk;sf] O{ltxf;sf af/]df cfkm'n] cWofkg u/fpg] qmddf eP u/]sf sfo{x?sf af/]df klg atfpg EofPsf lyP .
8f]6L ax'd'vL SofDk; 8f]6Lsf SofDk; k|d'v s[i0f jxfb'/ s7fotsf] ;efkltTjdf ;DkGg ePsf] pQm sfo{qmddf cltlyx?nfO{ :jfut 8f]6L SofDk;sf 808L/fh cf]emfn] u/]sf] atfO{Psf] 5 .    
;DkfbsLo

awfO{ 5 lhNnf k|x/LnfO{
…;To ;]jf ;'/If0fd\Ú d'n gf/f lnb} /ft lbg hgtfsf] ;]jfdf vl6/xg] g]kfn k|x/L . ;'b"/klZrdsf] ;a} eGbf a9L     /fh]Zj p7fpg ;kmn ePsf] lhNnf k|x/L sfof{no 8f]6Lsf k|d'v / ;Dk"0f{ o'lg6nfO{ awfO{ 5 .
;dfhdf zflGt vnjnfpg] vfnsf ;fdu|Lx?sf] cj}w ?kdf laqmLlat/0f tyf k|of]u u/]/ cgfjZos xf]xNnf ug]{x?nfO{ sfg"gL pkrf/sf] dfWodjf6 7]ufg nufpg cl3 al9/x]sf] lhNnf k|x/L sfof{no 8f]6Ln] ;'b"/sf gf} lhNnfx?dWo]df ;a}eGbf a9L ;fj{hlgs :yfgdf ;'lt{hGo kbfy{ ;]jg ug]{x?;Fu /fhZj p7fO{ cfkm'x?n] b]z / hgtfsf nfuL sfo{ ul//x]sf] pbfx/0f b]vfPsf] 5 . k|x/L a:tL e]63f6sf] qmddf 8f]6L 5ltjg uflj;sf] a'8/ If]qdf sfo{qmdnfO{ ;Djf]wg ug{ k'u]sf k|x/L gfoj             dxflg/LIfsn] k|x/L lhNnf k|d'vnfO{ ;'b"/df ;a}eGbf a9L /fhZj p7fpg ;kmn ePkl5 awfO{ lbPsf lyP .
;dfhdf x'g] vt/fx? /f]Sg / sfg'gL /fHosf] cawf/0ffsf] /Iff ug{ :yfkgf ePsf] g]kfn k|x/Lsf] 8f]6L sfof{non] xfn lhNnfdf hgtfsf] 3/ b}nf]df k'uL xfn]dfnf]sf] cleofg ;+rfng ub}{ cfO{/x]sf] 5 . ;fj{hlgs :yndf ;'lt{hGo kbfy{ ;]jg ug]{ JolQmx?nfO{ dfq xf]O{g sfg'gn] aGb]h u/]sf ;Dk'0f{ lqmofsnfkx?df ;+nUg /x]sfx?sf] klxrfg u/L pgLx?nfO{ klg sf/jfxLsf] k|lqmofdf Nofpg' clxn]sf] cfaZostf klg xf] . k|x/Ln] 8f]6Lsf] zflGt ;'/IffnfO{ Jojl:yt ug'{sf ;fy} kqklqsf k|sfzg x'g] ;dfrf/sf cfwf/df cfkm\gf] u'Ktr/x?sf] ;xof]udf cj}w sfo{ x'g] If]qsf] klxrfg ug'{ klg h?/L 5 . ca}w dlb/f, nfu' cf}ifw, h'jftf;, cj}w of}g sfo{ nufotsf u}/ sfg'gL sfo{x?sf] vf]hL ug'{ k5{ eGg] klg xf] . lhNnfaf;L v'zL /x'g\ k|x/Ln] wGojfb kfpg, k|x/Lx?sf] sfo{sf nfuL cu|Ld z'esfdgf .
yk ;dfrf/ 
;'b"/klZrddf lasf;sf] ult;+u} laleGg lhNnfsf u|fld0f If]qdf ;8s lgdf0f{sf] qmdnfO{ lta|tf lbP;+u} slRr ;8ssf] lasf; lta+| 9+uaf6 ePsf] 5 . u|fld0f ;8sx?sf] lgdf0f{;Fu} ToxfFsf :yfgLosf] hLagdf cfly{s ;Ifdtf x'g'sf] ;f6f] emg v:sb} uPsf] 5 .
;8sn] u|fld0f If]qdf a;f]jf; ug]{ :yfgLosf] hLagdf cfly{s, z}lIfs, :jf:Yo tyf cfwf/e't cfaZostfdf lasf; x'g' kg]{df emg cfly{s cj:yf vl:sg yfn]sf] 8f]6L vfltjf8fsf 8an axfb'/ ;fpFbn] atfP . pgn] eg] æufpFdf oftfoftsf] ;'lawf k'u] kl5 pkof]u klg ug}{ k¥of] xfdL lhkx?nfO{ dx+uf] ef8 lt5f}{ t/ xfdLn] To;sf] kmfO{bf st}af6 klg lng kfPsf x'Fb}gf}+ .Æ
zx/af6 ofq' lnP/ hfg] lhk tyf b}lgs pkef]Uosf ;fdfu|L nu]/ hfg] oftfoftsf ;fwgx? kms{bf l/Qf] kms{g] u/]sf] lhk rfns v]d/fh cf]emfn] atfP . pgn] eg] æufpF af6 s'g} klg j:t' tyf b}lgs pkef]Uosf ;fdfg zx/df cfpFb}g To;n] s] s'/f k|i6 kf5{ eg] u|fld0f If]qdf a;f]jf; ug]{ AolQmx? vr{ dfq} ul//x]sf 5g t/ pgLx?n] ;8saf6 s'g} kmfO{bf lng ;s]sf] 5}g .Æ
s]xL aif{x?;Dd o;sf] lg/Gt/tf sfod} /x]sf :yfgLosf] hLagdf lgs} 7'nf] k|efa kfg{ ;Sg] lhNnf s[lif lasf; sfof{no 8f]6Ln] atfPsf] 5 . vr{ dfq} ug]{ cfDbfgL gePdf ul/aL emg a9]/ hfg] ltvfQ/ ufla;sf ;dfh;]jL lai0f' zfxLn] atfP . lasf;sf] d]?b08 dflgg] ;8ssf] ;xL pkof]u ug{ g;Sbf cfly{s km8\sf] dfg'{ kg]{ :yfgLox?sf] ca:yf emg bogLo aGb} uPsf] 5 . clxn]sf] ;8s ;~hfnn] zx/nfO{ ufpF ;Dd hf]8]sf] ePklg ufpFnfO{ zx/;Dd hf]8\g ;s]sf] 5}g . zx/af6 u|fld0f e]un] xfn;Dd cfoft dfq} ug]{ u/]sf] t/ ufpFsf] :yfgLo klxrfgsf s'g} klg ;fdfu|L ahf/df lgof{t ug{] u/]sf] 5}g . u|fld0f efudf       /fd|f] t/sf/L, ;'Gtnf, cb'jf kmNg] u/]sf] ePklg Joa;flos ?kdf sfd ug]{sf] ;FVof cToGt Go"g /x]sf] 8f]6L lhNnfsf jl/i7 s[lif lasf; clws[t o1/fh hf]zLn] atfP . o; If]qsf :yfgLo sfdsf] vf]hLdf ef/t hfg] u/]sf 5g . pgLx?n] ToxfFaf6 sdfP/ NofPsf] ?k}ofF klg cgpTkfbs If]qdf vr{   eO{/x]sf] :yfgLo atfpF5g .

;lqmo aGb} 8f]6Lsf] k|x/L, lxhf] ljlkgu/df
8f]6L ;xeflutfd'ns zflGt ;'/Iff, zflGt ;'/Iff cfhsf] cfjZostf, zflGt ;'/Iff ;a}sf] ;/f]sf/ ;d'Ggltsf] dxTjk"0f{ cfwf/ eGg] gf/fsf ;fy lhNnf k|x/L sfof{no 8f]6Lsf] kxndf O{nfsf k|x/L sfof{no a'8/ / ljlkgu/ k|x/L rf}sLsf]] cfof]hgfdf 8f]6Lsf] a'8/ / ljlkgu/df a:tL e]63f6 sfo{qmd ul/Psf] 5 .
5ltjg uflj;sf] j'8/ If]qdf ePsf] sfo{qmddf :yfgLojf;Lsf] pNn]Vo pkl:ylt /x]sf] sfo{qmd ljleÌ ;f+:s[lts afhfufhfsf ;fy ¥ofnL lgsfnL ahf/ kl/qmdf kZrft ;efdf kl/0ft ePsf] atfO{Psf] 5 . sfo{qmddf ;'b"/klZrd k|x/L k|d'v k|x/L gfoj dxflg/LIfs hoaxfb'/ rGb, lhNnf k|x/L sfof{no 8f]6Lsf k|x/L k|d'v k|x/L pk/LIfs ef]hh+u zfx, O{nfsf k|x/L sfof{no a'8/sf O{Grfh{ xs{ axfb'/ /fjn nufotsf] pkl:ylt /x]sf] lyof] . sf]0f ;efnfO{ ;Daf]bg ub}{ l8cfOhL rGbn] k|x/L hgtfs} ;]jf / ;'/Iffsf nflu ePsfn] hgtfn] klg k|x/LnfO{ ;fy lbg'kg]{ atfpg'eof] . hfF8/S;L / h'jftf; lgoGq0f gx'Gh]n;Dd dlxnf tyf 3/]n' lx+;fdf sdL gcfpg] ePsfn] To;sf nflu cfd hgtf / k|x/L lar ;xof]u / ;xsfo{ cfjZos /x]sf] rGbsf] egfO{ /x]sf] lyof] .
o:t} ljlkgu/ If]qdf ePsf] sfo{qmd lhNnf k|x/L sfof{no 8f]6Lsf k|x/L k|d'v ef]hh+u zfxsf] k|d'v cfltYodf lxhf] ;DkGg ePsf] 5 . ljlkgu/sf] v'Nnf d~rdf afemfufhf /lxtsf] ¥ofnL k'u] kl5 ;efdf kl/0ft ePsf] lyof] . ;efdf 7'nf] ;+Vofdf :yfgLo hgtfsf] ;xefuLtf /x]sf] lhNnf k|x/L sfof{no 8f]6Ln] hgfsf/L u/fPsf] 5 . sfo{qmddf jf]Nb} :yfgLo:t/sf g]tfx?n] dlxnf k|x/Lx?sf] cfaZostf /x]sf]n] lhNnfdf dlxnf k|x/Lsf] ;+Vof a9fpg' kg]{df Wofg lbg' wf/0ff /fv]sf lyP . ljBfyL{ / :yfgLo hgftf;Fu cGtlqmof sfo{qmddf k|x/Lx? cfkm'x?sf] ;'/Iffsf nfuL ePsfn] s'g} klg :yfgdf ck/flws lqmofsnfk ePsf t'?Gt k|x/LnfO{ cfkm'x?n] vj/ ug]{ cGt/lqmofsf ;xefuLx? atfPsf lyP . o:tf] sfo{qmd 8f]6L lhNnfsf nfuL klxnf] ePsf] / lhNnfsf] k|d'v cfkm'x?sf] dfem k'Ug'n] klg pgLx?sf] pT;fx a9\g'sf ;fy} cleofg qmddf k'u]sf k|x/L k|d'v nufotnfO{ km'ndfnfn] :jfut u/]sf] jftfO{Psf] 5 .
lhNnf k|x/L k|d'v zfxsf cg';f/ cfkm'x?n] lhNnfdf cem} gofF sfo{qmdx?sf] cfof]hgf ug]{ of]hgfdf /x]sf] / To;} qmddf cfh  b]lv lhNnf ;b/d'sfddf d':sfg k|x/L tflnd ;+rfng x'g] atfPsf 5g\ . pgn] xf:b} eg] lxhf] afnaflnsfx? k|x/L eGg] ljlQs} 8/fpg] ub{Yo] ca xfdL pgLx?sf] dgf]an a9fpgsf nfuL rsn]6 jf8\g] 5f}+ . 5f]6f] ;dodf cfkm'x?n] 8f]6L lhNnfsf k'/fgf d'4fx?nfO{ klg cWoog u/]sf] / To;}sf] ;kmntf :j?k tf]n]gL uflj;sf] k'/fgf] 36gfsf ck/fwLnfO{ @) jif{sf] sb}sf] km};nf ;Ddflgt lhNnf cbfntn] ;'gfPsf] 5 . pgn] yk] ;'b"/klZrdsf gf}  lhNnfx?dWodf ;'lt{ k'sf/ u'6\vf h:tf a:t'x? ;fj{hlgs :yfgdf ;]jg ug]{x?;Fu /fhZj p7fpg]df 8f]6L lhNnf klxnf] ePsf] atfPsf 5g\ .
8f]6Ldf lhk Aoa;foLsf] dgk/L ofq'nfO{ ;f:tL
lhk Joj;foLx?sf] dgk/Lsf sf/0f cfkm'x?nfO{ ;f:tL x'g] u/]sf] ofq'x?n] c/f]k nufPsf 5g\ .
;a}n] b]v]sf / ef]u]sf 5g t/ jf]Nb}g s]xL gb]v] h:t} ub}{5 :yfgLo k|zf;g . lgd'vf hgtf / ;fj{hlgs oftfoftdf ofqf ug]{ h'g} AolQm To;sf]   df/ v]lk/x]sf 5g .
8f]6L lhNnf ;b/d'sfd / u|fld0f sRrL ;8sx?df rNg] lhkx?n] laBfyL{nfO{ $% k|ltzt 5'6 lbg], ckfË tyf dlxnfd}qL agfpFb} n}hfg' w]/} k/sf s'/f 5g . lhNnfsf u|fld0f If]qdf ;8ssf] la:tf/ ;+u} lhkx?n] dgnfUbL ef8f c;'Nb} a|dn'6 dRrfPsf 5g .
lbkfon l;nu9Ldf rNg] ;jf/L ;fwgx?sf] dgf]dfgLsf ;fy sfd ul//x]sf 5g . ofq' ePsf] lbg cfaZostf eGbf a9L ofq'x? ;jf/L ;fwgsf] 5tdf ;d]t n}hfg] afgL k/]sf rfnsx? ;jf/L ;fwgdf ofq' sd ePsf lbg gDa/ ld; -kfnf] 5f]8\g]_ ugf{n] ofq'x?n] ;f:tL v]Kg' k/]sf] s'dfnLsf]6 dfWoflds laBfnosf lzIfs lxDdt axfb'/ zfxLn] atfP . pgn] eg] æcfh dfq} d lbkfondf tLg 306f klv{P/ l;nu9L cfPsf] x'F, Pp6f rfnsn] d}n] gDj/ ld; u/] csf]{df a:g' eG5g, ToxL eGb} x}/fgL lbP w]/}sf dxTjk"0f{ sfdx? x'G5g lbge/ lhknfO{ klv{g] xf] eg] jaf{b x'G5 .Æ
lhNnfsf u|fld0f sRrL ;8sdf oftfoft Aoa;foLx?n] ofq'x?;+u rsf]{ ef8f c;'Ng] u/]sf] ofq'x?sf] u'gf;f] 5 . lhNnfsf] b'u{d jf]u6fg If]qnfO{ hf]8\g] /fhk'/ rj/frf}tf/f ;8s v08df rNg] lhkx?n] dgnfUbL ef8f c;'Ng] u/]sf] u'gf;f klg cfpg] u/]sf 5g\ .
:yfgLo:t/df ;+rfng x'g] ;jf/L ;fwgx?n] ljBfyL{x?nfO{ lbg' kg]{ $% k|ltztsf] 5'6 cfkm'x?n] gdfu]sf] t/ k6s k6s lhNnf k|zf;g sfof{nodf a;]sf] ljBfyL{, Joj;foL / lhNnf k|zf;g sfof{no 8f]6L larsf] lqkIfLo ;Demf}tfg';f/ ;a} ljBfyL{x?n] s'n ef8fdf kfFr ?k}ofF 5'6 lbg] ;xdlt ePsf] eP klg Tof] klg nfu' gePsf] cg]/f:jljo'sf s]Gb|Lo ;b:o s]za pkfWoon] jtfPsf 5g\ .
:yfgLo :t/df ;+rfng x'g] ;fj{hlgs ;jf/L ;fwgx?n] ofq'x?nfO{ /fxt lbg' kg]{ xf] t/  oftfoft rfnsx?n] dgk/L 9+un] ofq'x?sf] ;+Vof sd ePdf cfkm\gf] gDj/ 5f]8]sf] eGg] k|j[lQn] ubf{ ofq'x?n] ;f:tL v]kL/x]sf] ePklg g t :yfgLo k|zf;g g t ;/f]sf/jfnf kIf s;}sf] Wofg k'u]sf] 5}g .

kf]O{n hfFb} lab]zLPsf o'jfsf >LdtLx?
d t lxF8] ca dnfO{ kmf]g gug'{, kfk, wd{ h] xf]nf cfkm}+ ef]U5',Æ wd{axfb'/ /f]sfofn] df]afOndf cfPsf] kTgL /fwfsf] o:tf] P;PdP; kTofpg ;s]gg\ . # jif{cl3 cleefjs ;+u ljb|f]x u/L k|]dljjfx u/]sf pgn] x'g]vfg] 3/sL 5f]/Ln] o;f] uln{g\ eGg] sNkgf klg u/]sf lyPgg\ .          
/f]huf/Lsf nflu ljb]z hfFbf lhNnfsf] b'u{d ufpF hf]ua'9faf6 pgsL kTgL ljdfg:yn;Dd sf7df8f}+ k'u]sL lyOg\ . ljb]z k'u]kl5 w]/}n] 3/ lal;{G5g\, To;f] u¥of] cr]n, ;D´gf klg /x]g eg] d cfTdxTof u5'{, ljdfg:yndf /fwfn] cfFz' k'5\b} eg]sf zAb pgL ´n´nL ;lDemG5g\ . 3/ glkm{+b}{ pgsf ;kgf rsgfr'/ eP . sDkgLdf sfd ul//xFbf kTgLn] k7fPsf] P;PdP; k9]kl5 pgL d'l5{t eP .
cfnLtfn–# sf an/fd wfdL klg o:t} lgoltsf] l;sf/ eP . ! 5f]/Lsf afa' pgn] /f]huf/Lsf nflu dn]l;of k'u]sf] @ jif{d} kTgL ufpFs} sfsf gftf kg]{;+u a]kQf ePsf] va/ kfP . a]nfk'/sf g/]Gb| P]/n] klg /f]huf/Lsf nflu stf/ k'u]sf] @ jif{{kl5 kTgL cs}{;+u uPsf] / cfkmGtn] hf/L;d]t a'´]sf] va/ kfP . dl0fn]ssf bnaxfb'/ sfdLnfO{ kTgL cfkm}+n] kmf]g u/]/ bf];|f] ljjfx u/]sf] hfgsf/L lbOg\ . nfpFnf / vfpFnf afrfaGwg u/fP/ lab]l;g' k5{, cfpFbf g ;DklQ x'G5, g kl/jf/, /f]sfofn] eg] .
lhNnf k|x/L k|d'v l8P;kL ef]hb]j vltj8fsf] egfOdf oL pbfx/0f dfq x'g\, lab]l;Psf sltko klt / kTgLsf ;d:ofaf/] lbg}lkR5] ph'/L / hfgsf/L cfpg] u/]sf 5g\ . kltn] sdfP/ k7fpg] k};f / 5f]/f5f]/L ;b/d'sfddf k9fpg] lgx'Fdf ufpFdf 5f8]kl5 o:tf 36gfdf crfgs j[l4 ePsf] 5, vltj8fn] eg], Ælab]l;Psfx? 3/ kmls+bf{ g sdfPsf] wg g} kfpF5g\ g kTgL g} . k|x/Ln] o:tf 36gfdf ldnfkq u/fpg], ;dfhsf dfG5] / cleefjs /fv]/ b'j} kIfnfO{ kl/jf/ ljv08g x'g glbg bafa lbg] / gldn] dfq cbfnt k7fpg] u/]sf] pgn] atfP .
ljb]zd} kTgL;+u ;DaGw 6'6]sf] va/ ;'Gg] o'jfsf] ;+Vof a9\b} uPsf] 5 . # dlxgfotf o:tf 8]9 bh{g 36gf ;fj{hlgs ePsf 5g\, sfg'gL ;xfotf kl/of]hgf 88]nw'/fsf clwjQmf g/]Gb| /f]sfofn] eg], j}b]lzs /f]huf/df uPsf o'jfsf kl/jf/n] ;DaGw ljR5]b rfx]sf 36gf t ^ bh{g gf3]sf 5g\ .
lhNnf cbfntsf cg';f/ kl5Nnf] ;do ;DaGw ljR5]bsf $@ j6f d'4f btf{ ePsf 5g\ . cbfnt;Dd gk'uL sfg'gL ;xfotf kl/of]hgfsf] dWo:ytfdf ldnfkq ug]{sf] ;+Vof c´} 7"nf] 5 . clwjQmf /f]sfofsf cg';f/ * dlxgfotf ^@ j6f d'4f cfPsf 5g\, klt ljb]zd} 5Fbf cs}{;+u lax] ug]{ / klt kms]{kl5 ;DaGw ljR5]b rfxg] b'j}vfn] 36gf 5g\ .
 dlxnfsf nflu sfg'gL ;xhtf, r]tgf j[l4 / ;DklQdf dlxnfsf] k"0f{ clwsf/ :yflkt ePsf sf/0f ;DaGw ljR5]b dfUg]sf] ;+Vof pNn]Vo ePsf] xf], pgn] eg] . pgsf cg';f/ s]xL ;dootf ;DaGwljR5]b dfUg] dlxnfsf] ;+Vof a9]sf] 5 . 3/]n' lx+;f / cg}lts of}g ;DaGw To;sf d'Vo sf/0f x'g\ . k'?ifn] ;DaGw ljR5]b dfu]sf sd} d'4f 5g\, /f]sfofn] eg], æUf|fld0f If]qdf dlxnfdfly x'g] kfl/jf–l/s lx+;fn] klg ;DaGw ljR5]b a9]sf] xf] . ;DaGw ljR5]b dfUg] r]tgf ePsf dlxnf cbfnt k'U5g\, .
3/b}nf] sfo{qmd
;dfg kx'Fr lasf; s]Gb| g]kfnn] cfkm\gf] sfo{If]qsf kfFr uflj;x?df afnclwsf/ ;DjGwL hgr]tgf d'ns 3/b}nf] ul//x]sf] 5 .
ljleGg ;f+:s[lts sfo{qmdx?sf] cfof]hgf ub}{ 3/b}nf] e]63f6 ul/Psf] / cleofg !% lbg;Dd ;+rfng x'g] ;+:yfsf afnlasf; clws[t lbg]z vqLn] hfgsf/L u/fPsf 5g\ . lxhf] ;Dd nfdLvfn uflj;df ;+rfng ePsf] cleofgdf s/La !% ;o hgfnfO{ e]l6Psf] atfO{Psf] 5 . !% lbgsf] calwdf kfFr xhf/ JolQm e]l6g] atfO{Psf] 5 .
8f]6Ldf b'O{ b'3{6gf 
8f]6Lsf] lbkfonjf6 ltvf ufpF hfFb} u/]sf] Ps 6«ofS6/ b'3{6gf x'Fbf ^ jifL{o jfns ;lxt @ hgfsf] d[To' ePsf] 5 .
lbkfon lkkNnf jhf/af6 lbkfon l;nu9L gu/kflnsf j8f g+= !! ltvf hfFb} u/]sf] e] ! t $)^^ gDj/sf] dfnjxfs 6«ofS6/ b'3{6gfdf k/L d[To' x'g]x?df lbl;gkf !! sf ^ jifL{o jfns l8njxfb'/ g]kfnL /  lbl;gkf !@ sL $) jifL{of  O{;/fb]jL e'n /x]sf 5g . b'3{6gfdf rfns ;lxt % hgf 3fO{t] ePsf 5g .
k|f/lDes cg';Gwfgsf nflu 36gf:yndf k'u]sf O{nfsf k|x/L sfof{no lbkfonsf k|x/L gfoj lg/LIfs nfnjxfb'/         /fjnn] lbPsf] hfgsf/L cg';f/ 3fO{t]x?df ;? g]kfnL, ;'Gb/ v8\sf, b]jL e'n, lagf]b v8\sf / rfns l;tf/fd rf}w/L /x]sf 5g . 3fO{t]dWo] ;? g]kfnLsf] cj:yf uDeL/ /x]sf] jtfO{Psf] 5 . 3fO{t]x?sf] :yfgLo ;'h'Ë c:ktfndf pkrf/ eO{/x]sf]   5 .
jfn'jf / l;d]06 jf]s]/ uPsf] pQm 6\ofS6/ ;8sjf6 s/Lj Ps ;o %) ld6/ tn v;]sf] k|x/L gfoj lg/LIfs     /fjnn] hfgsf/L lbP . sRrL af6f] / nf]8 uf8L ePsf sf/0f b'3{6gf ePsf] x'g ;Sg] k|f/lDes cg'dfg nufO{Psf] ePklg 36gfsf] sf/0f Plsg x'g ;s]sf] 5}g .
To:t} nf6fdf08f}+ uflj;sf] uf]k3f6 If]qdf lxhf] ;] ! h %)! gDj/sf] hLkn] uf]k3f6sf $ jifL{o jfns ofba g]kfnLnfO{ 7Ss/ lbPsf] 5 . ;'h'Ë c:ktfndf pkrf/ u/fO{ 3fO{t]nfO{ yk pkrf/sf nfuL g]kfnu~h k'¥ofO{Psf] 5 .

v]n tyf ko{6g ;dfrf/
vKt8 ;f}Gbo{
bfof afofF vf]nfaLrdf dlGb/ . dlGb/ glhs} x]lnKof8 . jiff}{+cl3 agfPsf] x]lnKof8 h:tfsf] t:t} b]lvg] . of] ;'b"/klZrdsf] ko{6sLo :yn xf] vKt8 . vKt8 If]q wfld{s lx;fan] dfq geP/ ko{6sLo  lx;fan] g]kfnsf] lgs} dxTjk"0f{ :yfg xf], ljzfn kmfF6x? . kmfF6df km'Ng] /+uLla/+uL km'nx? . vKt8df tkfO{+nfO{ ;a} /+un] Ps};fy :jfut   u5{g\ . vKt8 If]qdf dfq} ;fgf 7"nf  u/L @@ j6f kmfF6x? 5g\ .
kmfu'g r}tdf eg] oxL kmfF6df ;]tfDo lxpFsf] ;fd|fHo km}lnG5 . ?vsf xfFuflaFufb]lv kfvf kj{t htf;'s} lxpF g} lxpF, k[YjL g} ;]tf] ePh:tf] vKt8 ;]tf] /+udf v'N5 . kf6gsf] 5]p5fp ldnfP/ /f]lkPh:tf b]lvg] ?vx? oxfFsf] csf]{ ljz]iftf xf] . log} ?v lxpFn] 5f]lkFbf o:tf] nfU5, of] af6f]df lxpFsf ?v 7l8Psf 5g\, jiff}{+}b]lv gklUnP/ al;/x]sf r§fgL lxd?v, ;'Gb/ km"nx?;Dd k'Ug k|foM a9L ldlxg]t ug'{k5{ . vKt8 xfDf|f] b]zsf] Pp6f To:t} km"n xf], hxfF k'Ug ldlxg]t ug}{k5{ . a´fª, afh'/f, 8f]6L / c5fdsf] ;+ud :yn vKt8 k'Ug /fd|} aGbf]a:tL u/]/ lx8\g' k5{ .
r}tsf] clGtd xKtf vKt8 k'Ubf lj:tf/} lj:tf/} lxpF klUnFb} uO/x]sf] lyof] . s'gfsfKrfdf dfq} afFsL /x]sf] lxpFn] oxfFsf] d'Vo cfsif{0f lqj]0fL dlGb/sf] zf]ef a9fO/x]h:tf] b]lvGYof] . vKt8 afafsf] s'6L, lqj]0fL gbL, vKk/ bx, lzjdlGb/, ;x:qln+u, u0f]z:yfg, gfu9'+uf, s]bf/9'+ufh:tf wfld{s :ynx?n] vKt8 If]qnfO{ k|Voft agfPsf 5g\ .
o; If]qdf $ /}yfg];lxt ! ;o #% lsl;dsf km"n km'N5g\ . To;sf/0f klg of] If]qnfO{ k|fs[lts Oltxf;sf] ;+u|fno / hLljt au}+rf eGg] ul/G5 . g]kfndf kfOg] ;ft ;o d'Vo hl8a'6LdWo] @ ;o @$ k|hfltsf hl8a'6L o;} If]qdf kfO{G5 . k|s[ltsf] of] cgf}7f] ;+u|fnodf % ;o ^& k|hfltsf jg:klt / ljleGg @ ;o &) hftsf r/fr'?+uL 5g\ . v;|]Eofu'tf / a´f+u] kfxf u/L b'O{ k|hfltsf /}yfg] peor/, af3a'6\6] lguf+nf] kfOg] of] g]kfnsf] Ps dfq /fli6«o lgs'~h xf] . ljZjs} b'n{e hfltsf] xl/of] 5]kf/f] oxfF kfOG5 . of] ! ;o &% k|hfltsf r/fn] aRrf sf]/Ng] 7fpF klg xf] .
k|fs[lts >f]tn] wlg eP/ klg oxfF ko{6s k'Ug g;Sbf vKt8 If]qsf afl;Gbfn] nfe lng ;s]sf 5}gg\ . ko{6g ljsf; ;dfh wgu9Lsf] kxndf s]xL ;do cl3 ko{6snfO{ vKt8b]lv /f/f;Ddsf] kbofqf u/fOPsf] lyof] . ;dfhsf cWoIf s[i0f dxf/fsf cg';f/ k|fs[lts ;'Gb/tfn] el/k"0f{ eP/ klg plrt af; a:g / vfglkgsf] ;d:of ePsfn] vKt8 ko{6s tfGg kl5       k/]sf] xf] .
;d'Gb|;txaf6 @ xhf/ & ;ob]lv # xhf/ @ ;o @& ld6/;Ddsf] prfOdf @ ;o @% ju{lsnf]ld6/ If]qkmn cf]u6]sf] vKt8 /fli6«o lgs'~h ljZjd} clt b'n{e ynyn] 3fF;] d}bfgo'St hldg xf] . vKt8 k'Ug] w]/} af6fx? ePklg rngrNtLdf 8f]6Lsf] af6f] /x]sf] 5 . sf7df8f}+af6 xjfO{hxfh jf a;af6 klg wgu9L k'Ug ;lsG5 . wgu9Lb]lv 8f]6Lsf] ;b/d'sfd l;nu9L;Dd cf7 3G6f a; r9]kl5 k}bn lxF8\g'k5{ . clxn] eg] aun]u;Dd lhk klg rNg yfn]sf] 5 .
l;nu9Laf6 lxF8]sf] bf];|f] lbg vKt8 /fli6«o lgs'~h k|j]z ug{ ;lsG5 . lgs'Gh k|j]z;Fu} ofqfsf] ;a}eGbf cK7\of/f] tyf lgs} 7f8f] psfnf] cfpF5 . bf]>f] lbg larkfgLaf6 lxF8]kl5 7'N7"nf r§fg / 3gf h+unsf] af6f] cfpF5 . af6f]df km'n]sf /+uLr+uL km"nx?sf] ;f}Gbo{sf] cfgGb lnFb} ;fF´ lqj]0fL dlGb/ k'luG5 . vKt8 If]qdf x/]s jif{ h]i7 u+ufbzx/fdf d]nf nfUg] ub{5 .

sKtfgsf] csf]{ k/LIff
kN;/ :kf]6\; cjf8{sf] nf]slk|o ljwfdf nuftf/ b'O{ k6s kg{ ;kmn kf/; v8\sf ut jif{ cfkm"nfO{ pTs[i6 sKtfg / k|bz{gsf] kof{osf ?kdf ;flat u/]/ b]vfpg ;kmn eP .
g]kfnL v]ns'b Oltxf;s} clxn] ;Ddsf] 7"nf] k|ltof]lutf 6\jfG6L6\jfG6L ljZjskdf g]kfnnfO{ 8f]¥ofpg ;kmn  kf/; ut jif{ b]zs} b"t ag] .
cfkm"n] d}bfgdf lbPsf] ;zQm k|bz{g t Psftkm{ 5Fb}5, kf/;n] d}bfgaflx/ sfod u/]sf] 5ljn] ;d]t g]kfn / g]kfnL ´G8f ;fg;fy ljb]zL e"lddf kmx/fO/x\of] . jif{sf] cGTodf a+unfb]zdf ;DkGg 6\jfG6L6\jfG6L ljZjsk g]kfnnfO{ ljZj;fd' lrgfpg] Pp6f /fd|f] cfwf/ aGof] / To;df kf/;sf] of]ubfg d'Vo /x\of] . a+unfb]zL e"lddf ljb]zL ldl8of cufl8 kf/; pTs[i6 z}nLdf k|:t't x'Fbf g]kfn / g]kfnL lqms]6 ljZjdf´ k|d'v ljifo aGof] . o;cl3 g]kfndf nf]slk|o kf/; ca ljZjd} lrlgP .

rnlrq dgf]/~hg
cleg]tflag} lkmNd
gfos / lkmNd Ps csf{sf kl/k"/s x'g\ . lkmNd geO{ gfos aGb}g, g t gfoslagf lkmNd . t/ olta]nf lkmNd æx+u/ u]D;Æ sf] gofF z[+vnf gfos lkmlnk ;]df]/ xf]kmDofglag} aGg] ePsf] 5 .
pSt lkmNdsf lgb]{zs Î/flG;; n/]G;n] To;sf] k'li6 u/]sf x'g\ . cl3Nnf z[+vnfsf gfos xf]kmDofgsf] s]xLcl3 lgwg ePkl5 pgL lagf g} lkmNdsf] gofF z[+vnf aGg] ePsf] xf] . ;g\ @)!@ df ;'? ePsf] P8\e]Gr/ lkmNdsf tLg z[+vnf cfO;s] eg] gofF lkmNd æx+u/ u]D;M df]ls+u]h @Æ sf] ;g\ @)!% sf] gf]e]Da/ @) nfO{ l/lnh 8]6 tf]lsPsf] 5 . t/ lkmNdsf] d'Vo e"ldsfdf eg] h]lgkm/ n/]G; /xFb} cfPsL 5g\ . sfG; lkmNd km]l:6endf gofF lkmNdsf] l6d 3f]if0ff ul/Psf] lyof] . xf]kmDofgn] lkmNdleq s]6f / s]6LaLrsf] d[To' v]n v]nfpg] k|d'v u]dd]s/sf] e"ldsf lgjf{x u/]sf lyP . t/ pgsf] o;} jif{ 8«U;sf] cf]e/8f]hsf sf/0f lgwg ePsf] lyof] .
lkmNdsf nflu s'g} snfsf/ x'g' jf gx'g';Fu rl/qsf] vf;} n]gfb]gf x'Fb}g . t/ o;sf lgb]{zsn] eg] xf]kmDofgsf]   l/Kn];d]G6 gug]{ ePsf 5g\ . a? l:qmK6af6} pSt kfqnfO{ x/fPsf] agfpg nfu]sf 5g\ . cf]:sf/ cjf8{ ljh]tf cleg]tfsf nflu lgb]{zsn] b]vfPsf] of] ;Ddfg klg xf] . lgb]{zs n/]G;n] lkmlnksf] l/Kn];d]G6 x'g} g;Sg] bfaL u/] . lkmlnksf] lgwg æx+u/ u]D; M df]ls+u]h !Æ s} ;'l6ªsf bf}/fg ePsf] lyof] . æpgsf] %) lbgsf] ;]8\o'cn lyof] . t/ cf7 lbgsf] sfd cufj} pgsf] c;fdlos lgwg eof] . /, lkmNdsf] pgsf] rl/q klg To;}avt ;lsof],Æ n/]G;n] eg] . æx+u/ u]D;Æ sf] ;a} z[v+nfn] cd]l/sL aS;clkm;df wdfs]bf/ Jofkf/ ub}{ cfPsf 5g\ .
>4f jlnp8df rDsb}
/fd|f / k|ltli7t Aofg/ / lkmNdsdL{n] kTofOlbg' snfsf/sf nflu 7"nf] pknlAw xf] . c´ alnp8 h:tf] dxf;fu/df t, x/]s snfsf/ Ps;] Ps 5g\ / k|lt:kwf{ rsf]{ 5 .
alnp8df cfkm"nfO{ eL8af6 cnu b]vfpg' / /fd|f lkmNdnfO{ cfslÈ{t ug{ ;Sof] eg] pSt snfsf/sf lbg hd]sf] dflgG5 . olta]nf gflosf >4f sk'/nfO{ To:t} ePsf] 5 .
lkmNd ætLg kTtLÆ af6 alnp8df l5/]klg vf;} rrf{ kfpg g;s]sL ClÈ sk'/sL 5f]/L >4fnfO{ utjÈ{ l/lnh ePsf] ne:6f]/L lkmNd æcflzsL @Æ n] PsfPs rDsfOlbof] . ;fgf] ah]6sf] pSt lkmNdn] aS;clkm;df klg 7"nf] sdfO u¥of] . lkmNdsL gflosf >4fsf] clegonfO{ klg v'a} tfl/km ul/Pkl5 olta]nf pgsf nflu lkmNdsf] tftL nfUg yfn]sf] 5 . t/ pgL lkmNdsf] tftLn] eGbf klg /fd|f Aofg/sf lkmNddf cfkm"nfO{ ckm/ cfPkl5 a9L v';L b]lvPsL 5g\ .
olta]nf l;4fy{ dNxf]qf;+usf] pgsf] lkmNd æPs len]gÆ sf] km:6 n's ;fj{hlgs ePkl5 k'gM >4f rrf{df   l5g\ . pSt lkmNdaf6 klg gflosfn] 7"nf] cfzf /fv]sf] atfPsL 5g\ . h'g lkmNdnfO{ æcflzsL @Æ s} lgb]{zs df]lxt ;'/Ln] g} lgb]{zg  u/]sf x'g\ . >4fn] klxnf] lkmNdsf] c;kmntfn] cfkm" ljrlnt eO/x]sf] a]nfdf æcflzsL @Æ sf] ;kmntfn] 7"nf] /fxt ldn]sf] xfn} atfPsL 5g\ . t/ pgn] cfkm" c;kmntfdf klg lxDdt gxfg]{ o'jtL /x]sf] ;'gfOg\ .

n]v
slt 7uLof] t/fO{ slt em'lsof] kxf8
cRo't jfUn]
g]kfnn] gofF nf]stflGqs u0ftGqfTds ;+ljwfg n]vgsf] s;/t ul//xFbf e" If]qLo, hftLo jf ;d"x ljz]ifsf] clwsf/ dfu jf jsfnt ug]{ k|j[lQ klg ck"j{ ?kn] a9]sf] 5 . oLdWo] t/fO{dw];sf hgtfsf] clwsf/sf] cfjfh a9L rsf]{ :j/df p7\of], p7fOof] . t/fO{sf hgtfsf] clwsf/ ;'lglZrt x'g'k5{, To;df s'g} b\ljljwf 5}g . To:t} / plQs} dxTjk"0f{ ljifo xf] kxf8L, lxdfnL jf cGo s'g} klxrfg ePsf ;a} g]kfnLsf] clwsf/ klg ;dfg ?kn] ;'lglZrt x'g' / ul/g'k5{ . s'g} klg cfw'lgs nf]stGqfTds /fHo lje]bsf/L x'g' x'Fb}g . x'g kfpFb}g .
clxn] o;/L clwsf/ dfu ug]{ qmddf Æv;afx'g /fHoÆ, Ækxf8L /fHoÆ jf Æk/Dk/fut /fHoÆn] c;Ld lje]b / cGofo u/]sf] blnn k|:t't x'g] u/]sf] 5 . o:t} gf/f cufl8 /fv]/ t/fO{sf hgtfsf] clwsf/sf gfddf bh{geGbf a9L /fhgLlts bnx? v8f ePsf 5g\ . g]kfnL sf+u|]];, g]skf Pdfn] / dfcf]jfbLh:tf 7"nf ;+u7gleq dxTjk"0f{ x}l;ot agfPsf / To;}sf cfwf/df /fHosf] lg0ff{os txdf k'u]sfx?n] ;d]t o:tf 5'6\6} bn agfPsf 5g\ . pgLx?dWo] w]/}sf] o:tf] sbdsf] k5fl8 s'g} vf; klxrfgsf hgtfsf] lxteGbf klg ;dfg'kflts r'gfjL k|0ffnLsf sdhf]/L ;d]tnfO{ bf]xg u/]/ cfkmGt / kl/jf/hgnfO{ ;ef;b agfpg' lyof] eGg] k|dfl0ft eO;s]sf] 5 .
tyflk oL /fhgLltsdL{ / s]xL :jgfdwGo ljZn]ifsx?n] a9L g} cfqmfds z}nLdf t/fO{dw];k|lt e]befj, cGofo, lyrf]ldrf], pk]Iff, ckdfg, bdg, zf]if0f cflbcflb ePsf] cf/f]k af/Daf/ nuftf/ nufO /x]sf 5g\ . log} d'4fnfO{ cl3 ;f/]/ dw]; cfGbf]ng eof] . w]/} :jfefljs c:jfefljs dfux? /flvP . /fHon] ljleGg ;d"xx?;Fu cg]s /ªusf ;D´f}tf u¥of] . cyjf ;D´f}tf ug]{ a]nf /fHo;Ttfdf /x]sfx?n] ck|ToIf ?kn] oL cf/f]kx?nfO{ :jLsf/] . t/ oL cf/f]k nufpFbf / /fHon] ltgnfO{ :jLsf/ ubf{ s'g} tYo, tYofªsnfO{ cfwf/ agfOPg . agfOPsf] 5}g .
oyfy{df t/fO{sf PSsfO; lhNnf ;a} k|d'v cfly{s,;fdflhs kl/;"rsx?df lxdfnL ;f]x\/ / kxf8L k+}tL; -sf7df8f}+ pkTosfsf tLgj6f afx]s_ lhNnfsf] eGbf a9L 5 . sf7df8f}+ s]lGb|t zlQm / j}ejsf] ljifo t/fO{sf] dfq} geP/ l;ªuf] d'n'ssf] ;dfg ;/f]sf/sf] ljifo xf], h'g /fHo k'gM;+/rgf ax;sf] s]lGb|laGb'df 5 . ut;ftf k|sflzt dfgj ljsf; k|ltj]bgcg';f/ t/fO{sf] qmo Ifdtfdf ul0ft k|ltJolQm cfo Ps xhf/ afpGg cd]l/sL 8n/ a/fa/ 5 . ;f]xL cfo -sf7df8f}+ pkTosf afx]ssf_ kxf8L lhNnfdf gf} ;o PsrfnL; / lxdfnL lhNnfdf gf} ;o k}+;7L 5 . ljut aL; jif{ otfsf ;a} /fi6\o ah]6n] t/fO{sf lhNnfsf nflu x'g] k|ltJolQm cg'bfg ljlgof]hg lxdfnL / kxf8L lhNnfsf] eGbf cf};tdf 8]9 u'0ff a9L 5 . t/fO{df a;f]af; ug]{ sl/a $* k|ltzt hgtfn] pkof]u ug]{ cof]hgfx?sf nlu x'g] ljlgof]hg;d]t ubf{ cf};tdf ;Dk"0f{ ah]6sf] b'O{ ltxfOeGbf a9L t/fO{s} lhNnfdf hfgyfn]sf] bzsf}+ ePsf] 5 . l;+rfO nfufotsf 7"nf] ah]6sf k"jf{wf/ cfof]hgfx? k|foM ;a} t/fO{d} 5g\ .
t/fO{sf lhNnfdf ul/aLsf] /]vfd'lg /x]sf hg;+Vof sl/a PSsfO; k|ltzt 5, h'g /fli6\o cf};t kRrL; b;dnj rf/ k|ltzteGbf lgs} sd xf] . ;'b"/ klZrdL kxf8 / dWokZlrdsf lxdfnL lhNnfsf] ´G8} rfnL; k|ltztsf] t'ngfdf of] ´G8} cfwf a/fa/ xf] . To:t} ;8s, :jf:Yo, lzIff, oftfoft, lah'nL, vfg]kfgL, /f]huf/L nufotsf ;a} ;"rsfªsx?df t/fO{sf lhNnfx? kxf8L / lxdfnL lhNnfx?eGbf w]/} cufl8 5g\ . o:tf c? w]/} t'ngfof]Uo tYofªsx? 5g\ . -oL ;a} tYofªsx? oxfF pNn]v ug{ ;Dej / cfjZos 5}g . o; n]vdf k|o'St tYofªssf ;|f]t ;/sf/sf ljleGg cfly{s jif{sf ah]6x?, ;g\ @)!! ;lxtsf tLgj6f hLjg:t/ ;j]{If0f, dfgj ljsf; k|ltj]bg @)!$, g]kfnsf] ;fgf e"If]qsf] ul/aL cg'dfg, @)!! nufot /x]sf 5g\ ._
t/fO{sf hgtf c´ ;d[4zfnL / clwsf/;DkGg x'g kfpg'k5{ . of] ljjfbsf] ljifo x'g'xF"b}g . t/ oL tYo / tYofªsx?nfO{ jf:t} gu/]/ t/fO{sf] clwsf/ k|a4{g ug]{ gfddf h:tf] k|rf/afhL / 4]ifsf] ljhf/f]k0f ul/b}5, Tof]rflxF cfklQhgs / lrGtfhgs 5 . /fHo 5gf]6k"0f{ 9+un] lje]bsf/L x'g kfpFb}g . of] ljZjJofkL dfGotfsf] k|sfzdf g]kfn /fHo of] k|s/0fdf cfÎgf] lhDd]jf/Laf6 g/fd|/L r's]sf] 5 . /fHo ;dfgtf k|a4{gsf] dfWod / ;fdflhs Gofosf] kIfw/ x'g'k5{ . p;n] sdhf]/ gful/sx?sf] clwsf/ / xsnfO{ klxnf] k|fyldstfdf /fv]/ sfd ug{ ;Sg'k5{ . o; cy{df lxdfnL jf kxf8L lhNnfsf hgtfsf] hLjg:t/ t/fO{sf hgtfsf] ;dfg txdf gcfpFbf;Dd cfÎgf ;|f]tx?nfO{ /fHon] To;tkm{ a9L s]lGb|/t ug'{k5{ .  t/ oxfF To;sf] 7Ls pN6f] ePsf] 5 . a9L ;d[4x?nfO{ yk clwsf/ lbg] /fhgLlts ;D´f}tfx? ul/b}5 / sdhf]/ Pj+ ul/ax?sf] yk pk]Iff . To;dfly lje]b u/]sf] cf/f]k klg a9L ul/ax?n] g} kfPsf 5g\ .
bf];|f] hgcfGbf]ng -@)^#_ kl5 k|wfgdGqLsf] s';L{df a:g] lul/hfk|;fb sf]O/fnf, k'iksdn bfxfnb]lv ;'zLn sf]O/fnf;Ddsf g]tfx?n] xs, clwsf/, ;+/If0f  jf cf/If0faf/] k|lta4tf jf ;D´f}tf ubf{ oL tYofªsx?sf] Vofn u/]sf] b]lvFb}g . logLx?n] c;dfgtfsf] cfjfh p7fpg]x?;Fu To;sf] k'li6 ug]{ cfwf/x?sf] dfu ug{ ;s]gg\ . clwsf/ dfu ug]{x?n] aGb, x8tfn jf rSsfhfd u/]/ afx'an k|bz{g u/]/ dfu k'/f u/fP . cfjfhljxLg, ef}uf]lns ljs6tfn] ubf{ ;xh ;Dks{ljd'v /x]sf kxf8L / lxdfnL e]usf hgtfsf o:t} clwsf/af/] s;}n] rrf{ ug{ cfjZos ;D´]g . clwsf/sf] dfu ug]{x?n] klg ;TonfO{ n'sfP/ cfk\mgf]dfq :jfy{l;4 ug]{ ceLi6 /fVg ldNb}gYof] .
tYof+sx?n] csf6\o ?kdf :yflkt u/]sf 5g\  of] Ækxf8L /fHoÆ cToGt} pbf/ efjn] t/fO{nfO{ ;d[4 agfpg nflu/x]sf] 5 . o;n] lxdfn / kxf8sf] r/d ul/aLsf] d"Nodf t/fO{nfO{ ;fk]IftM ljsl;t agfof] . t/ o;nfO{ /fhgLlts d'4f agfPg . sDtLdf @)$^ ;fnsf] kl/jt{gotf ÆPs/fi6\ PsefjÆn] o:tf ljsf; ultljlwx? / ;|f]tx?sf] afF8kmfF8 eof] . ;fy} clxn] ul/Psf bfaL ljk/Lt, s]Gb|Lo /fhgLlts lg0f{o k|lqmofdf t/fO{ a9L k|efjzfnL /x\of] / /fHosf] 9's'6Laf6 a9L ;|f]t bf]xg ul//x\of] .
clxn] cfP/ st}af6 klg :yflkt / k|dfl0ft gx'g] t/fO{k|ltsf] lje]bsf] s'/f p7\of] . / b'ef{Uojz, of] ax;n] cToGt} ljs[t ?k lnO/x]sf] 5 . s]xL g]tfx?sf] :jfy{ / ;DejtM s]xL zlQms]Gb|x?sf] O;f/fdf o;f] ePsf] 5 . t/fO{jfbL cleoGtfx? tYofªsx?n] k:s]sf ;TonfO{ 9fs5f]k ug{ jf lje]b jf cGofo :yflkt ug{ h'g :t/sf] efiff, ufnL / ts{x?sf] k|of]u ul//x]sf 5g\, tL cfjZos lyPgg\ . 5}gg\ . 3[0ff, b\jif / afx'andf cfwfl/t /fhgLlt /fHosf] clwsf/ / ;|f]t ljt/0fdf d"n lg0ff{os tTj aGb} uof] eg] o;n] cNksfndf ;fdflhs ;b\efj / ;fDk|bflos ;lxi0f'tfnfO{ / bL3{sfndf /fi6\Lo Pstf Pj+ cv08tf nfO{ Ifo u5{ . o;tkm{ ;dod} Wofg k'u]g eg] g]kfnsf] ;+3Lo :j?kdf cfwfl/t /fHo k'gM;+/rgfnfO{ tflss{ 6'ªuf]df k'¥ofpg;d]t sl7g x'g]5 .
t/fO{ cfGbf]ngsf b'O6f dxTjk"0f{ ;sf/fTds kIf eg] 5g\ . o;n] If]qLo lxt / ljsf;nfO{ clwsf/sf ?kdf :yflkt u/]sf] 5 . / /fhgLlts l;4fGteGbf If]qLo ljsf;sf] d'4f ef]6 /fhgLltsf] cfwf/ ag]sf] 5 . lxdfn / kxf8eGbf ljsf;sf ;a} kl/;"rsx?df cufl8 /x]sf] t/fO{n] d'n'ssf cGo efusf] klg ;dfg'kflts ljsf;sf] ckl/xfo{tfnfO{ :jLsf/ ug'{k5{ . sf7df8f}+df s]lGb|t zlQm, ;|f]]]]]t / ;Ddfgsf] ljs]Gb|Ls/0f / ljGof;sf] d'4f t/fO{sf] dfq} dfu xf]Og . To;sf] c´ 68\sf/f] cfjZostf lxdfnL / kxf8L If]qsf gful/ssf nflu 5 . csf]{ ;To s] klg xf] eg] sf7df8f}F ;a} If]q, hflt, wd{, k];f jf ;d'bfosf dflg;sf] ;+ud xf] . ;+;f/sf ;a} 7"nf jf /fhwfgL ;x/x?sf] k|s[lt o:t} x'G5 . To;}n] /fhwfgL;Fusf] zlQm Æafu]{lgªÆsf nflu kxf8L jf v;afx'g;Fusf] j}dgZotf klg cfjZos 5}g . tYofªssf] 7]s]bf/L ug]{ ;/sf/L lgsfon] sf7df8f}+ pkTosfsf cfly{s;fdflhs ljsf;sf tYofªsx?nfO{ kxf8L If]qsf] ;"rsfªsdf ufe]/ cf};t lgsfNg] / /fhgLlts g]t[Tjn] lje]bsf/L jf kIfkftL cfofdsf tYolt/ Wofg} glbO{ clwsf/ ljt/0fsf] lnvt ug]{ cEof;n] klg ;d:of ylkPsf 5g\ .

df]km;n kqsfl/tf
rf}yf] c+unfO{ r'Tyf] c+u gagfcf}+
lgd';+ud 3lt{
/]l8of] dWoklZrd bfª
;dfrf/ ;Dkfbs
tkfO+{sf] k'/f kl/ro kfpF g <
d]/f] gfd lgd';+ud 3tL{ xf] . d]/f] 3/ bfªsf] nIdLk'/ ufla;–% ;jf/Lsf]6df k5{ . clxn] d /]l8of] dWoklZddf ;dfrf/ ;Dkfbs, ufpF3/ ;ft lbg]df ;x ;Dkfbs / gofF o'uaf]w b}lgsdf ;d]t sfd ub}{ cfPsf] 5' eg] ;b/d'sfddf a;]/ g]kfnu~hsf] s[i0f;f/ PkmPd, t'nl;k'/sf] xfd|f] kxF'r PkmPd / sf7df8f}+sf] cgnfO{g va/df klg l/kf]l6{ª u5'{ .
tkfO{n] lsg kqsfl/tf k]zf /f]Hg' eof] <
;'?df t d}n] /]l8of] w]/} ;'Gg] / ljleGg sfo{qmdx?df ;xeflutf hgfpy] . kq / kmf]lgg dfkm{t /]l8of]x?df cfkm\gf] ;xeflutf hgfpb} hfbfF Pp6f tflnd lnPsf] lyPF . lbg]z l8;L / l/tf l/Da'n] tflnd lbg] a]nf dnfO{ eGg' ePsf] lyof] tkfO{ ;dfrf/ k9\g]df cfjfh sdflG8ª 5, Totflt/ nfUg'; eGg'eof] . clg d kqklqsfx? w]/} k9\g yfn] / /]l8of]sf ;dfrf/x? w]/} ;'Gy] . ;dfrf/ k9]/} / ;'g]/} o;/L n]Vg] /}5g ;dfrf/ eGg] nfUof] . clg @)^@ ;fn b]lv ^$ ;fn;Dd ljleGg ufpFsf sfo{qmddf hfg] ;dfrf/ Nofpg] / /]l8of]df lbg] klqsfdf lbg] u/] csf]{ lbg ;dfrf/ cfof] eg] w]/} v';L x'Gy] . Tof] lardf d}n] dx;'; u/]sf] s'/f s] lyof] eg] kqsfl/tf o:tf] /}5 ;a} yf]s b]Vg kfO{g] / ;xh lsl;dn] a'em\g kfO{g] / hgtfnfO{ ;'–;"lrt ug{ kfO{g'sf ;fy} ;dfhsf] ;Ddfg b]v]/ of] k]zf /f]Hg k'u]F .
slt ;do eof] o; k]zfdf nfu]sf] <
@)^@ ;fnaf6 ;'? u/]sf] x'F clxn] * aif{ k'u]5 .
s:tf] vfnsf] kqsfl/tf ug{ ?rfpg' x'G5 <
d laif]z u/]/ n}lËs ;dfgtfsf] laifo / ufpFsf s'/fx?nfO{ w]/} n]Vg dg k5{ . x'g t lhNnfdf a;]/ sfd ubf{ ;a} laifox?sf ;dfrf/ n]Vg dg k5{ t/ klg ufpFsf hgtfsf s'/f n]Vg kfpbf  w]/} cfgGbsf] dx;'; x'G5 . eg] n}ªlus ;dfgtfsf ;jfnnfO{ klg p7fg ub}{ cfPsf] 5' . of] lae]bn] lgDTofPsf 36gfn] ;dfhdf cem} 7'nf] vf8n 5 To;nfO{ lrg{, lx+;f /f]Sg / ;dfgtf sfod ug{sf nflu kqsf/Ltfsf] dfWod dfq} ;zQm 5 h:tf] nfU5 . To:t} d}n] qmfO{d ;dfrf/x? klg laif]z    u/]/ n]Vg] u/]sf] 5' .
Ps kqsf/ eP/ cfO{kg]{ ;d:ofx? s] s] b]Vg' ePsf] 5 <
kqsf/x?sf] ;d:ofx? w]/} 5g\ . ;a{k|yd t hflu/sf] s'g} Uof/]G6L 5}g . csf]{s'/f tna k'/f sfd cg';f/ kfpb}gg\ . k]zfsf] ;'/Iff 5}g\ . kqsf/sf nflu cfaZos tflndx? 5}gg\ . sfd ug]{ ;|f]t ;fwgx? 5}gg\ . ljbf / ljdfsf s'/fx? klg s]xL 5}g .
tkfO{ sfo{/t ;~rf/dfWod s:tf rNb}5 <
d}n] sfd ug]{ /]l8of] dWoklZrd, klqsf ufpF3/ / o'uaf]w b}lgs gd'gfsf] ?kdf cufl8 a9]sf    5g\ . >f]tf kf7sn] klg o:t} k|lts[of lbg] u/]sf 5g\ . a9\bf] nf]8;]l8ªsf] df/df klg d cfa4 ldl8ofx? rln/x]sf 5g\ .
w]/} h:tf ;+rf/dfWoddf sfd cg';f/sf] kfl/>lds lbGg eGg] u'gf;f] ;'Gg kfO{G5 tkfO{ sfd ug]{ ldl8of xfp;df s:tf] 5 <
tna gkfpg] kfP klg sfd cg';f/sf] gx'g] of] t /f]u g} e};s]sf] 5 . t/ ;a} ldl8ofx? To;f] 5}gg\ . w]/} kqsf/ ;fyLx?sf] u'gf;f] klg ToxL 5 . t/ d}n] sfd ug]{ ldl8ofdf ;Gt'i6 x'g] vfnsf] kfl/>lds kfpb} cfPsf] 5' .
dWoklZrddf /x]/ kqsfl/tf ub}{ x'g'x'G5 s:tf vfnsf ;d:of ef]Ub} x'g'x'G5 <
d]/f] kqsfl/tfdf ;d:of eg]sf] 3/ b]lv 6f9f a:g] x'gfn] 3/ hfg kfO{b}g . aif{df ! k6s b'O{ k6s hfg] x'G5 Tof] klg Ps /ftsf nflu . cGo t sfd ubf{ slxn] sfFxL ;|f]t ;fwgsf] cefa ePsf] h:tf] x'G5 . ;d:of laB't / OG6/g]6x?n] klg NofPsf 5g kqsfl/tfdf . oL ;fwgx? e/kbf]{ gx'Fbf ;d:of x'G5 .
kqsfl/tfdf nfUg]x?sf] eljZo 5}g eGg]x? klg 5g, tkfOnfO{ s] nfU5 <
kqsfl/tfdf nfUg]x?sf] eljio gePsf] x}g, 5 t/ cN5L, slkk]i6 ug]{ kqsf/x?sf] elaio 5}g . kqsfl/tfnfO{ kqsfl/tfdf dfq} l;ldt ug'{k5{ h:tf] dnfO{ nfUb}g . o; If]qnfO{ Kn]6kmd agfP/ cGo If]qdf cfkm'nfO{ :yflkt klg u/fpg ;lsG5 . kqsfl/tfdf nfu]/ w]/} kqsf/x?n] of] k]zfnfO{ arfpb} cfkm\gf] eljionfO{ lasNksf] af6f]af6 ;d]t pHjn agfPsf 5g\ . d]xgt gug]{, km/skg kqsfl/tfdf gvf]Hg]x?sf] s'g} klg If]qdf elaio 5}g\ .
df]km;n kqsfl/tfsf ;d:of ;dfwfgsf nflu g]kfn ;/sf/n] s:tf lsl;dsf sfo{qmdx? Nofpg' knf{ <
;a} s'/f ;/sf/n] ul/lbg] x}g\ . ;/sf/n] k]zfut ;'/Iff, :jtGqtf / nf]ssNof0fsf/L la1fkgdf Wofg lbg' k5{ . ;+:yfnfO{ alnof] agfpg t cfly{s kf6f] / ldl8ofsf] laZj;gLotf :yflkt x'g h?/L 5 . oxfFsf ldl8ofx?df cfly{s kf6f] lgs} sdhf]/ 5 . lj1fkg slt ;Dddf 5fKg] jf ahfpg] eGg]df Ps?ktf 5}g . h:sf sf/0f ldl8of w/fkdf kb}{ uPsf 5g\ . csf]{ s'/f s] s'/f ahfpg] 5fKg] Tof] cfkm\gf >f]tf, kf7snfO{ 5'g] vfnsf 5ls 5}g eGg] hfFRg] klg 5}g . ;/sf/n] x}g cfkm} ;'wfg'{ k5{ .
df]km;ndf sfo{/t kqsf/x?sf ;d:of ;dfwfgsf nflu g]kfn kqsf/ dxf;+3sf] e'ldsf s:tf] kfpg' ePsf] 5  <
kqsf/ dxf;+3sf] e'ldsf ldl8ofx?nfO{ alnof] agfpg / kqsf/x?sf] tna, ;'/Iffdf Wofg lbg'kg]{ x'G5 . t/ clxn] ;Ddsf] kqsf/ dxf;+3sf] e'ldsf s'g} 36gf ePdf la1KtL lgsfNg] dfq} sfd b]lvPsf] 5 . To:t} kqsf/x?nfO{ bIf agfpgsf nflu tflndsf] cfof]hgf ug'{k5{ . >dhLlj P]g sfof{Gjogdf bjfj lbg'k5{ .
df]km;nsf ;~rf/dfWod / ;~rf/sdL{x?sf] xs lxtsf nflu kqsf/x?sf a}rfl/s ;+u7gx?sf] e'ldsf s:tf] kfpg' ePsf] 5 <
Þ lo ;+u7gx?sf] e'ldsf kqsf/x?sf] clwsf/, Ifdtf lasf;, ;'/Iff, kfl/>lds pknAw u/fpg]df cAan x'g'kg]{ xf] t/ e'ldsf vf;} k|efasf/L b]lvb}g . kf6L{sf vf]n cf]9]/ ug]{ kqsfl/tfn] hgtfsf] dg / kqsfl/tfsf] dd{nfO{ lhTg / arfpg ;Sb}g .
tkfOsf] ljrf/df kqsfl/tf s] xf] <
;dfhnfO{ ;'–;"lrt / /fHosf x/]s lgsfonfO{ va/bf/L ug]{ If]q xf] .
clxn] kqsfl/tf If]q jb\gfldt x'Fb}5, kqsfl/tf If]qdf nfu]s}x?n] lbpF;} hfF8 vfP/ xNnf ug]{, cfkm'nfO{ 5'§} b'lgofFsf] dfG5] 7fGg], ;dfrf/nfO{ lnP/ df]ndf]nfO{ ug]{ h:tf k|a[lQx? klg b]lvPsf 5g eGg] cf/f]k 5 nfUg] u/]sf] 5, tkfO{nfO{ s] nfU5 <
cf/f]k l7s klg x'g ;S5 unt klg x'g ;S5 . olb To;f] ePsf] xf] eg] To;nfO{ /f]Sg' k5{ .  kqsfl/tf :jR5 x'g'k5{ . b]z / ;dfhsf] ?kfGt/0f, ;"rgf k|bfg / va/bf/Ldf s]lGb|t x'g'k5{ t/ kqsfl/tfsf] vf]n cf]9]/ ul/g] las[lthGo sfd ug]{nfO{ sf/jfxL x'g cfaZos 5 .
tkfO{ slQsf] nfUg' ef 5 o:tf s'/fx?df <
nfUg] t s'/} ePg gL .
df]km;n kqsfl/tf If]qdf ;'wf/sf nflu tkfO{ g]kfn ;/sf/nfO{ s] ;'emfj lbg rfxfg'x'G5 <
ldl8ofx?nfO{ alnof] agfpg lj1fkgdf laif]z Vofn ug'{k5{ . ljB't, kmf]g, pks/0fx?df klg/fHon] ;xof]u u¥of] eg] ldl8ofx? alnof x'G5g / kqsf/x? afFRg ;S5g\ . ;/sf/n] ljleGg ;dodf kqsf/ / ldl8ofsf] lasf;df ug]{ eg]sf k|lta4tf k'/f u/f]; oQL rfxfG5' .
cGTodf s]xL eGg dg nfu]sf] 5 <
kqsfl/tf / kqsf/af6 of] ;dfh / b]zn] ;a} eGbf w]/} cfzf / ck]Iff u/]sf] 5 . kqsfl/tfdf gofFkg Nofpg h?/L 5 . slkk]i6 / zx/ahf/sf ;/sf/L sfof{nosf] b}lgs sfdsf ;dfrf/ n]v]/ kqsfl/tf afFRb}g / kqsf/sf] lasf; klg x'Fb}g . xfd|f ldl8of / kqsf/x? emfkfdf cyjf 88]Nw'/fdf Pp6f g]tfn] s:nfO{ ufln u¥of] eGg] s'/fnfO{ ;dfrf/ agfpg xft/ u5{g t/ s'g} ufpFdf Pp6f ls;fgn] cfn' slt kmnfof] eGg] s'/fnfO{ ;dfrf/ b]Vb}gg\ . ca ;'wf/ ug'{k5{ . ca Pp6f g]tfn] emfkfdf s] eGof] eGbf klg 8f]6Lsf] Pp6f ls;fgn] t/sf/L v]tL u/]/ slt sdfpb} 5 eGg] ;dfrf/ :yfgLo ldl8ofn] :yfg lbg cfaZos 5 . s]Gb|sf ;dfrf/x?nfO{ :yfgLos/0f ug{ ;Sg'k5{ . :yfgLo klqsf / ;fd'bflos /]l8of]x?n] t emg} oL s'/fx?df ca Wofg  lbg'k5{ . Pp6f kqsf/ d]xgtL / ;w} l;Sg] ca:yfdf x'g'k5{ . hj 3d08 km'N5 ta p kl5 k5{ . To;}n] xfd|f] kqsfl/tfnfO{ rf}yf] c+usf] ?kdf lasf; u/f}+ r'Tyf] c+u gafpg cfu|x u5'{ .

snf÷;flxTo
uhn
dlGb/df a:b}gg\ /] cfhef]nL b]jx?
a;fO{ ;l/ lx8\b}5g\ /] cfhef]nL b]jx? ..
;To ;j} x/fpbf, cwd{sf] laulauL ef]
cfkm\g} ;To arfpgnfO{, n'Sb}5g\ /] b]jx? ..
/fj0f s+z dw' s}6e, ;j} b}To anjfg x'bfF
o'4 n8\g g;s]/, efUb}5g\ /] b]jx? ..
bz cjtf/df b}Tohgsf],  gfz ug{ g;s]/ 
gofF cjtf/sf] tfgfafgf, a'Gb}5g\ /] b]jx? ..
:ju{ el/ gofF gofF a:tLx?, la:tf/  x'bFf
csf]{ :ju{ csf]{ a:tL, vf]Hb}5g\ /] b]jx? ..
cld/ s'df/ /fgf
           uhn
cfkm\gf] efUon] cfkm}nfO{ lsg s;'/ agfof]
Hofnfbf/L of] lhGbuL cfh dhb'/ agfof]

cl;gf kl;gf 5'6\5 ;fx'n] lhGbuL n'6\5
lxhf] cfZjf;g lbg]n] cfh cs'|/ agfof]

>ldssf] Tof] 3fpdf cf]vtL u5'{ eGg]n]
k|r08 Tof] 3fddf lsg dhj'/ agfof]

zf]if0f c´} 5}g / < k'/fg} k/Dk/f xf]
d]/} …jfj'n]Ú cfh ;DklQ e/k'/ agfof] .
dfgGw/ cefuL

kf6L{nfO{ ;Qf ldn] dfq xf]O{g gofF g]kfn
g]tfnfO{ eQf ldn] dfq xf]O{g gofF g]kfn
cem} klg s'lr{sf nfuL r'5fr'F8L u5f}{ lsg
hjfkm ;asf Pp6} 5g hgtfnfO{ ;]jf lbGgf} lsg
3fO{t]sf] jf:tf 5}g ;Ddfg oxfF kmf]6fsf 5g
;'Sb} uP hgtf oxfF g]tfx? df]6fPsf 5g
e'Ng' x'Gg cfGbf]ngn] b]vfPsf af6fx?
d]l6Psf 5}g cem} /utsf 6fF6fx? 
kbd axfb'/ af]x/f 8f]6L SofDk; 8f]6L , laP8 k|yd aif{

ljZjf; u/] pgnfO{ w]/} af6 rf]6 kfP
l;pg vf]h] w]/} lt/ kmfl§Ps} sf]6 kfPF
pgLnfO{ v'zL kfg{ of] ;dfh TofUg vf]Hbf
t/ cfhaf6 abgfdLsf] vf]h kfPF
pgsf] d]/f] lk/ltsf] rrf{ rNbf ;a} ;fd'
r'gfj u/] lk/ltdf ab/ efsf ef]6 kfP
;a{xf/f e/t dx/f
8f]6L d'8\ef/f ^ jgf]nL 3/ eO{
xfn 8f]6L ax'd'vL SofDk; 8f]6L 

;'g d]/L lbbL a}gL ;'g xf] bfh' efO{
h/} b]vL pv]Ng' 5 5fpk8L k|yfnfO{
xftdf xft ldnfP/ cl3 cl3 ;/f}F
5'jf5't gf/L dfly e]befj gu/f}+
ufFp3/sf dlxnfnfO{ c3f8L nfg' 5
5'jf5't cGw ljZjf; 5f]8]/ hfg' 5
PSn} xf]O{g Ps h'6 eO{ nfUg] a]nf eof]
gf/L clg k'?ifn] hfUg] a]nf eof]
zfGtL anfo/
sIff $
gjlbk ljBf lgs]tg jf]l8Ë
e'ld/fhdf08f} , 8f]6L 

;Gb]z la1fkg
jN8{ lehg cGt/fli6«o g]kfn 8f]6L, ;dfg kx'Fr lasf; s]Gb| -l;8_ g]kfn, lhNnf jfn sNof0f ;ldlt / laDa g]kfnL ;fKtflxsåf/f hf/L
afn ;+/If0f ;Gb]z
afn>d;DaGwL /fli6«o u'?of]hgf -@)^!–@)&!_
g]kfn ;/sf/n] afn>d/lxt ;dfhsf] ;[hgf ug{] sfonfO{ /fli6«o cleofgsf ¿kdf cufl8 a9fpg afn>d;DaGwL /fli6«o u'?of]hgf -@)^!–@)&!_ th'{df u/L nfu" u/]sf] 5 . o; u'?of]hgfn] ;g\ @))( ;Dddf lgs[i6 k|s[ltsf afn>d / ;g\ @)!$ ;Dddf cGo ;a} k|sf/sf afn>dsf] pGd"ng ug]{ ;doj4 nIo cl3 ;f/]sf] 5 . ;fy}, u'?of]hgfsf] k|of]hgsf nflu afn>dnfO{ ;fwf/0f k|s[ltsf afn>d / lgs[i7 k|s[ltsf afn>dsf ¿kdf juL{s/0f u/L !_ gLltut tyf ;+:yfut ljsf;, @_ lzIff / :jf:Yo, #_ kIf kf]if0f, ;~hfn lgdf{0f / ;fdflhs kl/rfng, $_ sfg'g lgdf{0f tyf sfof{Gjog, %_ /f]huf/ / cfocfh{gsf ;Defjgfx¿, ^_ arfp, &_ ;+/If0f, *_ k'g:yf{kgf / (_ cWoog tyf cg';Gwfg If]qdf sfo{ ug]{ u/L lj:t[t sfo{tflnsf tof/ ul/Psf] 5 .
3_ afn>lds Go"gLs/0f tyf Joj:yfkg ug{ xfdL s] ug{ ;S5f}+F <
afnaflnsfsf ;a} clwsf/ >ldssf ¿kdf sfo{ ug{ afWo afnaflnsfsf xsdf klg ;dfg ¿kn] nfu' x'G5 eGg] s'/fsf] x]Ssf cfkm"n] klg /fVg] / c¿nfO{ klg o;af/]df atfP/ afnclwsf/ kl/kfngfsf] jftfj/0f agfpg], afnclwsf/ tyf afn>d;DaGwL /fli6«o tyf cGt/f{li6«o sfg'gsf af/]df hfgsf/L /fv]/ jf ;DalGwt JolQm tyf ;+:yfx¿nfO{ hfgsf/L u/fP/ ltgsf] sfof{Gjogdf of]ubfg k'¥ofpg], ufpF3/, 5/l5d]slt/ lgs[i6 cj:yfdf jf cToGt bogLo cj:yfdf /x]/ >d ug{ afWo afn>ldsx¿dfly x'g] lxF;fsf lj?4df pleP/, lkl8tx¿sf] kIfdf cfjfh p7fP/ / k}/jL u/]/ ;xof]u k'¥ofpg], afn>ldsx¿nfO{ cf}krfl/s lzIffdf ;xeflu u/fpgsf nflu ;DalGwt z}lIfs lgsfox¿;Fu kxnsbdL jf ;xsfo{ ug]{ / afn>ldssf ¿kdf >d ug{ afWo afnaflnsfnfO{ ;d'bfodf ;~rflnt afnSna tyf afnaflnsfsf] ;d"xx¿df ;+nUg u/fpg ;xof]u ug]{, ;DalGwt ;/sf/L sfof{no -d'VotM >d lg/LIfssf] sfof{no_ df afn>ldssf] btf{ ug{] sfo{df ;xof]u ug]{, ljBfno jf ;d'bfodf afnaflnsfsf] ;xeflutfdf x'g] sljtf, jfbljjfb, jSt[Tjsnf, lgaGw k|ltof]lutf cflbdf lgs[i6 k|sf/sf] afn>dsf] ljifonfO{ ;dfj]z u/]/ o;;DaGwL hgr]tgf a9fpg], lgs[i6 k|sf/sf] afn>dlj?4 r]tgf hufpg gf6s, ;fF:s[lts sfo{qmdx¿ ;~rfng ug]{ cflb .
3/]n' afn>d (Domestic Child Labour)
s_ 3/]n' afn>d s] xf] <
sfg'gåf/f dfGotfk|fKt sfd ug]{ pd]/ gk'u]sf afnaflnsf cfˆgf] 3/afx]s csf]{ JolQmsf] 3/df k];fut lx;fan] 3/]n' sfdwGbfdf ;+nUg x'g] sfo{nfO{ 3/]n' afn>d elgG5 . 3/]n' afn>ldsn] 3/ ;kmf ug]{, vfgf ksfpg], efF8f df‰g], n'uf w'g], ldnfpg], k6\ofpg], kfgL cf];fg]{, cfO/g nufpg], 3/sf afnaflnsfnfO{ ljBfno k'¥ofpg] / Nofpg] cflb sfd ug'{kb{5 . 3/]n' afn>ldsx? dflnssf] k|ToIf lgu/fgLdf /flvPsf x'G5g\ / pgLx¿n] :jtGqtfsf] pkef]u ug{ kfPsf x'Fb}gg\ cyjf pgLx¿sf] km';{bsf] ;do cToGt sd x'G5 . s'gs'g sfd ug]{, sltv]/ cf/fd ug]{ eGg] af/]df s]xL lglZrttf x'Fb}g . –qmd;M

gfgL afa' /dfO{ /dfO{ :s"ndf cfpm
k9L l;sL ;w} e/L v';Ln] /dfpm
¨ cfˆgf] 3/ / ;d'bfodf # jif{ b]lv $ jif{ ;Ddsf afnaflnsfnfO{ afnljsf; s]Gb|df k7fpg] Joj:yf ug{ x'g
¨ cfˆgf] 3/ / ;d'bfodf % jif{ pd]/ nfu]sf afnaflnsnfO{ k|fylds tx sIff ! df egf{ ug{ u/fpg x'g
¨ ljBnfon] sIff ! df egf{ x'g] gofF ljBfyL{nfO{ plrt :jfutsf] Joj:yf ug{ x'g
¨ ljBfno egf{ ubf{ afnaflnsfsf] pd]/ k|dfl0fs/0fsf nflu hGdbtf{ clgjfo{ ;fydf lnP/ hfg x'g
¨ afnljsf; s]Gb| / ljBfno egf{ u/]sf] ;'?sf lbgdf cleefjsx? cfˆgf afnaflnsfx?sf ;fy hfg] cfpg] Joj:yf ug{ x'g
¨ ljBfno kf]zfFs, kf7\ok':ts / sfkLsndsf] clgjfo{ Joj:yf / k|of]u ug{ x'g
¨ ;a} ljBfnon] ;]jfIf]q leqsf afnaflnsfsf] oyfy{ ljj/0f /fVg] ug{ x'g
¨ ljBfnon] z}lIfs zqsf] ;'?df cleefjs / ljBfyL{nfO{ clgjfo{ ?kdf ljBfnosf cfrf/;+lxtf÷gLlt lgodsf] af/]df :ki6 hfgsf/L u/fpg] Joj:yf ug{ x'g
¨ egf{ cjlwdf a}zfv * ut] b]lv lgoldt k7gkf7g ug]{ Joj:yf clgjfo{ u/L k7gkf7gsf] lbg a9fpg] Joj:yf ug{ x'g
¨ z}lIfs zqsf] ;'?df ljBfnosf] ;3g ;/;kmfO{ sfo{qmddf cleefjs / ;d'bfo ;d]t ;l/s x'g] Joj:yf ug{ x'g
¨ aif{sf] ;'? b]lvg} ljBfno tYof+s Pj+ z}lIfs ;"rgf Joj:yfkg;+u ;DjlGwt cfjZos k"j{ tof/L ug{ x'g
¨ ;du|df afnaflnsfn] /dfO{ /dfO{ l;Sg] / v'zL x'g] afnd}qL jftfj/0f ;[hgf ug{ cfjZos Joj:yf u/f}+
o"lg;]km g]kfnsf] ;xof]udf lhNnf lzIff sfof{no 8f]6L

l;njGbL af]nkq cfX\jfg
-k|yd k6s k|sfl;t M @)&!.)@.)^_
EU sf] cfly{s ;xof]u tyf 8]grr{ P]8 / ;d lasf; s]Gb| -O{l8l;_ g]kfn, 8f]6Lsf] ;fem]bf/Ldf 8f]6Ldf ;+rflnt ælbuf] s[lifsf nflu ;fgf ls;fg ljsf; kl/of]hgfÆ sf nflu tkl;n adf]lhdsf ;fdfu|Lx? l;njGbL af]nkqåf/f vl/b ug'{kg]{ ePsf]n] ;DalGwt lgsfodf btf{ ePsf OR5's /lh:6{8 kmd{ jf sDklgx?nfO{ l;njGbL af]nkq k]z ug{ cfX\jfg ul/Psf] 5 .
;fdfgsf] laj/0fsf nflu laDa ;fKtflxssf] k|sfl;t c+sx? x]g'{xf]nf .
!= lj:t[t ljj/0f;lxtsf] jf]nkq kmf/fd @)&! h]i7 )^ b]lv @)&! h]i7 !% ut] ;Dd sfof{no ;doleq ;+:yfsf] sfof{no, 8f]6Ljf6 k|fKt u/L jf cfkm\gf] n]6/ Kof8df dfly pNn]lvt ljj/0f cg';f/sf] b//]6 v'nfO{ kmd{n] 5'6\6} klg k]z ug{ ug{ ;lsg]5 .
@= jf]nkq kmf/fd af]nkq @)&! h]i7 !% ut] lbgsf] % ah] ;Dd ;+:yfsf] sfof{no 8f]6Ldf k]z ug{ ;lsg] 5 .
#= l;naGbL af]nkq k]z ug{] clGtd lbg / vf]lng] lbg ;fj{hlgs ljbf k/]df ;f]sf] ef]lnkN6 lgwf{l/t ;dodf k]z ug'{ kg]{÷vf]lng] 5 .
$= l;naGbL af]nkq k'/} jf cf+lzs ?kdf :jLs[t jf cl:js[t ug]{ clwsf/ ;+:yfdf /xg] 5 .
%= OR5's af]nkqbftfn] cBfjlws btf{ k|df0fkq, d'No clea[4 s/ btf{ k|df0fkq, cfos/ btf{ k|df0fkq k|ltlnlk ;d]t a'emfpg' kg]{5 .
^= dfly pNn]lvt -s_, -v_, -u_ / -3_ ljj/0f cg';f/sf] leGbf leGb} l;njGbL k]z ug'{kg]{5 .
&= ;DjlGwt kmd{n] cfkm'n] k]z ug]{ l;naGbL jflx/ g} s] sf nfuL l;naGbL k]z u/]sf] xf] v'nfpg' kg]{ 5 .
*= af]nkq ldlt @)&!÷)@÷!* ut] lbpF;f] @=)) jh] O{l8l;sf] sfof{no l;nu9L 8f]6Ldf b/efpkqbftfx?sf] pkl:yt k|ltlgwLx?sf] /f]xj/df vf]lng] 5 . b/efpkqbftfx?sf] pkl:yt gePdf klg b/efpkq vf]Ng] sfo{ /f]lsg]5}g .
(=dfly pNn]lvt -v_ / -3_ jfx]ssf] ;fdfgx?sf] 9'jfgL ;+:yfsf] sfof{no, 8f]6Ldf ug'{kg]{5 .
!)=5gf}6 ePsf kmd{x?;+u cfjZos ;Demf}tf u/L vl/b k|lqmof cl3 j9fO{g] 5 .

lzIfs cfjZostf ;DjlGw ;"rgf
k|yd k6s ldlt M– @)&!÷)@÷)% ut]
          o; >L lz4]Zj/ p=df=lj= jGn]s jfg8'u|L;]g 8f]6Ldf  lglh>f]t -s/f/_ df lzIfs kbk'lt{ ug'{kg]{ ePsf]n] of]Uotf k'u]sf O{R5's g]kfnL gful/saf6 of] ;"rgf k|sflzt ePsf] ldltn] & lbg leq b/vf:t cfXjfg ul/G5 .
tkl;n
la1fkg g+= M— !÷)&)÷)&!  
kb M– lzIfs
b/jGbL M– lglh>f]t -s/f/_ 
txM– lg=df=lj= t[lto,  ljifo M– sDKo'6/
;+Vof M– ! hgf,
z}lIfs of]Uotf M– lj=P8=÷lj=P÷lj=P=l;=÷ lj=sd jf ;f] ;/x pQL0f{ ul/ !% dlxg] sDKo'6/ xf8{jo/ ;K6jo/ l8Jnf]df u/]sf]
pd]/sf] xb M– !* jif{ k'/f u/L $) jif{ ggf3]sf],
k/LIff b:t'/M– ?= &))÷–,
tna :s]n M– lj=Jo=;= sf] lg0f{o cg';f/
k/LIffsf] lsl;d M lnlvt / k|of]ufTds
b/vf:t lbg] clGtd ldlt M– @)&!÷)@÷!!
;Dks{ kmf]g M– (*!$^)*#^@

          pDd]bjf/n] cfk\mgf] z}lIfs of]Uotfsf] k|df0f kqsf] k|dfl0ft k|ltlnkL, dfGotfk|fKt tflnd s]Gb|jf6 !% dlxg] sDKo'6/ l8Jnf]df u/]sf] k|df0fkqsf] k|ltlnlk, g]kfnL gful/stfsf] k|dfl0ft k|ltlnkL kf;kf]6{ ;fO{h kmf]6f] b'O{–b'O{ k|lt ;lxtsf] lgj]bg laBfnodf k]z ug'{ kg]{ 5 . :yfgLo blnt, hghftL / ckfË / ;f] eGbf dfyL of]Uotf ePsfnfO{ k|fyldstf lbO{g]5 . Dofb gfl3 cfPsf jf l/t gk'uL  cfPsf lgj]bg  pk/ s'g} sf/jfxL x'g] 5}g .

Thursday, May 15, 2014

वर्ष ११, अंक ४, २०७१ साल बैशाख ३० गते मंगलबार, मुल्य रु ७÷–

xfd|f] uGtJo dfgjj]rljvg clwsf/sf] cGTo
g]kfn ;/sf/
;"rgf tyf ;~rf/ dGqfno
;"rgf ljefud'Vo ;dfrf/
8f]6Ldf b}lgs Ps e|'0fsf] xTof
xTof u/fpg]x?df cljjflxt lszf]/L klg
;'/lIft ue{ktgn] ;/sf/L dfGotf kfPkl5 8f]6L lhNnfdf ;'? ePsf] ;'/lIft ue{ktg ;]jfsf] b'O{ jlif{o tYof+s x]bf{ b}lgs Ps e'0f{sf] xTof x'g] u/]sf] kfO{Psf] 5 . o;/L ue{ktg u/fpg]x?df cljjflxt lszf]/Lx? ;d]t /x]sf 5g\ .
8f]6L lhNnfdf ;'/lIft ue{ktg u/fpg] lhDdf kfPsf] lhNnf :jf:Yo sfof{no 8f]6Lsf] b'O{ jif{otfsf] tYof+snfO{ x]g]{ xf] eg] @)^( ;fndf $@& hgf / @)&) ;fndf $*@ hgfn] ;'/lIft ue{ktg u/fPsf] lhNnf :jf:Yo sfof{no 8f]6Ln] hgfPsf] 5 . o;/L b'O{ jif{sf] tYof+ssf] of]ukmn ( ;o ( /x]sf] 5 hf] tYof+s k|;'lt ;]jf lng]x?sf] xf/fxf/Ldf /x]sf] 5 . 
@)^( a}zfvdf #! hgfn] ue{ktg ;]jf lnPsf lyP eg] @)&) a}Zffvdf cfpFbf $# hgfn] pQm ;]jf lnPsf] lhNnf :jf:Yo sfof{no 8f]6Lsf] tYofÍdf pNn]v u/LPsf] 5 . g]kfn ;/sf/n] ue{ktg u/fpg kfpg] sfg'gL dfGotf lbP nuQ} lhNnf :jf:Yo sfof{no 8f]6Ln] klg pQm ;]jf k|jfx ub}{ cfO{/x]sf] 5 .
;/sf/L lgtL cg';f/ !@ xKtfsf] ue{, hj/h:tLs/0fL jf xf8gftf s/0fL, / cfdf / lzz'sf] :jf:Yodf c;/ kg]{ vfnsf] ue{nfO{ ktg u/fpg kfpg] t/ To:tf] ;]jf lnbf tflnd k|fKt u/]sf dfGotf k|fKt :jf:Yosld{ jf lrlsT;s;Fu ue{ktg u/fpg' kg]{ sfg'gL k|fjwfg /x]sf] eP klg c;'/lIft ca}w?kdf ue{ktg ug]{ u/fpg] u/]sf] lhNnf :jf:Yo sfof{no ls 8fS6/ l;h{gf uf}rg atfpG5Lg\ . 8f= uf}rgn] egLg\ ue{ktg b'O{ tl/sfdf ug]{ ul/G5 ;lh{sn / d]l8sn . h;df d]l8sn eGbf cf}ifwL v'jfP/ ug]{ ul/G5 Tof] xfdLx?n] ul/ /x]sf 5}gf} csf]{ kf6]3/ ;kmf ug]{ k|lqmof xf] hf] xfdLn] ul/ /x]sf 5f} . xfd|f] oxfF cf}ifwLsf] k|of]u ul/ cfpg]x?sf] ;+Vof klg /x]sf] 5 h;sf] aRrf v;L ;s]sf] x'b}g jf cf}ifwLsf] k|of]u ug{ ghfGbf a9L /Qm>fk eP/ klg cfpg] u/]sf 5g\ To;}n] klg ca}wflgs ?kdf klg ue{ktg x'g] u/]sf] yfxf x'G5 . uf}rgn] ykLg ljz]if ul/ hfFt kj{ kl5sf] ;do, ljb]z uPsf >Ldfg\x? rf8jf8sf nfuL cfPsf ;dodf, d]nf kj{sf] ;dodf xfdLn] cem} ;b/d'sfddf kl/Iff ;+rfng ePsf] ;do kl5 ue{ktg u/fpg]x?sf] ;+Vof a9]sf] kfPsf 5f} .
kl/jf/ lgof]hgsf] c:yfoL;fwgsf] af/]df hfgsf/L kfP/ klg To;sf] k|of]u gug'{, klg ue{ktg u/fpg]sf] ;+Vof w]/} x'g'sf] sf/0f /x]sf] uf}rgn] atfO{g\ . uf}rgn] xf:b} egLg\ ;d'bfosf JolQmx?nfO{ c:yfoL ;fwgsf] af/]df yfxf gxf]nf t/ ue{ktgsf] jf/]df eg] ;a} h;f] ls;f]/Lx?nfO{ yfxf 5 . 
@)^( ;fndf lhNnf :jf:Yo sfof{no 8f]6Laf6 k|;'lt ;]jf lng]x? # ;o %$ hgf /x]sf] eP klg ue{ktg u/fpg]x?sf] ;+Vof eg] $ ;o @& /x]sf] 5 . h'g tYofÍ k|;'lt ;]jf lng]x?sf] eGbf &# n] a9L /x]sf] 5 . @)&) ;fnsf] tYofÍ x]g]{ xf] eg] k|;'lt ;]jf lng]x?sf] ;+Vof ^ ;o & /x]sf] 5 eg] ue{ktg  u/fpg]sf] ;+Vof $ ;o *@ /x]sf] 5 . b'a} aif{sf] tYofÍnfO{ x]bf{ k|;'lt ;]jf lng]sf] ;+Vof %% n] dfq a9L /x]sf] 5 . 
w]/} k6s ue{ktg u/fPdf SofG;/ x'g] kf7]3/ rs{g], kfSg'sf ;fy} kf7]3/ v:g ;Sg] ;Defagf /xg] atfpg] :jf:ysdL{ ldgf adsf cg';f/ claaflxt lszf]/Lx? klg /x]sf] / To:tfvfnsf clwsf+; s];x?df s]6f / s]6L b'a} cfpg] u/]sf] atfO{g .
g]kfn ;/sf/n] kl/jf/ lgof]hgsf c:yfO{ ;fwg k|of]u ug]{ u/fpg] egL s/f]8f}Fsf] ah]6 vr{ u/L /x]sf] eP klg  8f]6Ldf vf;} k|efsf/L /x]sf] b]vLb}g . adn] elgg\ klxnf] k6s ue{ktg ;]jf lng cfPsf ;]ju|flxnfO{ xfdL kl/jf/ lgof]hgsf c:yfO{ ;fwg k|of]u ug]{ ;Nnfx lbG5f} plgx? klg ;fwg k|of]u ug]{ atfp5g t/ ToxL dflg;x? rf/÷kfFr k6s ue{ktg u/fpg cfpF5g .
@)&) ;fnsf] tYofÍnfO{ laZn]if0f ug]{ xf] eg] >fa0f dlxgfdf ;a} eGbf a9L ^! hgfn] ue{ktg   u/fPsf lyP eg] r}q dlxgfdf ;a} eGbf sd !* hgfn] ue{ktg u/]sf lyP . To:t} a}zfvdf $#, h]7 $#, c;f/ $$, efb|df %& c;f]hdf @*, sflQ{s @*, d+l;/ $(, k'if #$, df3 $! / kmfu'gdf #^ hgfn] pQm ;]jf lnPsf 5g . o;/L ue{ktg lsg a9L /x]sf] 5 To;sf af/]df cWoog cg';Gwfg ug{ h?/L 5 cGoyf ef]nL ltg dlxgfsf] e'0f{ xTof ub}{ hfbf dlxnfsf] :jf:Yodf gsfTds c;/ gknf{ eGg ;lsb}g .
;DkfbsLo
;dodf ;f]Rg' g} /fd|f]
s]lx ;do klxn] dfq ;'b'/klZrdsf] k|l;4 dlGb/ z}n]Zj/Lsf] k|fË0fdf kt~hnL of]u ;ldlt 8f]6Lsf] cfof]hgfdf >Ldb\efujt ;Ktfxdxfo1 ;DkGg ePsf] 5 .
;Ktfxdxfo1 ;DkGg ePsf] kl5 klg o1sf] ljifodf clxn] klg rrf{ kl/rrf{ xf]6n, rf]s, dlGb/df eO{/x]sf] 5 . cfof]hsn] ck]Iff u/]sf] eGbf Go'g eQmx?sf] pkl:ylt /x]klg d'Vojflrsf ljb'lif ld/fdftfn] dfq ?i6tf b]vfPgLg\ d'Vo cfof]hsn] klg sd ut jif{sf] eGbf Go'g rGbf ;+sng ePsf] :jLsf/ u/]sf 5g\ . ;dfkg sfo{qmddf jf]Nb} >Ldb\efujt syf sL d'Vojflrsf ;d]t /x]ls ljb'lif ld/fdftfn] eQmx?sf] pkl:ylt sd kfPsf] pNn]v u/] kl5 emg} of] ljifon] rrf{ kfPsf] xf] . x'g t efujt syf z'? ;Fu} o;n] rrf{ kfpg yfln ;s]sf] lyof] ljifo lyof] lxGbL lutsf ;+lutdf zAb kl/jt{g ul/ eQmx? /dfO{nf] u/fpg] elQmof]udf eQmx?sf] rf;f] a9fpg] of]hgfn] km]n vfPkl5 o;n] rrf{ kfPsf] lyof] eg] csf]{ sf/0f ld/fdftfsf] k|jrg lbg] qmddf k|foM k|Tos cfwf306fsf] km/sdf rGbfsf] cfAxfg k6sk6s ug'{n] klg kfpg yfn]sf] lyof] . lxGbL lut dfq xfO{g cfO{6d lutsf ;+lutdf eujfgnfO{ hf]8L ehgsf] gfd lbO{Psf] lyof] . x'g t ld/f dftf o; eGbf klxn] klg k6sk6s 8f]6Ldf efujt syfsf nfuL d'Vo jflrsfsf] ?kdf gcfPls klg xf]O{g t/ o; k6s pgL ;Fu} cfPsf] ;+u]lts ;d'xn] u/]sf] lqmofsnfk g} d'Vo ?i6tfsf] sf/0f ag]sf] xf] . Ps lxGbL d'GgL jbdfg x'O{ jf]nsf] lutn] nfdf] ;do g]kfnL ;dfhdf klg cfkm\gf] 5fFk agfPsf] lyof] . Tolx lutsf] ;+lutdf ;+u]lts ;f}uft lbg] snfsf/x?n] /fwf jbgfd x'O{ sfn] s[i0fs] lnP jf]n lbO{g', o:t} cGo rrf{ sdfPsf lutx?df klg zAb kl/jt{g ul/g' elQm geO{ /dfO{nf]sf nfuL ePsf] eGb} :yflgosf] ?i6tf ;+u} efujtn] rrf{ sdfpg yfn]sf] xf] . x'g t cfof]hsn] ljxfg of]u lzlj/, lbjfdf ;Ktfx / ;+Wofsfndf ehg ul/ ltg efudf af9L ;fKtflxs ?kdf ljleGg sfo{qmdx? ;+rfng ul/ cl3 a9]sf] ;Ktfxo1sf] of]u lzlj/df / lbjf efujt syfsf ;dodf eQmx?sf] Go'g pkl:ylt x'g' / /fqLsfndf ehgsf] ;dodf afSnf] pkl:ylt x'g' klg rrf{sf] sf/0f xf] eGg ;lsG5 . 
elQm hufpg] gfddf ;dfhn] rxfPsf] eGbf lgtfGt km/s 9+uaf6 c3fl8 a9\g yfn] Tof] ;dfhnfO{ kRo x'b}g Tolx ePsf sf/0f klg o; k6ssf] efujtn] km]n vfPsf] cg'dfg nufpg ;lsG5 . eQmn] :j O{R5fn] cfkm\gf] uR5] cg';f/ bfg lbg] u5{g wfld{s cg'i7fgdf cfkm\gf] ;xefuLtf hgfpg / To;af6 nfe kfpg t/ Joj;fo em} ul/ bfg p7fpg] of]hgf agfPdf Tof] ;kmn gx'g] pbfx/0f g} aGof] o; k6ssf] efujt syf .
;GWofsflng ehgs[tg sfo{qmddf dlb/f ;]jg ug]{ JolQmx?sf] afSnf] pkl:ylt x'g'n] sltko eQmx?n] efujt syf geO{ 8fG;jf/ rln/x]sf] cfefif cfkm'x?nfO{ ePsf sf/0f klg eQmx?sf] Go'g pkl:ylt ePsf] rrf{ ul/ /x]sf 5g\ eg] csf]{y/L eQmx?n] eg] ;dfhnfO{ g;'xfpg] eQmLsf nfuL pko'Qm gx'g] lqmofsnfk x'g' klg eQmx? Go'g pkl:yt x'g'sf] sf/0f ePsf] atfO{ /x]sf 5g\ .  h;n] ubf{ cfof]hsn] ck]Iff u/]sf] eGbf Go'g bfg ;+sng eof] ptf  d'Voaflrsf ld/fdftfn] eQmx?sf] Go'g pkl:yltn] ubf{ v'n]/ syf ;'gfpg ;Sg' ePg .kk, l/d]S;, lxGbL cfO{6d lut ;+lutsf] w'gdf zAb kl/jt{g ul/ h:tfsf] t:t} lut ah]kl5 o;kflnsf] efujt syf cf}lrTo lxg h:t} b]vLg] k'u]sf] xf] . o:tf] ljifodf ;dodf g} ;f]Rg' k5{ wd{nfO{ Joj;fo xf]O{g wfld{s cf:yf ;+u hf]8\g' k5{, wfld{s cg'i7fg eO{ /x]sf] If]qdf dlb/fkfg u/]sfx? nfO{ k|a]zdf /f]s nfufO{g' k5{, dof{;bt ?kdf wfld{s cg'i7fg x'g' k5{ eGg] ;+Gb]z lbPsf] o; k6ssf] >Ldb\efujtn] ;a}nfO{ ;dodf ;f]Rg' kg]{ lzIff klg lbPsf] 5 .
yk ;dfrf/
6«ofS6/df kfgL af]Sb} If]qLo ;b/d'sfdaf;L
kfgLsf] ;d:of ePkl5 ;'b"/klZrdsf] If]qLo ;b/d'sfd lbkfonjf;Lx? oftfoftsf ;fwgx?df kfgL jf]Sb} b}lgs u'h/f ul//x]sf 5g .
;f] If]qsf nflu jgfO{Psf] vfg]kfgL cfof]hgf lgoldt ?kdf ;~rfng gx'Fbf lbkfon, lkkNnf / /fhk'/sf :yfgLojf;Lx? 6\ofS6/df kfgL jf]Sb} b}lgs u'h/f rnfO{/x]sf 5g . :yfgLojf;Lx? :yfgLo ;]tL gbLjf6 kfgL jf]Sb} hLjg ofkg ul//x]sf 5g . xf]6n Aoa;foL ;+3 8f]6Lsf ;lra t]h 8'd|]nsf cg';f/ kfgL slxn]sfFxL dfq cfpg] u/]sf] 5 . 8'd|]n eG5g ækfgL slxn] laxfg cfpF5, slxn] ;fFem, s'g} lbg t wf/fdf Ps yf]kf klg kfgL cfpFb}g . lkpg] kfgL gePkl5 xf]6n Aoa;foLx?nfO{ cfkm\gf] Joj;fo klg ;~rfng ug{{ ;d]t ;d:of ePsf] 8'd|]nsf] egfO{ 5 . Ps k6s 6\ofS6/df kfgL NofpFbf kfFr ;o ?k}ofF ef8f ltg'{ kg]{ ;lrj 8'd|]nsf] egfO{ 5 .
lkkNnfsf] s]bf/ af]u6fg xf]6nsf ;~rfns xs{ axfb'/ af]x/fn] eg] …xf]6ndf /ftL af; a;]sf u|fxsnfO{ laxfg xftd'v w'gsf nflu klg kfgL x'Fb}g .Ú u|fxfsx?nfO{ jhf/jf6 cln 6f9f /x]sf] a]8vf]n] wf/f k7fpg' kg]{ jfWotf /x]sf] jf]x/fsf] egfO{ 5 . ælxhf] kfgL /ftLg} ;lsof], s] ug]{ cfh laxfg kfgL cfPgÆ jf]x/fn] ;f]djf/ ljxfg u|xfsx?nfO{ eg] …dfkm ug'{ xf]nf, s] ug]{ oxfFsf] kfgLsf] tfn o:t} 5 .Ú pgn] Pskl5 uf8Ldf kfgL NofPkl5 xf]6ndf vfgf kfSg] jtfP .
vfg]kfgLn] pkef]Qmf  x?nfO{ x}/fg jgfPsf] 8f]6L pBf]u af0fLHo ;+3sf cWoIf la/]Gb| zfxfn] atfP . pRr dfWoflds lzIff k/Lifbn] ;~rfng u/]sf] sIff !@ sf] k/LIffdf ;xeflu x'gsf nflu ufpF ufpFsf laBfnojf6 If]qLo ;b/d'sfd lbkfnodf cfPsf laBfyL{x? kfgL gx'Fbf ;d:ofdf k/]sf 5g .
 OGb| pRr dfla ltvfQ/sf laBfyL{ 6]s rGbn] eg] æg'xfpgsf nfuL ;]tL gbLdf hfg' k5{ kfgLsf] lgs} ;d:of eof] .Æ pgn] yk] …udL{sf] ;dodf laB'tsf] nf]8;]l8ªsf]  ;d:of t lyof] g} kfgLsf] klg nf]8;]l8ª eof] . lbkfonsf] k|r08 udL{;+u} kfgL cefjn] lbkfonsf] a;fO{ ;fx|} ;s;k'0f{ ePsf] laBfyL{x? atfpF5g .
vfg]kfgLsf] plrt Joj:yf gePkl5 :yfgLojf;Lx? kmf]x/ kfgL lkpg afWo ePsf 5g . kmf]x/ kfgLs} sf/0f kl5Nnf] ;do 6fO{kmfO{8 / emf8fkvnfsf la/fdLx? cToflws dfqfdf cfpg] u/]sf] v8sf d]l8sn xn lkkNnfsf z]/ axfb'/ af]u6Lsf] egfO{ 5 .
b]zs} ;j}eGbf 7'nf] ;ft ;o %) d]ufjf6 If]dtfsf] hnlaB't kl/of]hgf jGg] elg rrf{df /x]sf] klZrd ;]tLsf] sf]vdf /x]sf] If]qLo ;b/d'sfdsf afl;Gbfx? vfg]kfgLsf] cefj x'Fbf gbLdf au]sf] kfgL x]b}{ j:g jfWo /x]sf 5g .
;'b"/klZrdsf nflu sfo{qmdd} bf]xf]/L
;'b"/klZrd cv08 x'g] ls v08Lt x'g] eGg] jf/] Ps sfo{qmddf ;xeflux?aLr s8f 5nkmn ePsf] 5 .
ut a'wjf/ g]kfn 6flGh6 6' lk; gfd Ps ;+:yfn] @)^@÷)^# ;fnb]lv otf 8f]6Ldf ePsf ;fdflhs tyf /fhgLlts cfGbf]ngsf] laifodf ;dLIff ug{ cfof]hgf ul/Psf] cGt/lqmof sfo{qmddf Psy/L ;xeflux?n] /fHosf] k'g;+/rgf x'Fbf xfn sfod /x]sf] ;'b"/klZrdsf] ;+/rgfnfO{ g} cv08 ;'b"/klZrdsf] ;+/rgf dfGg' kg]{ / o; k|fGtsf] /fhwfgL lbkfno x'g' kg]{ dfu /fv] . csf{y/Ln] eg] ;'b"/klZrdsf ;ft kxf8L lhNnfsf] Ps k|fGt jgfpg' kg]{ / ;f] sf] /fhwfgL lbkfon x'g' kg]{ dfu /fv] .
sfo{qmdd} b'O{y/L s'/f cfPkl5 cfof]hsx?nfO{ klg s'/f ldnfpg xDd] xDd] ePsf] lyof] . cGtt b'j} kIfsf       s'/fx?nfO{ k|ltj]bgdf ;dfj]z ul/Pkl5 lajfb /f]lsPsf lyof] . sfo{qmddf ;xeflu cGo bnsf k|ltlglwx? / ;fdflhs If]qsf cu'jfx?n] cv08 ;'b'/klZr x'g kg]{ dfu /fv]sf lyP eg] Plss[t g]skf dfcf]jfbL / g]skf dfcf]jfbLn] ;ft kxf8L lhNnfsf] Ps k|fGt jgfO{g' kg]{ dfu /fv]sf lyP . l;dfsf] ;jfndf lajfb ePklg /fhwfgLsf] ;jfndf eg] b'j} kIfn] lbkfond} x'g' kg]{ jtfPsf lyP .
sfo{qmddf ;xeflux?n] xlnof d'QmL cfGbf]ngsf] k|efjjf6 ;/sf/n] @)^% ;fn efb| @! ut] xlnof d'QmLsf] 3f]if0ff u/]sf] / d'Qm xlnofx?n] kl/ro kq kfPsf]df cfGbf]ngsf] pknJwL ePsf] jtfP . d'Qm xlnofx?sf] Goflos k'gM:yfkgfsf] sfd ;/sf/n] tTsfn yfngL ug'{ kg]{ ;'emfj ;d]t /fv]sf lyP .
o:t} jfbL ;d'bfosf] cfGbf]ngjf6 jfbLx?n] kl/ro kq kfPsf] / hgtf cfjf; sfo{qmd cGt/ut 3/ lgdf{0fsf nflu jh]6 lgsf;f ePsf] jtfP . e'ldlxg jfbLx?sf nflu 5'§} Joj:yf ug'{ kg]{ ;xeflux?sf] ;'emfj 5 .
sfo{qmddf 8f]6Ldf ePsf] z}n]Zj/L k|j]zsf] cfGbf]ng, 5fpk8Lk|yf la?4sf] cfGbf]ng, hftLo 5'jf5't la?4sf] cfGbf]ng, dlxnf lx+;f la?4sf] cfGbf]ng, k|fs[lts >f]tdfyL :yfgLo ;d'bfosf] clwsf/ laifos cfGbf]ng nufotsf cfGbf]ngx?sf] ;dLIff ul/Psf] lyof] .
/fhgLlts tyf ;fdflhs cfGbf]ngn] kf/]sf] k|efj / cfufdL lbgdf ug'{ kg]{ sfo{x?sf] jf/]df ;xeflux?sf] /fo lngsf nflu cfof]hgf ul/Psf] pQm sfo{qmddf lqmofl;n /fhgLlts bnsf s]Gb|Lo k|ltlglwx?n] ;xlhs/0f u/]sf lyP . sfo{qmddf g]kfnL sf+u|]zsf rGb|d0fL uf}td, g]skf Pdfn]sf anjxfb'/ s'Fj/, dfcf]jfbLsf /3' l3ld/] / dw]zjfbL bnsf /fdpb\uf/ ofbjsf] ;xeflut /x]sf] lyof] .

ltg jif{kl5 k'Uof] k|f]T;fxg /sd
dfaw s'df/ g]kfnsf] g]t[Tjdf /x]sf] ;/sf/n] cGt/hflto ljjfx ug]{ hf]8LnfO{ k|T;fxg ug]{ egL 3f]if0ff u/]sf] k|T;fxg /sd 8f]6L lhNnfdf ltg jif{ kl5 k'u]sf] 5 .
8f]6L lhNnfdf ltg aif{ klxn] b]vL afsL /x]sf] k|T;fxg /sd k'u] kl5 ltg jif{ klxn] b]vL cGt/hftLo lajfx ul/ a;]sf hf]8Ln] /sd kfpg] ePsf] lhNnf k|zf;g sfof{no 8f]6Ln] hfgsf/L u/fPsf] 5 .  ltg jif{ otf blnt u}/blnt cGt/hftLo ljjfx ug]{ laleGg ^ hf]8L lhNnf k|zf;g sfof{no 8f]6Lsf] ;Dks{df /x]sf 5g\ . cGt/hftLo ljjfx ug]{ k|Tos hf]8LnfO{ ! nfvsf b/n] k|f]T;fxg /sd pknAw u/fpg] ul/ ah]6 lgsf;f ePsf]  8f]6Lsf lgldQ k|d'v lhNnf clwsf/L pboaxfb'/ l;+xn] hfgsf/L lbP .
lautsf aif{x?df ah]6 Aoa:yf geP kl5 lajfx ug]{ hf]8Lx? :yflkt x'g ;d:of ePsf] lyof] . ;dodf /sd gkfPkl5 cGt/hftLo ljjfx ug]{ hf]8LnfO{ ;;Ddfg ;dfhdf k'g:yfkgf x'g ;d:of x'g] eP klg nfdf];oo kl5 k'u]sf] k|T;fxg /sdn] vf;} ;xof]u ug]{ eg] b]lvb}g eGg] rrf{ x'g yfn]sf] 5 . ljafx ubf{ ;dfhdf k'g:yfkgf x'g ufxf] x'bfF slx s;}n] ;xof]u gug]{ h]gt]g k'g:yfkgf eO{;s]kl5 k|T;fxg kfpg' lj8Djgfsf] ljifo /x]sf] ;dfh;]jLx?sf] a'emfO{ /x]sf]   5 .
kl5Nnf] ;dodf k|f]T;fxg /sd l56f] 5l/tf] ?kdf dfu ug]{ lat/0f ug]{ sfd eO{/x]sf] lgldQ k|d'v lhNnf clwsf/L l;+xn] atfpg' eof] . k|f]T;fxg /sd kfpg]x?df vftLjf8f ufla; j8f g+= $ sf uf}/Lnfn kfsL{sf] hf]8L, 5ltjg ufla; j8f g+= # sf lbks lassf] hf]8L, lbkfon l;nu9L gu/kflnsf j8f g+= !! sf /fh' bdfO{sf] hf]8L, gu/kflnsf s} j8f g+= # sf /fs]z l;hfkltsf] hf]8L, j8f g+= & sf] /f]zg bdfO{sf] hf]l8 / nIdLgu/ ufla; j8f g+= $ sf cDd/axfb'/ ;fsL{sf] hf]8Lx?n] cGt/hflto laafxf u/]sf] lhNnf k|zf;g sfof{no 8f]6Ln] hgfPsf] 5 .
8f]6L lhNnfdf cGt/hflto ljjfx ug]{ hf]8Lx?sf] ;+Vof a9L /x]sf] eP klg ltg jif{ b]vL k|T;fxg /sd gcfPsfn] sltko hf]8Lx? lhNnf k|zf;g sfof{nosf] ;Dks{df gcfPsf] clwsf/sld{x? atfpG5g\ . o; k6s k|T;fxg /sd ljt/0f eP ;Fu} cGt/hflto ljjfx ug]{ gofF hf]8Lx? ;Dks{df cfpg] qmd a9\g] pgLx?sf] a'emfO{ /x]sf] 5 . ;/sf/n] 3f]if0ff u/]sf] /sd k'Ubf sltko hf]8LdWo]sf ;b:ox? j}b]lzs /f]huf/Lsf] l;nlznfdf d'n's alx/L ;s]sf 5g\ eg] slt hf]8Lx? ;/sf/L /sdsf] cfzdf /x]sf 5g\ . h] eP klg ltg jif{ kl5 k'u]sf] k|T;fxgn] /sdn] ;fy{stf kfcf];\ ;dfhdf .

efsf ;lxtsf] td;'s agfpFb} o'jf :j/f]huf/
a]/f]huf/ o'jfx?nfO{ :j/f]huf/ agfpg] pb]Zon] g]kfn ;/sf/n] ;'? u/]sf] o'jf :j/f]huf/ sfo{qmd cGt/ut C0f nu]/ lgodLt ?kdf a'emfpg' kg]{ Aofh tyf ;fFjf ga'emfPsf o'jfx?sf] gfddf o'jf tyf ;fgf Aoa;foL :j/f]huf/ sf]ifsf] sfof{non]  C0fLx? ;+u efsf ;lxtsf] td;'s agfpg yfn]sf] 5 .
lhNnf s[ifL lasf; sfof{no 8f]6L dfkm{t cfly{s aif{ )^(÷)&) df 8f]6L lhNnfsf ! ;o ^^ hgfnfO{ %) xhf/ C0f pknAb u/fosf] lyof] . o'jf :j/f]huf/ sf]ifn] lbPsf] hfgsf/L cg';f/ 8f]6L lhNnfsf ! ;o ^^ C0fLx? dWosf ! ;o %) hgfn] lgodLt ?kdf ls:tf a'emfpFb} cfpg' ePsf] 5 eg] !^ hgfn] xfn ;Dd Ps k6s klg ls:tf / Aofhsf] /sd a'emfPsf 5}g .
o'jf :j/f]huf/ sf]ifsf] cg'udg 6f]nL 8f]6L k'u] kl5 ;f]daf/ lbkfondf  lgodLt?kdf ls:tf / Aofh ga'emfPsf C0fLx? ;+u cGt/qmLof ub}{} efsf ;lxtsf] td;'s qgfPsf] 5 . ga'emfPsf AoQmLx?n] a9Ldf !% lbg leq xfn ;Dd a'emfpg afFsL ;a} /sd a'emfpg' kg]{ cg'dug clws[t /fh's'df/L e08f/Ln] atfO{g pgn] elgg\ æ kxLnf s[ifL lasfzsf] C0f ldgfxf eP h:t} x'g] 5 eGg] e|d ePsfn] ga'emfPsf klg 5g :j/f]huf/df To:tf] x'g] 5}g a? To;sf] ;fF6f] g]kfn ;/sf/ af6 kfpg] ;]jf ;'lawf af6 ;~rLt , sfnf] ;'lrdf gfd k|sf;g, k|zf;gLs sfaf{xL x'G5 ;a}n] cfkm\gf] gfddf /x]sf] afFsL /sd a'emfp pko'Qm x'G5 .Æ
s]xL lbg kxLnf laeLGg ;~rf/ dfWodf ;"rgf k|sfzg÷k|zf/0f eP kl5 w/} hgfn] cfkm\gf] gfdf /x]sf] la:tfsf] /sd a'emfPsf] o'jf tyf ;fgf Aofa;foL :j/f]huf/ 8f]6Lsf ;b:o ;lrq cd/ ;fpFbn] atfP .
n]v
df}lns xssf nflu gLlt lgdf{0f txdf ;'wf/ x'g cfjZos
—/fdx/L cf]emf
;f]djf/ 8f]6L lhNnf ;b/d'sfddf Ps 6]lnlehg ;Djfb sfo{qmd eof] . nfdf] ;dob]lv clwsf/sf] n8fO{ n8\b} cfPsf] cgf}krfl/s If]q ;]jf s]Gb| -O{G;]s_ sf] cfof]hgf / PleGo'h 6]lnlehgsf] ;xsfo{df 6]lnlehgn] k|;f/0f ug]{ u/L cfof]hgf ul/Psf] pQm ;Djfb sfo{qmdsf] d'Vo laifo 8f]6Lsf] lzIff, :jf:Yo / vfB clwsf/ lyof] . To;sf] ;fy;fy} ;'/Iffsf] laifo klg hf]l8of] . ;xeflux?n] k|Zg u/], ;DjlGwt ;/f]sf/jfnfx?n] pQ/ lbP . ;f]lwPsf] k|Zg / lbO{Psf] pQ/ b'j} ck'/f] / cw'/f]g} b]lvof] . d'Votof :jf:Yodf b/jGbL cg';f/sf :jf:YosdL{x? gePsf], la/fdLsf] cfjZostfdf cfwfl/t cf}ifwLsf] cfk'lt{ x'g g;s]sf] laifox?n] rrf{ kfof] . To;}u/L lzIffdf laBfyL{ ;+Vofsf cfwf/df lzIfsx? gePsf], laBfnon] laleGg jxfgfdf laBfyL{x?jf6 egf{ z'Ns lnPsf], laBfnosf] cg'udg k|efjsf/L gePsf], lzIfsx? laBfnodf lgoldt gx'g] u/]sf] h:tf laifo p7] . vfBsf] If]qdf klg lhNnf s[lif lasf; sfof{nodf sd{rf/L gePsf] dftxtsf s[lif ;]jf s]Gb|x?df s[lif k|flalwsx? gePsf] ls6gf;s laiffbL / lap ljhg s[ifsx?nfO{ pknJw gx'g] u/]sf], l;+rfO{sf] cefj ePsf] laifon]g} rrf{ kfof] .
;fdfGo ?kdf dfyL pNn]v ul/Psf hlt klg k|Zgx? jf ;jfnx? 5g lt p7\g' :jefljs} xf] . hgtfn] cfkm'nfO{ k/]sf lk/dsf{x? ;DjlGwt ;]jf k|bfos lgsfox?;+u /fVg kfpg' k5{ / kfP klg . t/, lt p7fg u/]sf ;jfnx? lhNnf:t/sf ;]jf k|bfos lgsfox?n] ;Djf]bg ug{ slt xb;Dd ;S5g eGg] s'/f k|d'v ;jfn xf] . cfof]hs ;+:yfn] gLltut txdf jsfnt ug]{ / To;sf nflu 8f]6L lhNnfsf ;jfnx? s] s] x'g ;S5g eg]/ k|f/lDes cWoog ug{sf nflu Tof] ;Djfb sfo{qmd cfof]hgf u/]sf] xf] eg] Tof] l7s} xf] . xf]O{g eg] ;d:ofsf] dfq} p7fg u/]/ lhNnf:t/Lo ;]jf k|bfos lgsfonfO{ dfq To;sf] ;Dk"0f{ lhDd]jf/L lng nufpg] xf] eg] Tof] Tolt ;fy{s x'Fb}g xf]nf .
y'k|} gLltut ;jfnx? 5g, h;sf sf/0f :yfgLo:t/df ;]jfk|bfosx?n] hg cfjZostf cg';f/sf ;]jf k|bfg ug{ ;ls/x]sf 5}gg\ . lt ;jfnx? gLlt lgdf{0f txdf 5nkmn x'g' kg]{ x'G5 . clg dfq s]xL ;d:of ;dfwfg x'g ;Snf . xf]O{g eg] laut nfdf] ;do b]lv o:tf ;Djfbx?, ;fj{hlgs ;'g'jfO{x?, ;fdflhs k/LIf0fx? ePs} 5g / eO{g} /xg]5g .
g]kfn cGt/Ld ;+lawfg @)^# cg';f/ lzIff, :jf:Yo / vfB ;Dk|e'tfsf] clwsf/nfO{ df}lns xssf] ?kdf kl/eflift u/]sf] 5 . To;sf/0f k|To]s gful/ssf] :jf:Yo, lzIff / vfBsf] lhDdf /fHon] lng' kg]{ x'G5 . ;g !($* df dfgjclwsf/sf] laZjJofkL 3f]if0ff kq hf/L eO{;s]kl5 pQm 3f]if0ff kqnfO{ !^ l8l;Dj/ ;g !(^^ df cfPsf dfgjclwsf/ ;DjlGw b'O{ 7'nf dxf;GwLx? …gful/s tyf /fhgLlts clwsf/ ;DjlGw cGt/fli6«o k|lt1f kqÚ / …cfly{s, ;fdflhs tyf ;fF:s[lts clwsf/ ;DjlGw cGt/fli6«o k|lt1f kqÚ ;+o'Qm /fi6« ;+3sf] dxf;efjf6 kfl/t eO{ ;b:o /fi6«x?nfO{ x:tfIf/sf nflu v'nf ul/Psf] lyof] . lt dxf;GwLx?n] dfgjsf cfwf/e't cfjZostfx?nfO{ k/flsnf] jgfO{ lbof] / lt cfjZostfx?nfO{ cfwf/e't df}lns xssf] ?kdf ;d]t kl/eflift u¥of] . g]kfndf @)$^ ;fndf ePsf] /fhgLlts kl/jt{gkl5 tTsfnLg cGt/Ld ;/sf/n] lt b'O{ 7'nf dxf;GwLnfO{ @)$* ;fn a}zfv #! ut]  -!$ d], ;g !((!_ cg'df]bg u¥of] . To;kl5sf lbgx?df g]kfndf dfgjclwsf/sf] laifon] Jofkstf kfof] .
oBkL g]kfndf ePsf hlt klg cfGbf]ngx? 5g To;df clwsf+; cfGbf]ngx? gful/s tyf /fhgLlts clwsf/sf n8fO{x? ePsf 5g . cfly{s, ;fdflhs tyf ;fF:s[lts clwsf/sf n8fO{x? sd} dfqfdf eP, cyf{t xfdLn] r'Gg] / r'lgg] clwsf/x?nfO{ dfq} dfgjclwsf/ dfGof}+ . To;sf/0f xfdL j9L h;f] /fhgLlts bnx?s} cfGbf]ngnfO{ clwsf/sf] n8fO{ ;Demg yfNof}+ . clwsf/sf] n8fO{nfO{ cf–cfkm\g} tl/sfn] JofVof u¥of}+ . To;sf ;fy;fy} clwsf/ dfq} xf]O{g st{Jo klg xf] gful/ssf] eGg] jf/]df xfdLn] ;Nnfxg} u/]gf}+ . cfh ToxL s'/f p7\g yfn]sf] 5 . l9n} ePklg g]kfndf clwsf/sdL{x? cfly{s, ;fdflhs tyf ;fF:s[lt clwsf/sf] n8fO{df nfu]5g / clwsf/sf ;fy;fy} gful/ssf s]xL st{Jo klg x'G5g eGg] s'/f p7fpg yfn]sf 5g, v'zL nfUof] .
v}/, lhNnf:t/Lo ;]jf k|bfos lgsfox?n] ;]jfu|fxLsf] cfjZostf / rfxgf cg';f/ sfd ug'{ kg]{ x'G5 . ;]jf k|jfx ug{sf nflu ;]jfk|bfos lgsfox? :jo+nfO{ klg ;jn jgfpg' k5{ . 3fF6L Rofk]/ …kfgL vfÚ eg] Tof] ;Dej x'Fb}g .
;Djfb sfo{qmddf :jf:Yo If]qdf p7]sf] b/jGbL cg';f/sf] hgzlQm kbk'lt{ ug]{ laifo s]Gb|n] ug{ ;Sg] laifo xf] . ls t lhNnf :jf:Yo÷hg:jf:Yo sfof{nonfO{ l/Qm b/jGbLdf :yfoL kbk'lt{ eP/ cfPdf :jtM cjsf; x'g] u/L tTsfn s/f/ lgo'QmL ug{ ;Sg] clwsf/ lbg' k5{, ls t s/f/ lgo'Qmsf nflu 5'§} ;+/rgf lgdf{0f ug'{k5{ . tj dfq b/jGbL cg';f/sf] hgzlQm lqmofl;n x'g ;S5 . lhNnf c:ktfnn] $@ k|sf/sf cf}ifwLx? dfq pknJw u/fpg ;S5, o;sf] cy{ xf] /fHon] clxn] klg lglZrt /f]ux?sf] dfq lgz'Ns pkrf/ ug]{ xf] . To;sf/0f tf]lsPsf] eGbf j9L cf}ifwL hg:jf:Yo k|zf;sn] pknJw u/fpg ;Sb}g . xf], lglZrt ?kdf ufpFdf vf]k s]Gb|x? ;~rfng ePsf 5}gg\, ufpF3/ lSnlgsx? ;~rfng ePsf 5}gg\, ePsf :jf:YosdL{x? klg lgoldt ?kdf :jf:Yo ;+:yfdf pkl:yt ePsf 5}gg\, sfof{no ;xof]uLsf] e/df :jf:Yo ;+:yfx? ;~rfng ePsf 5g, Tof] laifodf hg:jf:Yo k|zf;sn] ;'wf/ ug'[ k5{, Tof] pxfFsf] lhDd]jf/L xf] .
csf]{ laifo lzIffsf] If]qdf p7]sf] lyof] . lzIffsf] If]qdf laBfyL{ ;+Vofsf] cg'kftdf lzIfs b/jGbL ePg, laBfno lg/LIfsx?n] lgoldt ?kdf laBfnosf] cg'udg u/]g, kf7\ok':ts ;dod} pknJw ePg eGg] k|Zgx? cfP . lhNnf lzIff sfof{non] laBfyL{ cg'kftdf lzIfs /fVg] cg'dlt lbg ;Sb}g . To;sf nflu lzIff dGqfnon] of]hgf jgfpg' k¥of], cy{ dGqfnon] jh]6 lgsf;f ug'{ k¥of] . To:t} laBfno lg/LIfsn] cg'udg ug]{ laifo, 8f]6Ldf k"j{ k|fla -jfnlasf; s]Gb|_, k|fla, lgdfla / dfla u/L hDdf &^^ laBfnox? /x]sf 5g t/ laBfno lg/LIfs hDdf rf/ hgf dfq /x]sf 5g . b'u{d kxf8L lhNnfdf Ps hgf laBfno lg/LIfsn] s/Lj b'O{ ;o laBfnosf] lg/LIf0f ug{ ;S5 ls ;Sb}g Û lglZrt ?kdf ;Sb}g . To;sf nflu klg laBfno lg/LIfsx?sf] b/jGbL yk x'g' k¥of], Tof] klg lhNnf lzIff sfof{non] ;Sb}g .
kf7\ok':tssf] k|;+un] klg rrf{ kfPsf] lyof] . ;femf k|sfzgn] kf7\ok':ts 5fKb} g5fk]kl5 lhNnf lzIff sfof{non] pknJw u/fpg ;Sg] laifog} xf]O{g . lo ;j} s'/fx? klg gLltut txdf 5nkmn ug'{ kg]{ laifo x'g . ;Djfbdf p7]sf s]xL laifox? h:tf] ls laBfyL{x?nfO{ lgz'Ns egf{ ug'{ kg]{, ;|f]t JolQmx?n] ;|f]t s]Gb|nfO{ Jojl:yt x'g' kg]{, lzIfsx?n] lgoldt ?kdf laBfnox?df k7gkf7g ug'{ kg]{, v/fj cfr/0f ePsf] lzIfsnfO{ sf/jfxL ug'{ kg]{ nufotsf laifox?df lhNnf lzIff sfof{nosf] lhDd]jf/L xf] . o;sf] ;fy;fy} /fhgLlts bnsf lhNnf txdf j;]sf lzIfsx?, ;fdflhs ;+3;+:yf, ;fd'bflos jg, lgdf{0f pkef]Qmf ;ldlt h:tf ;fj{hlgs 7fpFdf klg y'k|} lzIfsx? ;lqmo kbdf /x]sf 5g, hf] sfg'g;+u jfFlemg] s'/f klg xf] . ;fdflhs ;+3;+:yfsf] sfddf xKtf}+ jflx/ j:g] clg uP/ laBfnodf xflh/ nufpg] lzIfsx?nfO{ sf/jfxL ug{ eg] lzIff laefu cfpg' kb}{g . Tof] lhNnf lzIff sfof{nosf] lhDd]jf/L xf] / k'/f klg ug'{ k5{ . laBfnoL sfd jfx]s cGo ;+3 ;+:yfsf] sfdn] jflx/ hfg] lzIfsnfO{ laBfno Joj:yfkg ;ldltn] lgoGq0f ug{ ;Sb}g . xfd|f] h:tf] ;dfhdf Joj:yfkg ;ldltsf kbflwsf/Lx? eGbf lzIfsx?sf] /fhgLlts :t/, cfly{s :t/, z}lIfs :t/ / ;fdflhs :t/ dfyL 5 . To;sf/0f Joj:yfkg ;ldltn] lzIfssf la?4 …r'Ú klg jf]Ng ;Sb}g . k|wfgfWofksn] …b:tvt u/Ú eg]kl5 vfnL r]sdf ;d]t b:tvt ug]{ Joj:yfkg ;ldltn] pgLx?nfO{ sf/jfxL ug{ ;Sb}g . To;}n] lhNnf lzIff sfof{no b¥xf] x'g' k5{ .
s'/f /x\of] s[lifsf], 8f]6L lhNnfdf $!( d]li6«s 6g vfBfGg cefj 5 . %) ufla;dWo] @^ ufla; vfBsf] b[li6n] ck'u ePsf ufla;x? dflgG5g . s[lif pTkfbgdf a[l4 ug'{ kg]{ ;/sf/L gLlt 5 t/ s[ifsx?nfO{ lap ljhgsf] gfddf Ps kf]sf sfqmfsf] lap lbO{G5, cfjZos lap, s[lif ;fdu|L, dn vfbsf] Joj:yf ug{] :ki6 gLlt /fHon] gNofO{ lhNnf s[lif lasf; sfof{non] dfq} s]xL klg ug{ ;Sb}g . ufla;sf] !% nfv jh]6jf6 jGg] ef}lts of]hgfx?sf] cg'udgsf nflu ufla;n] Pshgf k|flalws kfNg x'g] t/ s/Lj *) k|lt;tn] ub}{ cfPsf] s[lif k]zfsf nflu ufla;n] Ps hgf s[lif k|flalws kfNg gx'g] eGg] gLlt /fHosf] 5 eg] :yfgLo ;+oGqx?n] s] g} kf] ug{ ;S5g / Û %) ufla; x]g{sf nflu hDdf ^ hgf s[lif k|flalwsx? /x]sf 5g, Tof] klg b/jGbLdf dfq} . kbk'lt{ gePsf sf/0f lt b/jGbLx? klg l/Qm /x]sf 5g . o;sf] cy{ s] xf] eg] gLltut ?kdf        /fHon] clxn];Dd klg s[lif k]zfnfO{ a}1flgs / k|flalws k]zf jgfpg vf]h]sf] 5}g . of] k]zfnfO{ k/Dk/ft k]zfs} ?kdf j'em]sf] dx;'; ePsf] 5 .
csf]{ laifo l;+rfO{sf] klg /x]sf] 5 . ;]tL gbL ;nn jlu/x]sf] 5, lsgf/df /x]sf kmfF6sf kmfF6x? jfFem} 5g . gbLsf] kfgL tfg]/ lt kmfF6x?df l;+rfO{ ug]{ Joj:yf ug{ t /fHos} gLlt x'g' knf{ lg Û tnsf] kfgL dfyL tfGg] klg gLlt 5}g, cfsf;] kfgL ;+sng ug]{ klg gLlt 5}g, clg s[lif pTkfbgdf a[l4 ePg eg]/ lanfk ug'{ jfx]ssf] csf]{ lasNk klg 5}g . lo / o:tf y'k|} laifox? 5g, h;n] ubf{ lzIff, :jf:Yo / vfB clwsf/sf] hgtfn] pRrtd pkef]u ug{ ;ls/x]sf 5}gg\ .

afn arfp ;Ktfx ;DkGg
afn :jf:Yo clxNo} cleofg cGt/ut ljZjJofkL afn arfp ;Ktfx @)!$ 8f]6Ldf klg ;DkGg ePsf] 5 .
afnaflnsfx?sf] czn :jf:Yo ;'?jft ug]{ s'/fsf] ;'lglZrttf u/fpg] p2]Zosf ;fy jN8{ lehg OG6/g]Zgn g]kfn, ;dfh ;]jf, 8f]6L / g]kfn /]8qm; ;f];fO{6L, s}nfnLsf] ;+o'Qm ;fe]mbf/Ldf ;+rflnt jfn :jf:Yo clxNo} cleofg cGt/ut ;f] ;Ktfx dgfO{Psf] xf] . a}zfv !* b]lv @% ;Dd dgfO{Psf] ;f] sfo{qmddf æafnaflnsfx?nfO{ % jif{sf] pd]/ k"/f ug{ ;xof]u ug{ d klg tof/ 5'Æ eGg] gf/fdf s}nfnL lhNnfsf *@ xhf/ ^ ;o &^ dflg;x? / 8f]6L lhNnfsf #$ xhf/ cf7 ;o &^ dflg;x? u/L b'O{ lhNnfdf Ps nfu !& xhf/ kfFr ;o %@ dflg;x?n] ljZjJofkL afn arfp ;Ktfx @)!$ sf] ;d{ygsf nfuL k|lta4tf hgfPsf 5g\ .
o; ;KtfxnfO{ eJotfsf ;fy ;DkGg ug{sf] nfuL laBfnosf laBfyL{ / lzIfs, ;/sf/L lgsfo, u}/ ;/sf/L ;+3;+:yf, ;'/IffsdL{, laleGg ;fd'bflos ;d"x, :yfgLo ;d'bfo, wfld{s cu'jfx? cflbsf] pNn]Vo ;xefuLtf /x]sf] ;dfh ;]jf 8f]6Lsf cWoIf gljg >]i7n] hfgsf/L lbP .
k|ltj4tf u/fpg] qmddf laleGg ;/sf/L tyf u}/ ;/sf/L lgsfox?n] cfof]hgf u/]sf] ;fj{hlgs sfo{qmdx?df ;xeflux?nfO{ ;d]t xft p7fP/ k|ltj4tf ug{ nufPsf] ;+:yfsf ;+of]hs /fdrGb| hf]zLn] jtfP .

aNn eof] g]t[Tj kl/j{tg
laDa ;fKtflxssf] jif{ !) c+s $% df o:tf] 5 8f]6Ldf u};;leqsf] ;'zf;g, Pp6} JolQm bzsf}+ b]lv ;+:yf k|d'v lzif{ssf] ;dfrf/sf] k|efj aNn b]vf k/]sf] 5, ;fd'bflos ljsf; s]Gb| -l;l8l;_ sf] !( cf} ;fwf/0f ;efn] u/]sf] @! jlif{o g]t[Tj kl/jt{g ;+u} .
ut zlgjf/ ;fd'bflos ljsf; s]Gb|n] cfkm\gf] !( cf} ;fwf/0f ;ef ;DkGg u/\of] pRrfsf]6df, @)$( ;fndf :yfkgf ePsf] ;+:yfsf] :yfkgfsfn b]vL g} lg/Gt/ ?kdf @! jif{ ;Dd g]t[Tj ub}{ cfO{ /x]sf lgjt{dfg cWoIf xl/k|;fb kGtnfO{ ljbfO{ ub}{ x]d/fh hf]zLnfO{ cWoIf kbdf lglj{/f]w lgjf{lrt u/fpb} clwa]zg ;DkGg ePsf] xf] .
cWoIf kbsf] dfq 6'+uf] nfu]nfO{ ljwfg ;Ddt sfo{;ldltsf] k'0f{ a}7sn] cGo kbflwsf/Lx?sf] rog ug]{ u/L ( ;b:oLo sfo{;ldlt lglj{/f]w lgjf{lrt u/]sf] xf] . laDa ;fKtflxsn] cfkm\gf] ;dfrf/ k|sfzg ;Fu} ljleGg c/f]k v]k]sf] eP klg ;+:yfn] @! jif{kl5 g]t[Tj kl/jt{g ug'{ /fd|f] kIf xf] .
kmfu'g ^ ut] k|sflzt laDadf laDan] 8f]6Ldf k|d'v dflgPsf !) u}/;/sf/L ;+:yfx?sf] cWoog u/]sf] lyof] h;dWo] b'O{ cf]6f u};;df @! jif{ ;Dd Ps} JolQmn] g]t[Tj u/]sf] kfO{Psf] lyof] To; dWo] Ps ;+:yfsf] t g]t[Tj kl/jt{g ePsf] 5 eg] csf]{ @)$( ;fnd} :yfkgf ePsf] ;+:yf u|fld0f ljsf; ;]jf s]Gb|sf] g]t[Tj slxn] kl/jt{g x'G5 Tof] eg] x]g{ jfsL 5 . xfd|f] cWoog cg';f/ kfFr jif{sf] nfdf] ;do ;Dd ;+:yfsf] g]t[Tj ul//x]sfx? dWo ^ ;+:yfx? /x]sf lyP .
zlgjf/sf] ;fwf/0f ;efn] lglj{/f]w lgjf{lrt ePsf ;b:ox? dWodf k'ik/fh kGt, ;'lgn 3lt{, nId0f s7fot, dfwa kGt, s[i0f lj=s=, lqnf]s kGt, lgd{nf /f]:of/f / /ldtf tfd|fsf/ /x]sf] ;+:yfn] hfgsf/L u/fPsf] 5 . xfn pQm ;+:yfn] 8f]6L lhNnfdf klZrd lzIff kl/of]hgf, u'0f:t/Lo k|ylds lzIff g]kfn kl/of]hgf, Pgl;Pn 5fqj[l4 kl/of]hgf ;+rfng ub}{ cfO{ /x]sf] 5 eg] ;+:yfn] ;+rfng ul//x]sf kl/of]hgf x?sf] s'n nfut ltg s/f]8 k'Ug] ;+:yfut ;|f]tsf] bfjL /x]sf] 5 .
;fwf/0f;ef xl/k|;fb kGtsf] ;efkltTj / lgldQ :yflgo ljsf; clwsf/L r"8fd0fL hf]zLsf] k|d'v cfltYodf ;DkGg ePsf] lyof] eg] pkfWoIf lul//fh cj:yLn] ;xefuLx?nfO{ :jfut u/]sf lyP .

5f]6s/L ;dfrf/
r'gfjsf] ldlt ;¥of]
l;nu9L vfg]kfgL tyf ;/;kmfO{ pkef]Qmf ;ldltsf] ;fwf/0f ;efsf] ldlt ;Fu} r'gfasf] ldlt klg ;f/LPsf]    5 .
cfO{taf/ lbkfno l;nu9L gu/kflnsfsf] ;efsIfdf jf]nfO{Psf] ;fwf/0f ;ef bf];|f] k6s u0fk'/s ;+Vof gk'u] kl5 :yfug ub}{ cfufdL h]i7 @$ ut] ;Ddsf nfuL ;fwf/0f ;ef ;f/LPsf] pkef]Qmf ;ldltsf sfof{no k|d'v /fd wfdLn] hfgsf/L u/fPsf 5g\ . cfly{s ?kdf 7'nf] 3f]6nf ePsf] pkef]Qmfx?n] ;ldltnfO{ cf/f]k nUg yfn] kl5 ;fwf/0f ;efsf] ldlt 3f]if0ff ul/Psf] eP klg klxnf] / bf];|f] k6s ul/ b'O{ k6s u0fk'/s ;+Vof gk'Ubf ljwfg ;Ddt ;fwf/0f ;efsf] s'g} klg sfo{qmd c3f9L ga9]sf] xf] .
;fwf/0f ;efsf nfuL ljwfg ;+;f]wg, cfly{s sf/f]jf/, jSof}tf afsL /sd, sfo{;ldltsf] lgjf{rg, l;nu9Ldf vfg]kfgLsf] Joj:yfkg h:tf dxTjk'0f{ k|:tfax?dfyL 5nkmn ul/g] sfo{qmd /x]sf] lyof] .
l;nu9L vfg]kfgL tyf ;/;kmfO{ pkef]Qmf ;ldltn] kfgL pkef]u ug]{ u|fxsx?af6 !* nfv ?k}ofF a/fa/ aSof}tf /sd p7fpg afsL /x]sf] 5 . pQm /sd ;Fu} ;fwf/0f ;efsf] ldlt eGbf rf/ dlxgf c3f9L /flhgfdf lbPsf cWoIf ad v8\sf] ljifo klg rrf{df /xb} cfPsf] 5 . cfufdL h]i7df jf]nfO{Psf] t];|f] k6ssf] ;fwf/0f ;efn] ;fy{stf kfpg] gkfpg] eGg] ljifo eg] x]g{ afFsL g} 5 .

v]n tyf ko{6g ;dfrf/
;+ud / tf]nb]jLnfO{ :j0f{
s]Gb|Lo alx/f pRr dfljsf ;+ud kflv\/g / wf}nflu/L alx/f pRr dfljsL tf]nb]jL ua'{hfn] !( cf}+ /fli6«o ljBfno:t/Lo ljz]if v]ns'b k|ltof]lutfdf ;f]daf/ :j0f{ xfl;n u/]sf 5g\ .
alx/f If]qtkm{ ! ;o ld6/ bf}8sf] 5fqdf ;+ud / 5fqfdf tf]nb]jL klxnf] ePsf x'g\ .
5fqdf alx/f afn pRr dfljsf b]j]Gb| ;fif bf];|f] / dgsfdgf alx/f ljBfnosf ;'/h v8\sf t];|f] eP . 5fqfdf alx/f afnsL ;~h' /fgfn] /ht lhltg\ eg] k'ikf vqLn] sf+:o xft kfl/g\ ;+udn] z6k'6df klg zLif{:yfg sAhf u/] . k"jf{~rn alx/f ljBfnosf k]z rf}w/L bf;|f] / s]Gb|Losf cfo'if zfSo t];|f] ag] .
5fqfdf s]Gb|LosL nIdL dxh{g klxnf], dgsfdgfsL /Ltf 9sfn bf];|f]  / s]Gb|LosL ;Ltf cf]nL t];|f] ag] . 5fq ! ;o ld6/ lx\jnlro/df vu]Gb| gjhLjgsf /f]lxt s'df/ >]i7 klxnf], vu]Gb|sf lbg]z vqL bf];|f] tyf nId0f c:nfdL du/ t];|f] eP .
5fqfdf vu]Gb|sL ;fg'sfG5L tfdfªn] :j0f{ dgsfdgfsL ljdnf u'?ªn] /ht tyf dgsfdgfs} ;/:jtL b]jsf]6fn] sf+:o lht] . k|ltof]lutfdf ljleGg #* k|lt:kwf{df # ;o ^ k|lt:kwL{ ;xefuL 5g\ .
kl5Nnf] ;do v]ns'bsf sfo{qmddf hf]8lbg' kg]{ cfof]hsx?n] hfgsf/L lbPsf 5g . ;do ;dodf v]ns'bsf sfo{qmdsf] cfof]hgf u/LPdf v]nfl8x?sf] Ifdtfsf] lasf; x'g ;Sg] v]nf8Lx?n] atfP . v]nfl8sf] Ifdtf clea[4L ug'{ kg]{ b]vLPsf] 5 . 

rnlrq÷dgf]/~hg
rrf{df /fh]zsf] nuglag} ljx]

@)&! h]i7 dlxgfsf] !$ ut]df ljjfx dfq xfO{g z'esfo{ ug]{ s'g} nug g} 5}g t/ %) jif{ k'/f u/]sf g]kfnL rnlrqsf gfos /fh]z xdfnn] eg] h]7 !$ ut] g} cfkm\gL w/fgL k|]dLsf dw' e6\6/fO{;+u lax] ug]{ atfP klg km]/L pgsf] ljjfxn] rrf{ kfpg yfn]sf] xf] .
lxGb" k/Dk/fcg';f/ ;fdfGotof M j}zfv, h]7, c;f/, d+l;/, df3 / kmfu'g dlxgfdf lax]sf] nug h'5{ . of] jif{{ h]7df klg lax]sf !^ j6f nug 5g\ . oLdWo] gfos /fh]z xdfnn] eg] nug gePsf] h]7 !$ sf] lbg cfkm\gf] ax'k|tLlIft lax]sf] ltly /f]h]sf 5g\ . 
wd{zf:qsf hfgsf/x?sf cg';f/ h]7 !$ ut] s'g} nug gePsf] dfq geO{ cfFzL;d]t k/]sfn] s'g} z'esfo{ x'Fb}g .
6"fen Ph]G;Lsf ;~rfns;d]t /x]sf lxGb" sd{sf08sf hfgsf/ e/t zdf{sf cg';f/ of] jif{{ h]7 !$ ut] lax]sf] nug 5}g . Æ/fh]z xdfn d]/f klg dg kg]{ gfos x'g\, pgsf] lax] nug g} gePsf] lbg, Tof] klg cf}FzLdf ug{ nfu]sf] b]v]/ crDd nfu]sf] 5,Æ zdf{n] eg], Ælax] hLjgsf] z'esfo{ xf], af/, ltly, d'x't{, 38Lknf gx]/L nug h'b}{g, cf}FzLsf] lbg t s;/L ug'{ <Æ
cl3Nnf] ;f]daf/ km];a'sdf k|]ldsf dw'sf] kmf]6f] /fv]kl5 xdfnsf] lax]sf] xNnLvNnL ;'? ePsf] xf] .   xdfnn] l;g]If]qdf sfd u/]sf] @# jif{{kl5 %) jif{{sf] pd]/df cfwf pd]/sL k|]ldsf;Fu lax] ug{ nfu]sf x'g\ . ;|f]]tsf cg';f/ lax]sf nflu af]nfpg] kfx'gfx?sf] ln:6 tof/ eO;s]sf] 5 . h]7 dlxgfdf !, #, %, !), !!, !^, @!, @@, @#, @$, @^, @&, @*, @(, #) / #! ut] !^ lbg lax]sf] ;fOt 5 .

;gd s7fot / gflosf ;'aL{gf sfsL{ k|]ddf
df]8n ;gd s7fot / gj gflosf ;'aL{gf sfsL{ k|]ddf k/]sf 5g\ . pgLx? k|]ddf k/]sf] va/ d+unaf/ /fhwfgLsf] lqe'jg kfs{df ;gd / ;'aL{gfn] lbp;} u/]sf] /f]dfG;af6 v'n]sf] xf] .
d]8Lsn ;fOG;sf lab\ofyL{ ;gd / ;'aL{gf b'a} rnlrqdf 8]Ao' ug]{ tof/Ldf /x]sf] k|]dLn hf]8L ;d]t ePsfn] pgLx?nfO{ lrGg]n] cfFvf t/L t/L x]/L/x]sf lyP .
t/ s;}nfO k|jfx g} gu/L ;gdn] ;'aL{gfnfO la:tf/} kS8]/ DjfO s] vfg yfn]sf lyP, lgb]{zs ch'{g clwsf/Ln] s6 eg]kl5 ;'aL{gf cln nhfP;"u} ;gdn] klg cfkm"nfO{ ;Dxfn] .
of] ;a} b[Zo lqe'jg kfs{df 5fofªsg ePsf] e'6fgL ufos k|z' ldZ/sf] < d]/f] dgsf] a;Gtdf ltD/} dfof km'nf];\  <  af]nsf] uLtsf] xf] .
ufos ldZ/ cfÎgf] uLtsf] le8Lof] 5fofªsgsf nfuL s]xL lbg b]lv kl/jf/ ;lxt sf7df8f}Fdf 5g\ .  uLtdf ufos ldZ/nfO{ uflosf c~h' kGtn] ;fy lbPsL l5g\ .
e'6fgL ;/sf/sf hfuL/] o'jf ufos ldZ/nfO{ ;fg} b]lv g]kfnL uLt ufpg] x'6x'6Lsf sf/0F cfhsf] of] cj:yfdf cfOk'u]sf] atfp5g\ .
Ps ;o eGbf a9L Do'lhs lel8of]df df]8nLª u/L;s]sf ;gdn] ufogdf vf/LPsf ufos ldZ/ / uflosf kGtn] u/]sf] d]x]gtsf sf/0F / lgb]{zs sfsL{sf] nufasf sf/0F uLt rNg]df cfkm" laZj:t ePsf] atfP .
ga gflosf ;'aL{gfsf nfuL klg of] uLt sf]z] 9'ªuf x'g] pgsf] 7x/ 5 .
km/s t/Lsfn] k|]dsf] k|;ªunfO le8Lof]df k|:t't ug]{ lgb]{zs clwsf/Lsf] z}nL / k'j{sf rlrt{ ;ªuLtsf/ ;f]d  ofDkm'sf] ;+uLtn] klg cy{ /fVg] ;'aL{gfsf] ts{ 5 .
otf uflosf kGtn] ;gd / ;'aL{gfsf] /Lnsf] k|]dn] rrf{ kfpg]df cfkm" laZj:t ePsf] 7f]s'jf u/Lg\ . df]8n ;gd / ;'aL{gfsf] l/nsf] /f]dfG;nfO s}b ug]{ sfd 5fofªsf/ z'zLn afgLofn] u/]sf x'g\ .

la1fkg÷;Gb];
g]kfn ;/sf/
/fli6«o of]hgf cfof]usf] ;lrjfno
s]Gb|Lo tYof+s ljefu
zfvf tYof+s sfof{no, 8f]6L
kmf]g g+= )($–$$)!%#
l;njGbL b/efpkq cfJxfgsf] ;"rgf
;"rgf g+= M 1/070/01
7]Ssf g+=M 1/070/071                       
k|yd k6s ;"rgf k|sflzt ldlt M– @)&!.)!.@@ 
o; zfvf tYof+s sfof{no 8f]6Lsf] ejg dd{t ug]{ sfo{ sfo{qmd cGt/ut Eof6 / slG6Gh]G;L afx]s ?= *,##,@$$.*^ nfut cg'dfg ePsf] Maintenance of Statistics Office and Boundary wall  cfbL sfo{x? l;njGbL b/efpkqsf] dfWodaf6 u/fpg' kg{] ePsfn] O{hfhtkq k|fKt O{R5's g]kfnL lgdf{0f Joj;foLx?af6 lgDg zt{x?sf] clwgdf /xL l;njGbL b/efpkq k]z ug{ x'g of] ;"rgf k|sflzt ul/Psf] 5 .
!= l;njGbL b/efpkq kmf/fd @)&!÷)@÷)% ut] lbgsf] %M)) ah];Dd ?=#)). gub j'emfO{ gubL /l;b ;lxt -lkmtf{ gx'g] u/L_ jf a}+s sf]8 g+= !!))@!#), /fli6«o jl0fHo a}+s, lbkfon zfvfdf /x]sf] sfof{no sf]8 g+= ^*–#(!–)! sf] /fhZj vftf g+= s– !–!–))@, /fhZj lzif{s g+= !$@@& df /sd hDdf u/]sf] a}s ef}r/ ;lxt cWofjlws gljs/0f ePsf] Ohfhtkq, d'=c=s/ btf{ k|df0fkq, ut cf=j= sf] s/r'Stf k|df0f kqsf] k|dfl0ft k|ltlnkLx? lgj]bg ;fy ;+nUg /flv o; zfvf tYof+s sfof{no / sf]=n]=lg=sf= l;nu9L 8f]6Laf6 v/Lb ug{ ;lsg] 5 .
@= l;njGbL b/efp kq;fy hdfgt -lj8jf]08_ jfkt /fli6«o jl0fHo a}+s, 8f]6L zfvfdf /x]sf] sf]=n]=lg=sf 8f]6Lsf] w/f}6L vftf g+= v @)# df ?= @*,))). hDdf u/]sf] ;Ssn a}+s ef}r/ jf sDtLdf pNn]lvt /sd a/fa/sf] o; sfof{nosf] gfddf g]kfn ;/sf/af6 dfGotf k|fKt afl0fHo a}+sx?af6 hf/L ePsf] slDtdf l;njGbL b/efpkq vf]lng] ldltn] &% lbgsf] Dofb /x]sf]] a}+s hdfgt -lj8jf]08_ k]z ug'{ kg{] 5 .  
#= l;njGbL b/efpkq @)&!÷)@÷)^ ut] lbgsf] !@M)) ah] leq o; sfof{nodf btf{ u/L ;Sg' kg{] 5 . ;f]xL lbg lbgsf] @ M)) ah] zfvf tYof+s sfof{no 8f]6Ldf sfof{no k|ltlglw / l;njGbL b/efpkq bftfx?sf] /f]xj/df l;njGbL b/efpkqx? vf]lng] 5g\ . l;njGbL b/efpkq bftfx? pkl:yt gePklg l;njGbL b/efpkq vf]Ng jfwf kg{] 5}g . 
$= ;+o'Qm pkqmdsf] -joint venture_ dfWodjf6 klg b/efpkqdf efu lng ;lsg] 5 . ;+o'Qm pkqmddf efulng] lx:;]bf/ ;b:osf] ;+Vof # -ltg_ eGbf a9L :jLsfo{ x'g] 5}g . ;+o'Qm pkqmddf efu lnPsf lx:;]bf/n] sfd lnO{;s]kl5 c?nfO{ clVtof/L lbO{ sfd 5f]8\g kfOg] 5}g . ;+o'Qm pkqmddf efu lng] lgdf{0f Joj;foLn] ;+o'Qm pkqmdsf] ;Ssn ;Demf}tfkq clgjfo{ ?kdf l;njGbL b/efpkq ;fy k]]z ug{' kg{]5 . 
%= l;njGbL b/efpkq ;fy k]z u/]sf] k|ltlnkL sfuhftx? cfjZos k/] ;Ssn ;d]t dfu u/L hfFlrg] 5 / gSsnL sfuhftx? k]z u/]sf] kfO{Pdf lgh l;njGbL b/efpkqbftfsf] b/efp kq /2 u/L sfnf] ;"lrdf ;dfj]z ug{ ;DjlGwt lgsfodf l;kmfl/; ug{ ;lsg]5 . cGo s'/fx? ;fj{hlgs vl/b P]g @)^# / ;fj{hlgs vl/b lgodfjnL @)^$ tyf k|rlnt sfg"g adf]lhd   x'g]5 . 
^= l;naGbL b/efpkq ;DjGwL s'g} s'/f k|i6 x'g rfx]df jf a'em\g k/]df sfof{no ;doleq o; sfof{nodf ;Dks{ /fVg ;lsg] 5 . o; ;"rgfdf s'g} ;+zf]wg jf x]/km]/ ug'{ k/]df o;  sfof{nosf] ;"rgf kf6Ldf 6fF; ul/g]5 .
&= s'g} klg sf/0f hgfO jf ghgfO{ ;Dk"0f{ jf cf+lzs ?kdf b/efpkq :jLs[t ug]{ jf gug]{ ;Dk"0f{ clwsf/ o; sfof{nodf lglxt /xg]5 .
*= l;njGbL b/efp kq zt{ /xLt, s]/d]6 gePsf] sfof{non] pknJw u/fPsf] 8s'd]06df s'g} yk36 jf b|i6Jo gn]lvPsf] x'g' kg{]5 . ;doleq k|fKt gePsf], l/t gk'u]sf] / ;"rgfsf] zt{ ljkl/t ePsf] l;njGbL b/efp kq dfly s'g} sf/jfxL x'g] 5}g . l;njGbL b/efp kq vl/b ug{] jf btf{ ug{] clGtd lbg ;fj{hlgs labf k/]df ;f]sf] nuQ} sfof{no v'n]sf] lbg dflgg] 5 . l;njGbL   b/efp kq ebf{ b//]6 :ki6 ?kdf eg'{   kg{]5 . cIf/ / c+s km/s k/]df cIf/nfO{ dfGotf lbO{g]5 . Ps JolQm jf kmd{sf] gfddf vl/b ePsf] l;njGbL b/efp kq csf]{ JolQm jf kmd{sf] gfdaf6 bflvnf ug{ kfO{g] 5}g . 
sfof{no k|d'v
dfnkf]t sfof{no 8f]6Lsf] #% lbg] xsbfjL ;DjlGw ;"rgf

ldlt M@)&!÷!÷@*
        lhNnf 8f]6L d'8e/f uf=la=;= j8f g+= $ a:g] /uL sf] gftLb]lj dx/fsf] 5f]/f axfb'/ dx/fsf] ldlt @)%)÷)$÷)@ df cfˆg} sfnutLn] d[To' ePsf] / lghsf] Psdfq kTgL nlIdb]jL dx/f ldlt @)%! ;fndf8f]6L n8fu8f uf=lj=;=df bf]>f] ljjfx ul/ kf]O{n uO{;s]sL / lghx?sf]  xsbf/ ;Gtfg 5f]/f 5f]/L sf]xL s]xL gePsf]n] d[ts jxfb'/ dx/fsf] gfddf btf{ >]itf ePsf] lhNnf 8f]6L d'8e/f  uf=la=;= j8f g+= # sf] ls=g+= $(# j8f g+= $ sf] ls=g+=%),*%,!#@,@%&, #$^,$&^,$(*,%)! / %%& sf] 3/ hUufx?sf] ;a}eGbf ghLs sf] xsbf/ P]=d'8e/f uf=lj=;= j8f g+=$ a:g] wd]{ dx/fsf] a'xf/L emu8L dx/fsf] klTg sdnf b]lj dx/f dfq ePsf]n] d[ts jxfb'/ dx/fsf] gfpFsf] dfyL pNn]lvt ls=g+= sf k'/} 3/ hUufx? d]/f gfpFdf Psnf}6L ck'tfnL gfd;f/L u/Lkfp egL ;DjlGwt uf=la=;=sf] l;kmfl/; d[tssf] gfdsf] h=w=k|=k'hf{, dfnkf]t j'emfPsf] /l;b, d[To' btf{ k|df0f kq, gftfk|dfl0ft, g]kfnL gful/stfsf] k|df0f kq, uf=la=;= sfof{no d'8e/fsf] r=g+=@)( ldltM-@)&!÷)!÷@^ sf] kmf]6f] ;d]t 6f;F u/]sf] ls6fgL l;kmfl/; kq cfbL k|df0fx? ;fy} /fvL lh=8f]6L d'8e/f uf=la=;= j8f g+= $ a:g]sdnf b]lj dx/fn] ldltM-@)&!÷)!÷@^ df o; sfof{nodf lgj]bg lbg'ePsf]n] pQm hUuf ;DjGwdf s'g} s;}sf] xsbfjL k'Ug] eP of] ;"rgf k|sflzt ePsf] ldltn] af6fsf Dofb afx]s #% lbg leq cfkm";Fu ePsf ;Ssn k|df0fx? ;fy sfof{nodf ph'/ bfjL ug{ cfpg' xf]nf cGoyf Dofb leq s'g} s;}sf] ph'/L bfjL gk/] lgodfg';f/ e} hfg] Joxf]/f o;} ;"rgf 4f/f hfgsf/L u/fO{G5 .

df]km;n kqsf/Ltf
kqsf/ ePkl5 ;d:ofx? w]/} 5g\ .
z]/ axfb'/ P]/
>d>[hgf g]kfnL b}lgssf] ;x;Dkfbs
Ö tkfO+{sf] k'/f kl/ro kfpF g <
Þ d]/f] gfd z]/ axfb'/ P]/ xf] . d o; >d>[hgf g]kfnL b}lgssf] ;x-;Dkfbs xf] . ljut nfdf] ;dob]lv o; b}gLsdf sfo{/t 5' .
Ö tkfO{n] lsg kqsfl/tf k]zf /f]Hg' eof] <
Þ kqsfl/tf k]zf /f]Hg'df s'g} sf/0f 5}g\ . ;j{ k|yd t d Ps cfd gful/s x'F cfd gful/ssf] lx;fan] dflg;nfO{ ufF;, af;, skf; clt cfjZos x'G5 ToxL eP/ dflg;n] Ps k]zf c+ufNg'g} h?/L x'G5 . d}n] kqsfl/tf k]zf /f]h]sf] lsgeg] d]/f] ;fg} b]lvsf] ;kgf lyof] .
Ö slt ;do eof] o; k]zfdf nfu]sf] <
Þ olx # jif{ eGbf dfly g} eof] xf]nf of] k]zfdf nfu]sf] .
Ö s:tf] vfnsf] kqsfl/tf ug{ ?rfpg' x'G5 <
Þ xfd|f] b]z g]kfn Psbd} zfGtsf] k|tLs lyof] cfh t/, ef/teGbf j9L e|i6frf/ xfd|f] b]zdf eO{/x]sf] 5 . To;}n] e|i6frf/ ug]{ / u/fpg] b'a}nfO{ sfg"gL bfo/fdf Nofpg] kqsfl/tf ug{ w]/} O{R5's xf] . ;dflhs kqsfl/tf / o'å kqsfl/tf klg ug{ ?rfpF5' .
Ö Ps kqsf/ eP/ cfO{kg]{ ;d:ofx? s] s] b]Vg' ePsf] 5 <
Þ kqsf/ ePkl5 ;d:ofx? w]/} 5g\ . ;j{k|yd t /fHon] ;'/Iff lbPsf] 5}g\ s;}sf] g/fd|f] af/]df n]Vof] t dfg]{ wDsL cfpg], 8/ qmf;sf] jftfj/0f ;[hgf x'g], ;dodf vfg j:g klg gldNg] h:tf ;d:ofx? 5g\ . /fHon] kqsfl/tfdf nufgL sd ug'{, clg kl/>d cg';f/sf] kfl/>dLs gkfpg' kgL kqsf/sf] ;a}eGbf 7'nf] ;d:ofx? x'g\ .
Ö s}nfnLdf a;]/ kqsf/Ltf ub}{  cfpg' ePsf] 5 s:tf ;d:of ef]Ug' eof] <
Þ clxn] ;Dd t To:tf] ;d:of s]xL 5}g\ . x]b}{ hfpF kl5 s] x'G5 .
Ö tkfO{ s}nfnL af6  k|sfzg x'g] >d ;[hgf b}lgs sfd ub}{ x'g'xG5 s:tf] dx;'z ug'{ ePsf] 5  <
Þ dg ;Gt'i6 eP dflg; klg ;Gt'i6 x'G5 . dnfO{ ;Gt'i6 g} dx;'z ePsf] 5 .
Ö df]km;n kqsfl/tfsf ;d:of ;dfwfgsf nflu g]kfn ;/sf/n] s:tf lsl;dsf sfo{qmdx? Nofpg' knf{ <
Þ df]km;n kqsfl/tfsf ;d:of ;dfwfgsf nflu g]kfn ;/sf/n] ;j{k|yd t ;'/Iff lbg'g} h?/L 5 . To;kl5 kqsf/sf] kl/>d cg';f/ kfl/>dLs lbg'k5{ . clg cGo gofF sfo{qmdx? k6s k6s Nofpg' h?/L klg b]lvG5 . kqsf/sf ;d:of ;'Gg] / Tof] ;d:ofnfO{ ;dfwfg ug]{ tl/sf ;/sf/n] Nofpg h?/L 5 .
Ö df]km;ndf sfo{/t kqsf/x?sf ;d:of ;dfwfgsf nflu g]kfn kqsf/ dxf;+3sf] e'ldsf s:tf] kfpg' ePsf] 5  <
Þ clxn] kqsf/ dxf;+3n] TotL ;f¥xf] sfd gu/]sf] rfFxL d}n] kfPsf] 5}g\ eGg'sf] cy{ kqsf/ dxf;+3sf] e'dLsf ;Gtf]ifhgs 5}g\ .
Ö df]km;nsf ;~rf/dfWod / ;~rf/sdL{x?sf] xs lxtsf nflu kqsf/x?sf a}rfl/s ;+u7gx?sf] e'ldsf s:tf] kfpg' ePsf] 5 <
Þ d clxn] s'g} ;+u7gdf gePsf]n] xf]nf d}n] gkfPsf] dxz'; u/]sf] .
Ö tkfOsf] ljrf/df kqsfl/tf s] xf] <
Þ kqsf/ b]zsf] rf}yf] c+u xf] . kqsf/ :jR5, :jtGq dflg; xf] . ljut s]xL lbg b]lv s]xL kqsf/sf lqmofsnfkn] ubf{ kqsf/ klg clxn] :jR5 5}g\ . kqsf/n] klg /fhgLlts af6f] c+ufNg yfn]kl5 kqsf/ klg clxn] c:jR5 aGb} uPsf] 5 .
Ö clxn] kqsfl/tf If]q jb\gfldt x'Fb}5, kqsfl/tf If]qdf nfu]s}x?n] lbpF;} hfF8 vfP/ xNnf ug]{, cfkm'nfO{ 5'§} b'lgFofsf] dfG5] 7fGg], ;dfrf/nfO{ lnP/ df]ndf]nfO{ ug]{ h:tf k|a[lQx? klg b]lvPsf 5g eGg] cf/f]k 5 nfUg] u/]sf] 5, tkfO{nfO{ s] nfU5 <
Þ xf] of] s'/f ;xL xf] . s]xL kqsf/ 5g\ To:tf . kqsf/x?n] hfF8 /S;L vfg'x'Gg eGg] rfFxL xf]O{g\ vfg'k5{ vfPklg l;ldt vfg'k5{ / cfk\mgf] O{Hhtdf bfu gnfUg] ul/ vfg'k5{ . cfk'mnfO{ 5'§} b'lgofFsf] 7fGg'klg Pp6f kqsf/sf] g/fd|f] s'/f xf] kqsf/df b]lvPsf oL v/fa s'/fdf ;'wf/ Nofpg kqsf/ dxf;+3n] e'dLsf v]Ng h?/L 5 .
Ö tkfO{ slQsf] nfUg' ef 5 o:tf s'/fx?df <
Þ d o:tf s'/fdf t 5}g eGg rfFxL ldNb}g\ . hfF8 d klg vfG5' t/, o;/L xf]xNnf ug]{ afgL rfFxL 5}g\ hfF8afx]s c? s'/fdf rfFxL d 5}g eG5' .
Ö df]km;n kqsfl/tf If]qdf ;'wf/sf nflu tkfO{ g]kfn ;/sf/nfO{ s] ;'emfj lbg rfxfg'x'G5 <
Þ ;j{k|yd t kqsf/ :jodn] cfk\mgf xsclwsf/sf af/]df ;/sf/ ;fd' /fVg'k¥of] . kqsf/n] klg :jR5 x'g'k¥of] . g]kfn ;/sf/n] kqsf/nfO{ ;'/Iff / kfl/>d cg';f/ kfl/>dLs lbg ;Sg' k¥of] .
Ö 8f]6Ljf6 lgoldt ?kdf k|sfzg eO{/x]sf] laDa ;fKtflxsn] !) jif{ k'/f u/L !! cf}+ jif{df k|j]z u/]sf] 5, ;fKtflxsn] !)cf}F afifL{s pT;j dgfpFb} 5 s] ;'emfj lbg'x'G5 <
Þ ;j{k|yd t tkfO{nfO{ awfO{ 5 . ljDa ;fKtflxs /fd|f] klqsf xf] . ca of] klqsfn] b]zdf eO{/x]sf g/fd|f s'/fnfO{ p7fg ug{ ;sf];\, ;dfhdf eO{/x]sf ck/fwnfO{ Go"gLs/0f ug]{ sfo{ If]qdf klg of] nfuf];\ / lg8/, :jR5 / ;lx s'/fsf] p7fg o;n] ug{ ;sf];\ .
Ö cGTodf s]xL eGg dg nfu]sf] 5 <
Þ w]/} s'/f t dfly g} cfO{;Sof] . cGtdf kqsf/ hutdf ;'wf/ cfof];\ ;/sf/n] kqsf/sf] lk8f klg ;'lglbof];\ . kqsf/nfO{ :jR5tfsf] jftfj/0fdf ;dfrf/ ;Dk|]if0f ug]{ df}sf lbof];\ . kqsf/sf] ;'/Iff klg ;/sf/af6 g} xf];\ . wGojfb

afn ;+/If0f ;Gb]z
afn>d
u_ afn>lds;DaGwL gLltut Joj:yf M
>dsf nflu Go"gtd pd]/ lgwf{/0f;DaGwL cfOPncf] dxf;lGw g+= !#* n] !* jif{d'lgsf afnaflnsfnfO{ hf]lvdk"0f{ >ddf nufpg lgif]w u/]sf] 5 . t/ …cfly{s / z}lIfs ;'ljwf kof{Kt ljsl;t gePsf /fi6«x¿sf ;Gbe{df eg] olb kof{Kt lzIff, :jf:Yo, g}ltstfsf] b[li6af6 k"0f{ ;'/lIft ePdf !$ jif{b]lvg} afnaflnsfnfO{ sfddf nufpg ;lsg]Ú Joj:yf 5 .
          cGt/f{li6«o >d ;+u7g -cfOPncf]_ sf] lgs[i6 k|sf/sf] afn>d pGd"ng;DaGwL dxf;lGw g+= !*@ n]– afnaflnsfnfO{ hf]lvdo'Qm k|sf/sf afn>ddf nufpgaf6 /f]Sgsf nflu kxn ug]{ . hf]lvdo'Qm k|sf/sf afn>daf6 afnaflnsfsf] p4f/ u/L pgLx¿nfO{ ;dfhdf k'g:yf{lkt ug]{ sfo{sf nflu cfjZos tyf pko'Qm k|ToIf ;xof]u k|bfg ug]{ . hf]lvdo'Qm afn>daf6 d'Qm ul/Psf afnaflnsfnfO{ lgMz'Ns lzIff pknAw u/fpg / ;Dej eP;Dd pko'Qm Jofj;flos tflnd lbg kxn ug]{nufotsf Joj:yf u/]sf] 5 .
          afn>d -lgoldt / lgif]lwt ug]{_ P]g @)%^ n]– !$ jif{ gk'u]sf afnalfnsfnfO{ >ldssf ¿kdf sfddf nufpg' xF'b}g . t/ o;n] afnaflnsfn] 3/kl/jf/df ug]{ d2tnfO{ lgif]w u/]sf] ¿kdf a'‰g' x'Fb}g . bkmf ( n] sfddf nufpg] ;do tf]s]sf] 5 . o; cg';f/ M -!_ afnsnfO{ a]n'sf ^ ah]kl5 laxfg ^ ah];Ddsf] cjlwe/ sfddf nufpg' x'Fb}g . -@_ afnsnfO{ sfddf nufpFbf lbgdf ^ 306f / Ps ;Ktfxdf 5QL; 306feGbf a9L cltl/Qm kfl/>lds lbO{ jf glbO{ sfddf nufpg' x'Fb}g .    -#_ afnsnfO{ k|To]s lbg nuftf/ tLg 306f sfd u/]kl5 cfwf 306f cf/fd ug]{ ;do / k|To]s ;Ktfxdf Ps lbgsf] labf lbg' kg]{5 . -$_ pkbkmf -#_ adf]lhd lbOPsf] k|To]s lbgsf] cfwf 306fsf] cf/fd ug]{ ;do / k|To]s ;Ktfxsf] Ps lbgsf] labf sfd u/]sf] cjlw dflgg]5 . -%_ Ps} lbg Pp6f k|lti7fgdf sfd ul/;s]sf] afnsnfO{ ;f]xL lbg k'gM csf]{ k|lti7fgdf sfddf nufpg' x'Fb}g . s;}n] klg afnaflnsfnfO{ nnfO{kmsfO{, em'SofO{, 8/, qf;, k|nf]eg, bafadf kf/L jf cGo s'g} tl/sfn] lghsf] OR5flj?4 >ldssf] ¿kdf sfddf nufpg x'Fb}g . OR5fljk/Lt sfddf nufPdf ! jif{;Dd s}b jf %) xhf/;Dd hl/jfgf jf b'j} ;hfo x'g]5 . !^ jif{;Ddsf s'g} klg afnaflnsfnfO{ xn'sf vfnsf] sfddf dfq nufpg' kb{5 . s;}n] o:tf] hf]lvdk"0f{ sfddf afnaflnsf nufPdf ! jif{;Dd s}b jf krf; xhf/   hl/dfgf jf b'j} ;hfo x'g]5 .
          hf]lvdk"0f{ Joj;fo jf sfo{;~rfng ul//x]sf] jf ug]{ Joj:yfksn] tf]lsPadf]lhdsf] ljj/0f >d sfof{nodf lbg'     kg]{5 . ;f] glbPdf ! dlxgf s}b jf # xhf/;Dd hl/jfgf jf b'j} ;hfo x'g]5 . k|lti7fgdf afnaflnsfnfO{ >ldssf ¿kdf sfddf nufpg' cl3 >d sfof{no dfkm{t\ lrlsT;såf/f sfd ug{ ;Sg] of]Uotfsf] k|df0fkq lng'kg]{5 . k|lti7fgn] >ldssf ¿kdf sfd ug]{ s'g} klg afnaflnsfnfO{ lnË, j0f{, wd{, hfthfltsf cfwf/df s'g} e]befj gu/L ;dfg sfdsf nflu ;dfg kfl/>lds / ;'ljwf lbg'kg]{5 . o; ljkl/t s'g} sfd u/]df lghnfO{ @ dlxgf;Dd s}b jf % xhf/;Dd hl/jfgf jf b'j} ;hfo x'g]5 .
cfjZostf Û cfjZostf ÛÛ cfjZostf ÛÛÛ
;dfg kx'Fr ljsf; s]Gb| g]kfn -l;8 g]kfn_ 8f]6L / jN8{ lehg O{G6/g];gn g]kfn 8f]6L If]q ljsf; sfo{qmdsf] ;+o'Qm ;fem]bf/Ldf 8f]6L lhNnfsf & ufla;x?df ;~rfng e}/x]sf] afn ;+/If0f kl/of]hgfsf nflu tklzndf pNn]lvt sd{rf/L cfjZos ePsf]n] of]Uotf k'u]sf g]kfnL gful/sx?af6 ;"rgf k|sflzt ldltn] & lbg leq b/vf:t cfJxfg ul/G5 . :YffgLo af;LGbf, cg'ejL tyf dlxnfx?nfO{ laif]z k|fyldstf lbOg] 5 .
;"rgf k|sfl;t ldlt M @)&!÷)!÷#) ut],          lj1fkg g+= ))$÷)&)÷)&!, 
sfo{qmd cjlwM sfo{qmdsf] ;Demf}tf cg';f/         ;Dks{ ldlt M @)&!÷)@÷)* ut]
k/LIffsf] lsl;d M lnlvt / cGt/jftf{              
lgo'lQm lnP/ sfd ug'{kg]{ ldlt M !* h]7 @)&! -! h'g @)!$_  
kb M Affn ;+/If0f clws[t,  ;+Vof M ! hgf
sfo{ If]q M lkmN8 sfof{no sflnsf:yfgaf6 sfo{If]qsf & j6f uf=lj=;=
cfjZos of]Uotf tyf cg'ej
¨ dfGotf k|fKt lzIf0f ;+:yfaf6 :gfts tx pQL0f{ u/L afn clwsf/ tyf afn ;+/If0fsf] If]qdf sDtLdf ! jif{sf] cg'ej ePsf] .
¨ kl/of]hgf Jo:yfkg -of]hgf, ah]6 ,sfof{Gjog, cg'udg tyf d'NofÍg_ ;Lk ePsf] .
¨ tflnd tyf uf]i7L ;xhLs/0f ug{ ;Sg] tyf tflnd kf7\qmd lgdf{0f ug{ ;Sg] .
¨ ;d'bfodf /xL sfd ug{ OR5's tyf ;d'bfo kl/rfng / ;dGjo ug{ ;Sg] .
¨ dfgj;|f]t kl/rfng ug{ ;Sg] tyf Gf]t[Tj Ifdtf ePsf] .
¨ sDo'6/ ;DaGwL l;k ePsf] (MS- Word, Excel & PowerPoint) .
¨ c+u|]hLdf k|ltj]bg n]Vg ;Sg] .
Affn ;+/If0f tflnd k|lzIfs M cfjZostf cg';f/÷ tflnd ;+rfng x'Fbf dfq ;xhLs/0fsf nflu af]nfOg] 5 .
sfo{If]q M sflnsf:yfg, dxfb]j:yfg, bxsflnsf:yfg, afFemssfgL, nfdLvfn, uL/Lrf}sf, 5kfnL / lhNnf:t/df .
;+Vof M s]xL
¨ dfGotf k|fKt lzIf0f ;+:yfaf6 :gfts tx pQL0f{ u/L afn clwsf/ tyf afn ;+/If0fsf] If]qdf sDtLdf ! jif{sf] cg'ej ePsf] .
¨ tflnd rqmaf/] /fd|f] 1fg ePsf] .
¨ afn clwsf/ tyf afn ;+/If0f tflnd ;xhLs/0f u/]sf] .
¨ tflnd k|ltj]bg n]vg tyf d'NofÍg ug{ ;Sg] .
¨ tflnd ;fdfu|L tyf ;xefuLtfd'ns tflnd lalw k|of]u ug{ ;Sg] .
k]z ug'{ kg]{ sfuhft
¨ x:t lnlvt lgj]bg  ! k|tL
¨ JolQmut laj/0f -jfof]8f6f_ ! k|lt .
¨ z}lIfs of]Uotfsf] k|df0fkqsf] k|ltlnkLx? .
¨ k|fKt tflndx?sf] k|df0fkqsf] k|ltlnkLx? .
¨ gful/stfsf] k|ltlnkL .
¨ sfo{ cg'ej v'Ng] k|df0fsf k|ltlnkLx? .
¨ tflnd k|lzIfssf] xsdf k|ltlbg lng] kfl/>lds / tflndsf] ;fdfGo cjwf/0ff kq tyf :yfoL n]vf gDa/sf] k|ltlnlk a'emfpg' kg]{ 5 .
b/vf:t k]z ug]{ :yfg M ;+:yfsf] ;Dks{ sfof{no l;nu9L # 8f]6L -/fwf s[i0f 6f]n_
;Dks{ kmf]g      M  )($–$!!)!!, -sfo{ ljj/0f a'‰g nufot hfgsf/LcfjZos k/]df_ email:cead.doti@gmail.com
u|fÅotf         M ;DjlGwt laifodf pRr of]Uotf tyf cg'ej ePsf pDd]bjf/x?nfO{ u|fÅotf lbO{g]5 .
gf]6     M Dofb gf3L cfPsf lgj]bg pk/ s'g} sf/jfxL x'g]5}g .
b/vf:t b:t'/   M ? @)).—

kbk'lt{ ;ldlt

snf ;flxTo
ltdL ;w} ;w} ;'gufef eP/ le/sf] sfkdf km'nL /x
h;sf] ;'Gb/tfnfO ;a} ;a}n] dg k/fcf];
t/ l6k]/ s;}n] klg cgfof; Roft]/ gldNsfcf];

ltdL o'u o'u of] w/tLs} cfFugdf afrL /x
cfpg] pHofnfsf cfefx? k5ofpb} k5ofpb}
cle;Kt knx?nfO yfªgfdf ldNsfpb}
of}6f hLGbuL vf]h h'g o:tf] hLGbuL xf];
ToxfF lk8fsf] k klg pRrf/0f ug{ gk/f];

ltdL w'/jtf/f ´} ;w} ;w} rDsL /x
o;/L g} rlDsnf] k|sfzdo Hof]ltdo
dGb lztntf k|bfg ug]{ h'g h:t}
t/ cGwsf/ agfpg] u|x0fsf] ;fdgf ug{ gk/f];
sdnf s'Fj/
gofF g]kfn Pkm=Pd= bfr'{nf

dgdf ;hfo nvf}Fdf r'g]/ ltdLnfO{
s;/L /fvf}F d'6'df y'g]/ ldtLnfO{
sxfF vf]lhg ldtL nfO{ e]6fpg d}n]
/fd|L 5f} eGg' ;'g]/ ldtLnfO{
ltd|f] cefadf d'6' w'hf w'hf ef]
x]5f}{ eg] b]vfp5' pg]/ ltdLnfO{
a]x'nL agfO{ cfkm\g} 3/sf] cfugLdf
k'¥ofp5' dfofF hfn
-l5tLh 3fon_
nfgfs]bf/]Zj/ $ ;'g8f
8f]6L SofDk; 8f]6L
laP8 k|yd aif{

kf6L{nfO{ ;Qf ldn] dfq xf]O{g gofF g]kfn
g]tf nfO{ eQf ldn] dfq xf]O{g gofF g]kfn
cem} klg s'lr{sf nfuL r'5fr'F8L u5f}{ sLg
hjfkm ;asf Pp6} 5g hgtfnfO{ ;]jf lbGgf} sLg
3fO{t]sf] jf:tf 5}g ;Ddfg oxfF kmf]6fsf 5g
;'Sb} uo hgtf oxfF g]tfx? df]6fosf 5g
e'Ng' x'Gg cfGbf]ngn] b]vfosf af6fx?
d]6LPsf 5}g cem} /utsf 6fF6fx? 
kbd axfb'/ af]x/f
8f]6L SofDk; 8f]6L , laP8 k|yd aif{
  
;dfrf/sf] k|efj

gfgL afa' /dfO{ /dfO{ :s"ndf cfpm
k9L l;sL ;w} e/L v';Ln] /dfpm
¨ cfˆgf] 3/ / ;d'bfodf # jif{ b]lv $ jif{ ;Ddsf afnaflnsfnfO{ afnljsf; s]Gb|df k7fpg] Joj:yf ug{ x'g
¨ cfˆgf] 3/ / ;d'bfodf % jif{ pd]/ nfu]sf afnaflnsnfO{ k|fylds tx sIff ! df egf{ ug{ u/fpg x'g
¨ ljBnfon] sIff ! df egf{ x'g] gofF ljBfyL{nfO{ plrt :jfutsf] Joj:yf ug{ x'g
¨ ljBfno egf{ ubf{ afnaflnsfsf] pd]/ k|dfl0fs/0fsf nflu hGdbtf{ clgjfo{ ;fydf lnP/ hfg x'g
¨ afnljsf; s]Gb| / ljBfno egf{ u/]sf] ;'?sf lbgdf cleefjsx? cfˆgf afnaflnsfx?sf ;fy hfg] cfpg] Joj:yf ug{ x'g
¨ ljBfno kf]zfFs, kf7\ok':ts / sfkLsndsf] clgjfo{ Joj:yf / k|of]u ug{ x'g
¨ ;a} ljBfnon] ;]jfIf]q leqsf afnaflnsfsf] oyfy{ ljj/0f /fVg] ug{ x'g
¨ ljBfnon] z}lIfs zqsf] ;'?df cleefjs / ljBfyL{nfO{ clgjfo{ ?kdf ljBfnosf cfrf/;+lxtf÷gLlt lgodsf] af/]df :ki6 hfgsf/L u/fpg] Joj:yf ug{ x'g
¨ egf{ cjlwdf a}zfv * ut] b]lv lgoldt k7gkf7g ug]{ Joj:yf clgjfo{ u/L k7gkf7gsf] lbg a9fpg] Joj:yf ug{ x'g
¨ z}lIfs zqsf] ;'?df ljBfnosf] ;3g ;/;kmfO{ sfo{qmddf cleefjs / ;d'bfo ;d]t ;l/s x'g] Joj:yf ug{ x'g
¨ aif{sf] ;'? b]lvg} ljBfno tYof+s Pj+ z}lIfs ;"rgf Joj:yfkg;+u ;DjlGwt cfjZos k"j{ tof/L ug{ x'g
¨ ;du|df afnaflnsfn] /dfO{ /dfO{ l;Sg] / v'zL x'g] afnd}qL jftfj/0f ;[hgf ug{ cfjZos Joj:yf u/f}+
o"lg;]km g]kfnsf] ;xof]udf lhNnf lzIff sfof{no 8f]6L